دەزگای زاری كرمانجی
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    لە ڕۆژی یەکەمدا نزیکەی چوار ملیار دۆلار داهاتی تۆمارکرد

    لە ڕۆژی یەکەمدا نزیکەی چوار ملیار دۆلار داهاتی تۆمارکرد

    لەم شارۆچكەی ئیدارەی سۆران شێوازی دابەشکردنی غازی حکومی دەگۆڕدرێت

    لەم شارۆچكەی ئیدارەی سۆران شێوازی دابەشکردنی غازی حکومی دەگۆڕدرێت

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    لە ڕۆژی یەکەمدا نزیکەی چوار ملیار دۆلار داهاتی تۆمارکرد

    لە ڕۆژی یەکەمدا نزیکەی چوار ملیار دۆلار داهاتی تۆمارکرد

    لەم شارۆچكەی ئیدارەی سۆران شێوازی دابەشکردنی غازی حکومی دەگۆڕدرێت

    لەم شارۆچكەی ئیدارەی سۆران شێوازی دابەشکردنی غازی حکومی دەگۆڕدرێت

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
دەزگای زاری كرمانجی
No Result
View All Result
Home ڕاپۆرت

ڕۆڵی ئەمریكا لە بنیاتنانەوەی جیهان دوای جەنگی یەكەمی جیهانی؛ دیدگای ویلسۆنی و پاشەكشە و گۆشەگیری

1 ساڵ له‌مه‌وپێش
ڕۆڵی ئەمریكا لە بنیاتنانەوەی جیهان دوای جەنگی یەكەمی جیهانی؛ دیدگای ویلسۆنی و پاشەكشە و گۆشەگیری
27
VIEWS
Share on Twitter

سەدیق محەممەد سەدیق


جەنگی یەكەمی جیهانی (1914-1918) خەسارێكی وێرانكەری بە جیهاندا گەیاند، بەتایبەت بە كیشوەری ئەوروپا. كاتێك لوولەی چەكەكان بێدەنگ بوون، جیهان ڕووبەڕووی وێرانكارییەكی بێوێنە بووەوە؛ ئابوورییەكان داڕمان، ژمارەیەكی زۆر مرۆڤ بوونە قوربانی و نەخشەی سیاسیی ئەوروپا بە تەواوی گۆڕدرا. لە نێو ئەم پشێوییەدا، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا وەك زلهێزێكی نوێ و خاوەن دیدگایەكی جیاواز دەركەوت. سەرەڕای سیاسەتی سەرەتایی گۆشەگیری، ڕۆڵی ئەمریكا لە قۆناغی دوای جەنگدا، بەتایبەت لە ڕێگەی دیدگای سەرۆك وودرۆ ویلسۆنەوە، بووە بناغەیەك بۆ چاكسازیی نێودەوڵەتی، هەرچەندە ڕووبەڕووی ئاستەنگی ناوخۆیی و دەرەكیش بووەوە.

چوونە ناو جەنگ و گۆڕانی سیاسەت :

لە سەرەتادا، ئەمریكا پەیڕەوی سیاسەتی بێلایەنی دەكرد، بەڵام چەندین هۆكار وایكرد ئەم وڵاتە لە ساڵی 1917 بچێتە ناو جەنگەوە. نوقمكردنی كەشتییە بازرگانییەكانی ئەمریكا لەلایەن ئەڵمانیاوە و تەلەگرامە بەناوبانگەكەی زیمەرمان كە داوای هاوپەیمانێتی لە نێوان ئەڵمانیا و مەكسیكدا دەكرد، بوونە هۆی تووڕەیی خەڵكی ئەمریكا چوونە ناو جەنگی ئەمریكا، كە خاوەنی هێزی ئابووری و سەربازیی گەورە بوو، هاوسەنگی هێزەكانی گۆڕی و ڕۆڵێكی یەكلاكەرەوەی لە سەركەوتنی هاوپەیماناندا هەبوو. ئەم چوونە ژوورەوە، نەك تەنها لە ڕووی سەربازییەوە، بەڵكو لە ڕووی ئایدیۆلۆژی و دیدگای داهاتووی جیهانیشەوە گرنگ بوو.

دیدگای ویلسۆن: “چواردە خاڵەكە” و كۆمەڵەی گەلان:

سەرۆك وودرۆ ویلسۆن، بیرمەندێكی سیاسی و مێژوونووس بوو، كە پێی وابوو جەنگەكان لە ئاكامی دزیی خاك، پەیماننامە نهێنییەكان و نەبوونی دیموكراسییەوە سەرچاوە دەگرن. لە ساڵی 1918، ویلسۆن “چواردە خاڵەكەی” ڕاگەیاند، كە نەخشەڕێگەیەك بوو بۆ ئاشتییەكی هەمیشەیی و دادپەروەرانە. ئەم خاڵانە چەند پرەنسیپێكی گرنگیان لەخۆگرتبوو وەك: كۆتاییهێنان بە پەیماننامە نهێنییەكان، ئازادیی دەریایی، كەمكردنەوەی چەك، مافی دیاریكردنی چارەنووسی گەلان (خودموختاری)، و لە هەموویان گرنگتر، دامەزراندنی ڕێكخراوێكی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی ئاسایش و ئاشتی جیهانی، كە ناوی “كۆمەڵەی گەلان” بوو.
ویلسۆن بە توندی باوەڕی بەوە هەبوو كە كۆمەڵەی گەلان دەتوانێت ببێتە گۆڕەپانێك بۆ دیپلۆماسی و چارەسەركردنی كێشەكان بە شێوەیەكی ئاشتییانە، بە دوور لە شەڕ و ململانێی سەربازی. دیدگای ویلسۆن تەنها بریتی نەبوو لە بنیاتنانەوەی ژێرخانی وێرانبوو، بەڵكو زیاتر جەختی لەسەر بنیاتنانی سیستەمێكی نوێی سیاسیی نێودەوڵەتی دەكردەوە كە لەسەر بنەمای دادپەروەری، دیموكراسی و هاوكاری بنیات نرابێت.

كۆنگرەی ئاشتی پاریس و پەیماننامەی ڤێرسای :

لە كۆنگرەی ئاشتی پاریس لە ساڵی 1919، ویلسۆن ڕۆڵێكی سەرەكی گێڕا لە دانوستانەكاندا. هەرچەندە زلهێزەكانی تر (فەرەنسا و بەریتانیا) زیاتر لەسەر سزادانی ئەڵمانیا و وەرگرتنی قەرەبوو سوور بوون، ویلسۆن هەوڵی دەدا پرەنسیپەكانی چواردە خاڵەكەی جێبەجێ بكات. پەیماننامەی ڤێرسای، كە كۆتایی بە جەنگەكە هێنا، كۆمەڵەی گەلانی دامەزراند، بەڵام زۆرێك لە مەرجەكانی سزایانە بوون و باری گەورەیان خستە سەر ئەڵمانیا، كە دواتر بووە هۆكارێكی سەرەكی بۆ هەڵگیرسانی جەنگی جیهانی دووەم.

پاشەكشەی ئەمریكا و سیاسەتی گۆشەگیری :

سەرەڕای هەوڵەكانی ویلسۆن، دیدگاكەی لەناوخۆی ئەمریكادا ڕووبەڕووی بەربەست بووەوە. كۆمەڵەی گەلان لەلایەن كۆنگرێسی ئەمریكاوە پەسەند نەكرا، بەتایبەت لەلایەن كۆماریخوازەكانەوە كە دژی پابەندبوونی ئەمریكا بە ڕێكخراوێكی نێودەوڵەتی بوون و بە پێشێلكردنی سەروەریی ئەمریكایان دەزانی. لە ئەنجامدا، ئەمریكا هەرگیز نەبووە ئەندام لە كۆمەڵەی گەلاندا، كە ئەمەش گورزێكی گەورە بوو لە متمانە و كاریگەریی ئەو ڕێكخراوە.
پاشەكشەی ئەمریكا لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتی و گەڕانەوەی بۆ سیاسەتی گۆشەگیری لە دەیەی بیستەكاندا، كاریگەرییەكی نەرێنی لەسەر بنیاتنانەوەی جیهان هەبوو. وڵاتانی ئەوروپا بەبێ پشتگیرییەكی بەهێزی ئەمریكا، كێشەكانی قەرەبوو و ئاسایشیان قورستر بوو. كاتێك قەیرانی ئابووریی گەورەی جیهانی لە ساڵی 1929 دەستی پێكرد، ناسیۆنالیزم و حكوومەتە دیكتاتۆرییەكان لە ئەوروپا پەرەیان سەند، كە ئەمەش بەشێكی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی سەقامگیریی سیاسیی نێودەوڵەتی و نەبوونی سەركردایەتییەكی بەهێز كە بتوانێت جیهان یەكبخات.

ڕۆڵی ئابووری و هاوكاریی مرۆیی:

سەرەڕای پاشەكشەی سیاسی، ئەمریكا لە ڕووی ئابووری و مرۆییەوە ڕۆڵێكی گرنگی گێڕا. بانكە ئەمریكییەكان قەرز و یارمەتییان بە وڵاتانی ئەوروپا دەدا بۆ بنیاتنانەوەی وڵاتەكانیان. پلانی داوز (Dawes Plan) لە ساڵی 1924 و پلانی یۆنگ (Young Plan) لە ساڵی 1929 دوو نموونەی گرنگی ئەو هەوڵانە بوون بۆ چارەسەركردنی كێشەی قەرەبووی ئەڵمانیا و سەقامگیركردنی ئابووریی ئەوروپا. ڕێكخراوە مرۆییەكانی ئەمریكاش یارمەتیی ملیۆنان كەسیان دەدا كە بەهۆی جەنگەوە زیانیان پێگەیشتبوو.

ئەنجامگیری :

ڕۆڵی ئەمریكا لە بنیاتنانەوەی جیهان دوای جەنگی یەكەمی جیهانی، چیرۆكێكی ئاڵۆزە لە دیدگایەكی هیوابەخش و واقیعێكی تاڵ. دیدگای وودرۆ ویلسۆن بۆ سیستەمێكی نێودەوڵەتی لەسەر بنەمای هاوكاری و دیموكراسی، بنەمایەكی گرنگ بوو بۆ پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكانی دواتر و لە بیروڕای گشتیشدا ماوەتەوە، هەرچەندە لە سەردەمی خۆیدا بە تەواوی جێبەجێ نەكرا. پاشەكشەی ئەمریكا بۆ سیاسەتی گۆشەگیری، كاریگەرییەكی نەرێنی هەبوو لەسەر جیهان و ڕەنگە بووبێتە هۆكارێك بۆ دروستبوونی ئەو بارودۆخەی كە دواتر بووە هۆی هەڵگیرسانی جەنگی دووەمی جیهانی. لە كۆتاییدا، ئەم ئەزموونە وانەیەكی گرنگمان فێر دەكات كە گۆشەگیری لە سیاسەتی نێودەوڵەتیدا، تەنانەت بۆ زلهێزەكانیش، دەكرێت نرخێكی زۆری هەبێت.

Previous Post

ئەو بڵق و ڕەنگانەی بە چاوی داخراو دەیانبینین چین

Next Post

پارتی بۆ لە هەموو هەڵبژاردنەكان براوەیە و حزبی یەک ملیۆنییە

Next Post
پارتی بۆ لە هەموو هەڵبژاردنەكان براوەیە و حزبی یەک ملیۆنییە

پارتی بۆ لە هەموو هەڵبژاردنەكان براوەیە و حزبی یەک ملیۆنییە

Stay Connected test

  • 24k Followers
  • 99 Subscribers
  • Trending
  • Comments
  • Latest
قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

ئازار 28, 2023
پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

حوزه‌یران 7, 2026
ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

تەممووز 8, 2026
چیرۆكی فەرهاد و شیرین

چیرۆكی فەرهاد و شیرین

تشرینی یەکەم 13, 2026
دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

0
سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

0
بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

0
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

0
لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

تشرینی دووەم 22, 2026
نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

تشرینی دووەم 22, 2026
ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

تشرینی دووەم 22, 2026
نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

تشرینی دووەم 22, 2026

Recent News

لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

تشرینی دووەم 22, 2026
نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

تشرینی دووەم 22, 2026
ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

تشرینی دووەم 22, 2026
نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

تشرینی دووەم 22, 2026
دەزگای زاری كرمانجی

دەربارەى ئێمە

دەزگای زاری كرمانجی، دەزگایەكی سەربەخۆی رۆشنبیریی و راگەیاندنە، لە 19/6/2005 لە شاری سۆران دامەزراوە. ئەم دەزگایە لە چەند بەشێكی جیاجیا پێكهاتووە و لەسەر بنەمای بێلایەنی و پیشەیی بوون مامەڵە لەگەڵ رووداوەكان دا دەكات. بەشەكانی دەزگای زاری كرمانجی پێكهاتوون لە رۆژنامەیەكی سیاسی- كۆمەڵایەتی هەفتانە بەناوی (زاری كرمانجی)، كە هەموو رۆژانی سێشەمە دەردەچێت.

  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • دیمانە
  • ئابوورى
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • كۆمه‌ڵايه‌تى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە
  • سەرەکی
  • پەیوەندى
  • دەربارە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net

No Result
View All Result
  • دەسپێک
  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • ئابوورى
  • دیمانە
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net