دەزگای زاری كرمانجی
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

    مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

    ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

    زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

    سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

    مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

    ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

    زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

    سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
دەزگای زاری كرمانجی
No Result
View All Result
Home ڕاپۆرت

دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق و پاشەكشەی مافەكانی نەتەوەی كورد

1 مانگ له‌مه‌وپێش
دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق و پاشەكشەی مافەكانی نەتەوەی كورد
28
VIEWS
Share on Twitter

هاوژین حسین مجید

پرۆسەی دامەزراندنی دەوڵەتی نوێی عێراق لە دوای كۆتاییهاتنی جەنگی جیهانیی یەكەم، یەكێكە لە گرنگترین وێستگە مێژووییەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لەو سەردەمەدا، شكستی ئیمپراتۆریی عوسمانی و ملمڵانێی زلهێزەكان، بە تایبەتی بەریتانیا، بۆ دیاریكردنی سنوور و دەسەڵاتی سیاسیی ناوچەكە، گۆڕانكارییەكی گەورەیان لە نەخشەی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروست كرد.
عێراق وەك دەوڵەتێكی نوێ لە ژێر كاریگەریی سیاسەتی بەریتانیا و بەرژەوەندییە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەكاندا دامەزرا. لەو پرۆسەیەدا، پرسی مافە نەتەوەیی و سیاسییەكانی كورد، بەتایبەتی لە ناوچەكانی ویلایەتی مووسڵ، بووە یەكێك لە كێشە سەرەكییەكانی سەردەمەكە. بڕیارەكانی ئەو قۆناغە كاریگەرییان لەسەر پەیوەندیی نێوان حكومەتی عێراق و كوردەكان دانا و بوونە هۆی دروستبوونی ملمڵانێ و بزووتنەوە سیاسی و چەكدارییەكان.

یەكەم: كۆنگرەی قاهیرە و دامەزراندنی پاشایەتیی عێراق :

لە ئاداری ساڵی ١٩٢١دا، بەریتانیا كۆنگرەی قاهیرەی بەست بۆ ڕێكخستنی سیاسەتی خۆی لە ناوچەكانی ژێر كاریگەریی خۆیدا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. یەكێك لە ئەنجامەكانی كۆنگرەكە، پشتیوانی لە دامەزراندنی پاشایەتیی عێراق و دانانی ئەمیر فەیسەڵی كوڕی شەریف حوسێنی مەككە وەك پاشای ئەو دەوڵەتە بوو.
فەیسەڵ لە ٢٣ـی ئابی ١٩٢١دا لە بەغدا وەك پاشای عێراق تاجگوزاری بۆ كرا. بەو شێوەیە، پاشایەتیی عێراق لە ژێر كاریگەریی بەریتانیا دامەزرا، هەرچەندە دەسەڵاتی ناوخۆیی و دامەزراوە حكومییەكانی خۆی هەبوو.
یەكێك لە كێشە گرنگەكانی ئەو قۆناغە، چارەنووسی ناوچە كوردنشینەكان و داهاتووی ویلایەتی مووسڵ بوو. ئەم ناوچەیە لە ڕووی دانیشتووان، جوگرافیا، بەرژەوەندییە ئابوورییەكان و شوێنی ستراتیژییەوە گرنگییەكی تایبەتی هەبوو. بەریتانیا و توركیا هەردووكیان لەسەر چارەنووسی ئەم ناوچەیە ناكۆك بوون، لە كاتێكدا داخوازییەكانی كورد بۆ دیاریكردنی داهاتووی سیاسیی خۆیان بە تەواوی نەبوونە بنەمای بڕیارە نێودەوڵەتییەكان.

دووەم: پەیمانی سیڤەر و پەیمانی لۆزان :

پەیمانی سیڤەر لە ١٠ی ئابی ١٩٢٠دا لەنێوان دەوڵەتانی هاوپەیمان و حكومەتی عوسمانیدا واژۆ كرا. ماددەكانی ٦٢، ٦٣ و ٦٤ی ئەم پەیمانە باس لە ئامادەكردنی پلانێك بۆ خۆبەڕێوەبردنی ناوچە كوردنشینەكان و ڕێكارێكی مەرجدار بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی دەكرد. بە پێی ماددەی ٦٤، ئەگەر مەرجە دیاریكراوەكان جێبەجێ بكران و كۆمەڵەی گەلان پێشنیاری سەربەخۆیی بكات، توركیا دەبوو ماف و دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەو ناوچانەدا واز لێ بهێنێت.
بەڵام پەیمانی سیڤەر جێبەجێ نەكرا و لە ئەنجامی گۆڕانكارییە سیاسی و سەربازییەكانی توركیا و دانیشتنەوەی دیپلۆماسییەكاندا، پەیمانی لۆزان لە ٢٤ی تەممووزی ١٩٢٣ واژۆ كرا. پەیمانی لۆزان هیچ ڕێكارێكی هاوشێوەی ماددەكانی سیڤەری بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی كوردی لەخۆ نەدەگرت. ئەمەش هیوای بەشێك لە كوردەكان بۆ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی لە چوارچێوەی ڕێككەوتنە نێودەوڵەتییەكاندا لاواز كرد.
لەبەر ئەوە، باشترە ئەم گۆڕانكارییە وەك نەبوونی بەڵێنی جێبەجێكراوی سەربەخۆیی كورد لە پەیمانی كۆتایی لۆزاندا لێك بدرێتەوە، نەك وەك هەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتێكی كوردی كە پێشتر دامەزرابێت.

سێیەم: كێشەی مووسڵ و بڕیاری كۆمەڵەی گەلان :

دوای واژۆكردنی پەیمانی لۆزان، ناكۆكیی نێوان بەریتانیا و توركیا لەسەر ویلایەتی مووسڵ بەردەوام بوو. بەپێی ماددەی ٣ی پەیمانی لۆزان، دیاریكردنی سنووری نێوان توركیا و عێراق دەبوو لە ڕێگەی ڕێككەوتن لەنێوان بەریتانیا و توركیاوە چارەسەر بكرێت؛ ئەگەر ڕێككەوتنێك بەدەست نەهاتایە، كێشەكە دەبووە بابەتی ئەنجوومەنی كۆمەڵەی گەلان.
لە ساڵانی ١٩٢٤ و ١٩٢٥دا، كۆمەڵەی گەلان لێكۆڵینەوەی لە كێشەكە كرد. لیژنەی لێكۆڵینەوە سەردانی ناوچەكەی كرد و ڕاپۆرتی خۆی پێشكەش كرد. لە كۆتاییدا، لە ١٦ی كانوونی یەكەمی ١٩٢٥دا، ئەنجوومەنی كۆمەڵەی گەلان بڕیاری بە مانەوەی ویلایەتی مووسڵ لە چوارچێوەی عێراقدا دا، لەگەڵ بەردەوامبوونی مەرجی مانەوەی عێراق لە ژێر قیمومەتی بەریتانیا بۆ ماوەی دیاریكراو و گرنگیدان بە مافە كەلتوورییەكانی كورد.
بەڵام ئەم بڕیارە بە مانای ئەوە نەبوو كە كوردەكان لە ڕێگەی ڕاپرسییەكی ئازادەوە بڕیاری كۆتاییان لەسەر سەربەخۆیی خۆیان دابێت. لە ڕاستیدا، چارەنووسی ناوچەكە لە چوارچێوەی ناكۆكیی نێوان دەوڵەتەكان و بڕیارەكانی دامەزراوە نێودەوڵەتییەكاندا دیاری كرا.

چوارەم: ڕاپەڕین و بزووتنەوەكانی كورد :

لە دوای جەنگی جیهانیی یەكەم، كوردەكان لە چەندین ناوچەدا بۆ پاراستنی مافە سیاسی و نەتەوەییەكانیان خەباتیان كرد. هۆكارەكانی ئەم بزووتنەوانە تەنها داخوازیی سەربەخۆیی نەبوون، بەڵكو لە هەندێك قۆناغدا داوای خۆبەڕێوەبردن، ڕێزگرتن لە ناسنامەی كوردی و ڕەتكردنەوەی دەسەڵاتی سەپێنراویش لەخۆ دەگرت.

١. ڕاپەڕینی شێخ مەحموودی حەفید (١٩١٩–١٩٢٣) :
شێخ مەحموودی حەفید یەكێك بوو لە ڕابەرە كوردە دیارەكانی سەرەتای سەدەی بیستەم. لە ساڵی ١٩١٩دا لە سلێمانی دژی دەسەڵاتی بەریتانیا ڕاپەڕی و داوای دەسەڵاتی سیاسیی كوردی كرد. ئەم بزووتنەوەیە لەگەڵ هێرش و وەڵامی سەربازیی بەریتانیا ڕووبەڕوو بووەوە و لەو قۆناغەدا سەركەوتوو نەبوو.
شێخ مەحموود دواتر گەڕایەوە و لە سەرەتای دەیەی ١٩٢٠دا هەوڵی دامەزراندنی حكومەتێكی كوردی لە سلێمانی دا. لە ساڵی ١٩٢٢دا خۆی وەك پاشای كوردستان ناساند. بەڵام دەسەڵاتی ئەو حكومەتە بەهۆی ناكۆكییە سیاسی و سەربازییەكان و هێرشەكانی بەریتانیاوە لاواز بوو و لە ساڵانی ١٩٢٣–١٩٢٤دا كۆتایی بە دەسەڵاتەكەی هات.
لەو ڕووداوانەدا، هێزە بارزانییەكانیش بە ڕابەرایەتیی شێخ ئەحمەدی بارزانی بەشدارییان لە هەوڵی یارمەتیدانی شێخ مەحمووددا كرد. مەلا مستەفا بارزانی لەو كاتەدا هێشتا گەنج بوو و دواتر بووە یەكێك لە ڕابەرە سەرەكییەكانی بزووتنەوەی كوردی.

٢. بزووتنەوەكانی بارزان (١٩٣١–١٩٣٢ و ١٩٤٣–١٩٤٥) :
ناوچەی بارزان لە دەیەكانی ١٩٣٠ و ١٩٤٠دا بووە ناوەندێكی گرنگی ملمڵانێی نێوان هێزە بارزانییەكان و حكومەتی عێراق. لە ساڵانی ١٩٣١–١٩٣٢دا، شێخ ئەحمەدی بارزانی ڕابەرایەتیی بزووتنەوەیەكی چەكداریی كرد كە پەیوەندیی بە ناكۆكی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی عێراق و هەوڵەكانی حكومەت بۆ كۆنترۆڵكردنی ناوچەكەوە هەبوو.
لەو شەڕانەدا، هێزەكانی حكومەتی عێراق و هێزی ئاسمانیی بەریتانیا بەشدارییان لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكاندا كرد. بەریتانیا لەو قۆناغەدا كاریگەرییەكی گەورەی لەسەر سوپا و سیاسەتی سەربازیی عێراق هەبوو. بۆ باسكردنی بۆمبارانەكان، دەبێت شوێن، بەروار و ڕۆڵی هەر هێزێك بە سەرچاوەی تایبەت پشتڕاست بكرێتەوە.
لە ساڵانی ١٩٤٣–١٩٤٥دا، بزووتنەوەی بارزان بە ڕابەرایەتیی مەلا مستەفا بارزانی دووبارە بەهێز بووەوە. ناكۆكییەكان لەگەڵ حكومەتی عێراق گەیشتنە ئاستی شەڕی چەكداری و هێرشە سەربازییەكان. لە پاییزی ١٩٤٥دا، بارزانی و بەشێك لە هێز و خێزانەكانیان ناچار بوون ناوچەكە بەجێبهێڵن و بەرەو ڕۆژهەڵاتی كوردستان، لە ناوچەكانی شنۆ و مەهاباد و دەوروبەریدا، پاشەكشە بكەن.
ئەم ڕووداوانە نیشان دەدەن كە ناكۆكیی نێوان دەسەڵاتدارانی عێراق و بزووتنەوە كوردییەكان لە سەردەمی پاشایەتیدا بەردەوام بوو و كاریگەرییەكی قووڵی لەسەر پەیوەندیی نێوان هەردوو لا دانا.

ئەنجام :

دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق لە دوای جەنگی جیهانیی یەكەم و دیاریكردنی سنوورەكانی، پرۆسەیەكی ئاڵۆز بوو كە بەرژەوەندییەكانی بەریتانیا، توركیا و دەوڵەتانی دیكەی تێدا كاریگەرییان هەبوو. پرسی چارەنووسی ویلایەتی مووسڵ و مافە سیاسی و كەلتوورییەكانی كوردیش بەشێكی سەرەكیی ئەو پرۆسەیە بوو.
پەیمانی سیڤەر هیوایەكی مەرجداری بۆ خۆبەڕێوەبردن و سەربەخۆیی كوردی دروست كرد، بەڵام پەیمانی لۆزان ئەو ڕێكارانەی نەهێشتەوە. دواتر، بڕیاری كۆمەڵەی گەلان لەسەر كێشەی مووسڵ بووە هۆی مانەوەی ناوچەكە لە چوارچێوەی عێراقدا.
ڕاپەڕین و بزووتنەوەكانی شێخ مەحموودی حەفید و شێخ ئەحمەدی بارزانی و مەلا مستەفا بارزانی بەشێكن لە مێژووی خەباتی كورد بۆ دەستەبەركردنی مافە سیاسی و نەتەوەییەكان. لێكۆڵینەوە لەم ڕووداوانە پێویستی بە سەرچاوەی مێژوویی جۆراوجۆر هەیە، بۆ ئەوەی جیاوازیی نێوان بەڵگە، لێكدانەوە و بۆچوونی سیاسی بە ڕوونی بپارێزرێت.

سەرچاوەكان :

  1. بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كورد (بەرگی یەكەم: ١٩٣١–١٩٥٨). مەسعود بارزانی .
  2. كورد، تورك و عەرەب: سەرهەڵدان و گەشەكردنی كێشەی مووسڵ (١٩١٩–١٩٢٥) ئیدمۆندز، سیسیل جەی. (٢٠٠٤). (وەرگێڕانی: حامید گەوهەری). هەولێر: ئاراس. (كۆپیی ڕەسەن بە ئینگلیزی، ١٩٥٧ بڵاوكراوەتەوە).
  3. كەمال مەزهه‌ر. (٢٠٠٥).
Previous Post

پێستی مرۆڤی زیندوو بۆ پەنجەی ڕۆبۆت بەکاردەهێنرێت

Next Post

ئازیزانی بەشداربووی خولی وەرزشی و هونەری بڕوانامە وەردەگرن

Next Post
ئازیزانی بەشداربووی خولی وەرزشی و هونەری بڕوانامە وەردەگرن

ئازیزانی بەشداربووی خولی وەرزشی و هونەری بڕوانامە وەردەگرن

Stay Connected test

  • 24k Followers
  • 99 Subscribers
  • Trending
  • Comments
  • Latest
قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

ئازار 28, 2023
پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

حوزه‌یران 7, 2026
ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

تەممووز 8, 2026
چیرۆكی فەرهاد و شیرین

چیرۆكی فەرهاد و شیرین

تشرینی یەکەم 13, 2026
دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

0
سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

0
بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

0
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

0
مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

تشرینی دووەم 22, 2026
لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

تشرینی دووەم 22, 2026
وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

تشرینی دووەم 22, 2026
زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

تشرینی دووەم 22, 2026

Recent News

مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

مەسرور بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی فەقێ محەمەد کادانی زێباری دەکات

تشرینی دووەم 22, 2026
لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

تشرینی دووەم 22, 2026
وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

تشرینی دووەم 22, 2026
زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

تشرینی دووەم 22, 2026
دەزگای زاری كرمانجی

دەربارەى ئێمە

دەزگای زاری كرمانجی، دەزگایەكی سەربەخۆی رۆشنبیریی و راگەیاندنە، لە 19/6/2005 لە شاری سۆران دامەزراوە. ئەم دەزگایە لە چەند بەشێكی جیاجیا پێكهاتووە و لەسەر بنەمای بێلایەنی و پیشەیی بوون مامەڵە لەگەڵ رووداوەكان دا دەكات. بەشەكانی دەزگای زاری كرمانجی پێكهاتوون لە رۆژنامەیەكی سیاسی- كۆمەڵایەتی هەفتانە بەناوی (زاری كرمانجی)، كە هەموو رۆژانی سێشەمە دەردەچێت.

  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • دیمانە
  • ئابوورى
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • كۆمه‌ڵايه‌تى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە
  • سەرەکی
  • پەیوەندى
  • دەربارە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net

No Result
View All Result
  • دەسپێک
  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • ئابوورى
  • دیمانە
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net