زاری كرمانجی-سۆران
وەزارەتی تەندروستی بڵاوی كردەوە: “سەیرکردنی بەردەوام و بەکارهێنانی زۆری شاشەی مۆبایل یەکێکە لە باوترین دیاردەکانی سەردەمی دیجیتاڵی و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان، کە بە تێپەڕبوونی کات دەتوانێت کاریگەری نەرێنی زۆر لەسەر تەندروستیی چاو دروست بکات. لێرەدا کاریگەرییەکانی و چۆنیەتی خۆپاراستنمان ئامادە کردوە.
کاریگەرییە نەرێنییەکانی زۆر بەکارهێنانی مۆبایل لەسەر تەندروستیی چاو:
لە سەردەمی ئێستاماندا، مۆبایلە زیرەکەکان بوونەتە بەشێکی دانەبڕاو لە ژیانی ڕۆژانەمان؛ لە کارکردنەوە تا کاتبەسەربردن. بەڵام مانەوەی درێژخایەن لەبەردەم ئەم شاشە بچووکانەدا کاریگەرییەکی خراپی هەیە لەسەر تەندروستیی چاوەکانمان هەیە.
گرنگترین کاریگەرییەکان و ڕێگاکانی خۆپاراستن دەخەینە ڕوو:
کاریگەری و نیشانە باوەکان
ماندووبوونی دیجیتاڵی چاو (Digital Eye Strain): کاتێک بۆ ماوەیەکی درێژ سەیری مۆبایل دەکەیت، ماسولکەکانی چاو ماندوو دەبن، ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی هەستی سوتانەوە، قورسی و بێزاری لە چاوەکاندا.
وشکبوونەوەی چاو (Dry Eyes): لە کاتی سەیرکردنی شاشەدا، ڕێژەی چاوقڕاندن (تڕووکاندن) بە ڕێژەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە (نزیکەی نیوەی بڕی ئاسایی). ئەمەش دەبێتە هۆی هەڵمبوونی خێرای فرمێسکی سەر ڕووی چاو و دروستبوونی وشکبوونەوە و سووربوونەوە.
تەمومژاوی بینین (Blurred Vision): بەهۆی تیشک خستنە سەر خاڵێک بەشێوەی بەردەوام کە خاڵێکی نزیکە ، چاوەکان بۆ ماوەیەکی کاتی تووشی لاوازبوون یان سەخت لە سەرنجدان لە دووردا دەبن.
سەرئێشە و شەکەتی گشتی: ماندووبوونی بەردەوامی چاو زۆرجار دەبێتە هۆی سەرئێشەیەکی بێزارکەر کە زۆر جار لە دەوروبەری ناوچەوان و پشت چاوەکان هەستی پێ دەکرێت، هەروەھا دەبێتە هۆی ئازاری مل و شان بەهۆی جۆری دانیشتنەوە.
تێکچوونی خەو: ڕووناکی شینی (Blue Light) دەرچوو لە شاشەی مۆبایل کاریگەری نەرێنی لەسەر دەردانی هۆرمۆنی میلاتۆنین (هۆرمۆنی خەو) هەیە، بەتایبەت ئەگەر پێش نووستن بەکاربهێنرێت.
ڕێگاکانی خۆپاراستن و کەمکردنەوەی زیانەکان
بۆ پاراستنی چاوەکانت لەم کاریگەرییە نەرێنییانە، دەکرێت ئەم ڕێنماییە ئاسانانە پەیڕەو بکەیت:
پەیڕەوکردنی ڕێسای ٢٠-٢٠-٢٠: بۆ هەر ٢٠ خولەکێک لە سەیرکردنی مۆبایل، بۆ ماوەی ٢٠ چرکە سەیری شتێک بکە کە لە دووری ٢٠ پێ (نزیکەی ٦ مەتر) بێت، ئەمە یارمەتی پشوودانی ماسولکەکانی چاو دەدات.
چاوقڕاندنی بەردەوام: هەوڵ بدە بە ئاگاییەوە چاوەکانت زوو زوو بترووکێنیت بۆ ئەوەی ڕووی چاو هەمیشە شێدار بمێنێتەوە.
ڕێکخستنی دووری گونجاو: مۆبایلەکەت لە دووری ٣٠ بۆ ٤٠ سانتیمەتر لە چاوەکانتەوە دوور بخەرەوە و شاشەکە لە خوار ئاستی چاوەوە ڕابگرە.
بەکارهێنانی دۆخی شەوانە (Night Mode): لە کاتی بەکارهێنانی مۆبایل لە ژینگەی تاریکدا، هەمیشە ڕووناکی شاشە کەم بکەرەوە و فلتەری ڕووناکی شین چالاک بکە.
پاکڕاگرتنی شاشە: پیسی و پەڵەی سەر شاشە وای لێ دەکات چاو زیاتر ماندوو بێت بۆ تیشک خستنە سەر ناوەڕۆکەکە.
هۆشداری: ئەگەر نیشانەکانی وەکو سوربوونەوەی بەردەوام، ئازاری توند، یان تەمومژاوی بینینی درێژخایەنەت هەبوو، پێویستە سەردانی پزیشکی پسپۆڕی چاو بکەیت بۆ پشکنینی ورد.

































































