دەزگای زاری كرمانجی
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

    ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

    زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

    سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
  • دەستپێک
  • کوردستانى
    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    نرخی مریشکی زیندوو دابەزی

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    دابەشكردنی نەوت نرخی لە بازاڕ دابەزاند

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

    سەرۆکی حکومەت پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی ڕووسیا دەکات

  • عێراقی
    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    قاچاخچێتی نەوت ساڵانە ٢ ملیار دۆلار زیان بە عێراق دەگەیەنێت

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    لەعێراق پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی نوێی فۆرد ئێڤەرێست لادرا

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    فایەق شێخ عەلی : بنكەی سەربازیی ئیسرائیلی لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقدا هەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

    یەک ملیۆن منداڵی عێراقی لە بازاڕەکاندا کار دەکەن

  • جیهانى
    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    ئەمریكا و ئیسرائیل لەسەر هێرش كردنە سەر ئێران رێككەوتن

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    “جەنگ نزیکە؛ پێویستە تاران دەستپێشخەریی لێدانی گورزی یەکەم بکات”

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بێ ڕێککەوتنی یاسایی کۆتایی هات

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

    وەزارەتی بەرگریی ئەمەریكا : تێچووی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانمان لەگەڵ ئێران 48 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە

  • وتار
    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    بوژانەوەی کەرتی گەشتوگوزار لە کابینە نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    مەسروور بارزانى، بەکردار ئاوەدانى بەرپرسیارێتى مێژوویی بەرامبەر کوردستانێکى بەهێزوخۆڕاگر

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    هەرێمی کوردستان لە بەردەم سیاسەتی ناوەندگەریی عێراق و ئاڵنگارییە ناوخۆییەکاندا

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    ” کارتێکی فشارە، یەکێتی نیشتمانی لە ململانێکانی بەرانبەر پارتی بەکاری دەهێنێت”

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    نهێنی بایۆلۆژی بێداری مرۆڤی مۆدێرن لە بەرامبەر شاشەکاندا

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

    خاک، قەوارە، سەروەری بوونی نەتەوەیەک هێڵی سوورە

  • ڕاپۆرت
    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    شەپۆلی ناڕەزایی لە سلێمانی دژی هەوڵەكانی جیابوونەوە ؛ پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەركێكی نەتەوەییە

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    عەبدولكەریم قاسم و شۆڕشی ئەیلوول

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    شۆڕشی گوڵان ( ٢٦ـی گوڵانی ١٩٧٦)

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    پرسی كورد لە عێراق؛ لە مافی چارەی خۆنوسینەوە بۆ فیدڕاڵیزم

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    ڕۆڵی ڕواندز لە شۆڕشی ئەیلولدا

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

    شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (١٩٢٥)

  • دیمانە
    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    مەحموود محەمەد: زەمینە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ یەکێتی خۆش دەکەین

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    ئیدارەی سۆران پێویستیی بە دامەزراندنی مۆزەخانەی بەپەلەیە

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    عەلی جەلال: قاتی مەرەز ڕازێكی مۆدێرنە لە بەرگی گشت تەمەنەكاندا

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

    ئیڤان جانێ‌: دەڤەری سۆران نموونەی جوانی و پێكەوە ژیانە

  • ئابوورى
    لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

    ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

    زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

    سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی بیتکۆین بەرزبووەوە و سنووری ٦٠ هەزار دۆلاری تێپەڕاند

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

    نرخی غازی بازرگانی بەرزبووەوە

  • وەرزشی
    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    بەیاننامەیەك لە یانەی هەولێر لەبارەی ئەو هێرشەی كرایە سەریان

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    سەرۆک شارەوانی نیۆیۆرک تووشی پێکان بوو

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    کوڕە کوردێک بووە باشترین یاریزانی کیشوەری ئاسیا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

    وەک باشترین گۆڵپارێزی خولی نایابی سۆران دیاری کرا

  • تەندروستى
    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    پشکنینی نوێی خوێن پێشکەوتنی نەخۆشی ئەلزەهایمەر دەپێوێت

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەندەڵی و ساختەکردنی دەرمانی گیایی و فرۆشتنی لەژێر دروشمی چارەسەری سروشتیدا

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    گەنجینەیەک لە تەندروستی بۆ چاو و پێست و بەرگری لەش

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

    توێژینەوەیەکی نوێ هۆکارە سەرەکییەکانی خوێنبەربوونی مێشک لە هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکات

  • كۆمه‌ڵايه‌تى
    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    دوای 20 ساڵ لە جیابوونەوە؛ دوو هاوسەری بەتەمەن جارێكی دیكە هاوسەرگیرییان كردەوە

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    باوكێك كچەكەی لە نهۆمی پێنجەمی باڵەخانەیەكەوە فڕێ دایە خوارەوە و كوشتی

    بۆچی ئافرەتان لە پیاوان زیاتر تووشی ئازار دەبن ؟

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

    هونەری بێدەنگیی پێکەوەیی

  • هەمەڕەنگ
    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    نرخی دۆلار و زێڕ دابەزی

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    کاتێک کۆمپیوتەر لە پاڵەوانی جیهانی شەترەنجی بردەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    كەشی 48 كاتژمێری داهاتوو بڵاوكرایەوە

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

    کەشتیی “ستارشیپ” دوای ١٤ سووڕانەوە بە دەوری زەویدا، بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە سەر زەوی

  • هەفتەنامە
    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    هۆشداریی پزیشکێک: زۆرخواردنی پەتاتەی سوورکراوەی لەقوتوونراو مەترسییە بۆ دڵ و پەستانی خوێن

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    لەم بەنزینخانانەی ئیدارەی سۆران بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    خۆڵبارین دەست پێ دەكاتەوە

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

    کەی تەکنەلۆژیای G6 بە دەستمان دەگات و تایبەتمەندییەکانی چین

No Result
View All Result
دەزگای زاری كرمانجی
No Result
View All Result
Home نوێترین هەواڵ

چارەسەری کێشەی کورد لە تورکیا، لەنێوان تاکتیک و ستراتیژدا

2 ساڵ له‌مه‌وپێش
چارەسەری کێشەی کورد لە تورکیا، لەنێوان تاکتیک و ستراتیژدا
21
VIEWS
Share on Twitter

ن/ د. ئەكرەم ئێدلبی
دكتۆرا لە سیستەمە سیاسییەكان و گەشەپێدانی سیاسی

هەر لە مێژووی دامەزراندنی کۆماری تورکیاوە لە ساڵی ١٩٢٣ بە درێژایی زیاتر لە ٧٠ ساڵ، ئەنکەرە سیاسەتی ئینکار و توانەوەی نەتەوەی کوردی (Assimilation) لە ناسیونالیستی تورکیدا گرتە بەر، لەم ماوەیەدا قسەکردن و نووسین و بڵاوکردنەوە بە زمانی کوردی بەپێی یاسای دژە تیرۆری تورکیا قەدەغە کرابوو، لە کاتێکدا کورد نزیکەی ٢٥٪ دانیشتوانی تورکیا پێکدێنیت نکۆڵی لە بوونی کورد دەکرا و بە تورکی شاخ نادەهێنران.

دەستووری ساڵی ١٩٨٢ی تورکیا کە دەستوورێکی سەربازییە و لەلایەن کۆدەتاچییەکان لەسەر بنەمای سەروەریی یاسا Rule of Law بنیات نەنراوە بەڵکوو لەسەر بنچینەی وڵاتی قانوون country of laws دامەزراوە کە رەگەکەی دەچێتەوەسەر تیۆری فاشیزم و بە بەربەستی سەرەکیی لەبەردەم داننان بە مافەکانی کورد و ئاشتی نێوخۆیی و دیموکراتیزەکردنی وڵاتی تورکیا دادەنرێت.

لە مێژووی تورکیادا بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ١٩٩٢ تورگوت ئوزال، سەرکۆماری ئەوکاتی تورکیا دانی بە رەوایی پرسی کورد لە تورکیادا نا و جەختی کردەوە کە دەبێت کێشەی کورد بە رێگای ئاشتییانە چارەسەر بکرێت، بەڵام بە مردنی ئوزال هەڵوێستە ئاشتیخوازانەکەشی فەرامۆش کرا.
دوای هاتنە سەرکاری حزبی داد و گەشەپێدان بە سەرۆکایەتیی ئەردۆغان لە ساڵی ٢٠٠٢ شەپۆڵی یەکەمی چاکسازیی دیموکراسی و چارەسەری ئاشتییانەی کێشەی کورد بە رژدی دەستی پێکرد، دانوستانی ئاشتی هاتنە ئاراوە و پرۆسەی ئاشتی بە دروشمی کرانەوەی دیموکراسی (Democratic Opening) دەستی پێکرد، ئەوەش بە مەبەستی چارەسەری ئاشتییانەی کێشەی کورد و کۆتاییهێنان بە شەڕی ٤٠ ساڵی نێوان دەوڵەتی تورکیا و چەکدارانی پەکەکە کە نزیکەی 50 هەزار کوژراوی لێ کەوتووەتەوە.

ئیدی قۆناغی چارەسەری دیموکراسی و مەدەنی هاتە ئاراوە و پرسی کورد لە تورکیا لە پرسێکی ئەمنییەوە (Securitization) گۆڕا بۆ پرسێکی نائەمنی (De securitization) کە دەبێت بە رێگای ئاشتییانە چارەسەر بکرێت، وەزیرێکی تایبەتیش بۆ ئەم دۆسیە دامەزرێندرا بە ناونیشانی Kurdish Opening And Security کە لە ئاستی جێگری سەرۆکوەزیران بوو بۆ پرسی کورد، هەروەها پاکێجێکی چاکسازی Democratization Package لە پەرلەمانی تورکیا ئامادە کرا کە کۆمەڵێک میکانزمی ئاشتییانە و دیموکراسییانەی لەخۆ گرتبوو بۆ چارەسەری کێشەی کورد.

لە دەرەنجامی ئەم هەنگاوانە، قسەکردن و نووسین و فێربوونی زمانی کوردی ئازاد کرا و بەشی زمانی کوردی لە چەند زانکۆیەکی تورکیا کرایەوە، کەناڵی تەلەڤزیونیی کوردی دامەزێندرا و پروپاگەندەی هەڵبژاردن بە زمانی کوردی رێگەی پێ درا. لە هەنگاوێکی تری چاکسازیدا لە ۱۲/۹/۲٠۱٠ لە راپرسیدا ۲٦ ماددەی دەستوری تورکیا هەموار کرانەوە و گۆڕانکاریی گەورە لە دادگای دەستووری و سوپای تورکیا هاتنە ئاراوە و لە ئەنجامدا پارادایمی چۆنیەتیی مامەڵەکردن لەگەڵ پرسی کورد لە تورکیا لە پرسێکی ئەمنیەوە کە دەبوو بە رێگای سەربازی سەرکوت بکرێت، گۆڕا بۆ پرسێکی سیاسی کە دەبێت بە رێگای دانوستان و بە ئەمرازی ئاشتییانە و دیموکراتی چارەسەر بکرێت.

بەم هەنگاوانە تورکیا بوو بە مۆدێلێکی سەرکەوتووی چاکسازیی دیموکراسی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە پێشتر تەنیا دیموکراسیی هەڵبژاردن بوو لە هەلومەرجێکی نادادپەروەرانەدا و تورکیا لە وڵاتی قانوون country of laws گۆڕا بۆ Trading State دەوڵەتی بازرگانی. لەسەر ئاستی ناوخۆ و دەرەوەی تورکیا بە گەرمی پێشوازی لە پرۆسەی چاکسازیی دیموکراسی کرا، لێکتێگەیشتنی هاوبەش لەنێوان (واشنتن – ئەنکەرە – هەولێر) بۆ ئەم مەبەستە هاتە ئاراوە و یەکێتیی ئەورووپاش EU Accession Process پێشوازیی لەم هەنگاوە کرد.

لە چوارچێوەی ئەم هەوڵانەدا، بە سەردانی سەرۆک مەسعود بارزانی لە ساڵی ۲٠۱۲ بۆ تورکیا پرۆسەی ئاشتی گەیشتە لوتکەی چارسەری کە بە ئاڵای کوردستان پێشوازییان لێ کرا و ئەردۆغان لە گوتارەکەیدا بۆ یەکەم جار ناوی (کوردستان)ی هێنا، لەم سەردەمەدا پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و تورکیا گەیشتە بەرزترین ئاست و، ئاستی ئاڵوگۆڕی ساڵانەی بازرگانی نێوان هەرێم و تورکیا گەیشتە ١٤ ملیارد دۆلار.

بەمەیش پرۆسەی کرانەوەی دیموکراسی لەسەر ئاستی ناوخۆیی و دەرەکی پێگەیەکی بەهێزی بە تورکیا بەخشی و توکیا ببووە کاراکتەرێکی بەهێزی هەرێمی و نێودەوڵەتی، هەروەها پرۆسەی کرانەوەی دیموکراسی، ئەردۆغانی کردە بەهێزترین کەسایەتیی سیاسی لە مێژووی سیاسیی نوێی تورکیا لە دوای ئەتاتورک کە بە باوکی دامەزرێنەری تورکیا دادەنرێت، ئابووریی تورکیاش بووژانەوە و گەشەسەندنێکی خێرای بەخۆوە بینی و گەیشتە ١١%، بەهای لیرەی تورکیا خۆیدا بەرزترین نرخی تۆمار کرد و کەرتەکانی پەروەردە و تەندروستی گەیشتنە ئاستی پێشکەوتنی ستانداری جیهانی و پێگە و پرستیژی تورکیا لە هەموو روویەکانەوە لەسەر ئاستی نێوخۆیی و هەرێمی و نێودەوڵەتی بەهێز بوو.

سەرکردەکانی ئاکەپە بە گەشبینی و ئۆمێدی گەورە لە پرۆسەکە دەڕوانن و جەخت لە بەردەوامیدان بە کرانەوەی دیموکراسی و چارەسەری کێشەی کورد بە رێگای هەموارکردن و گۆڕینی دەستوور دەکەنەوە و بە درێژەدان بە شۆڕشی خامۆشی چاکسازی (Continuation of the Silent Revolution) ناودێر دەکەن.

لە ساڵی ٢٠١٤ چەند پێشهاتێکی نەخوازراوی نێوخۆیی و هەرێمی، بوونە بەربەست لەبەردەم پرۆسەی ئاشتی، لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٥ پەرلەمانی تورکیا پارتی داد و گەشپێدان نەیتوانی لە خولی یەکەم زۆرینەی دەنگەکان بۆ پێکهێنانی حکوومەت مسوگەر بکات، بەمەش دەرفەتێکی مێژوویی بۆ لایەنی کوردی رەخسا کە بۆ جاری یەکەم لە مێژووی دامەزراندنی کۆماری تورکیا توانیبووی ٨١ کورسی بەدەست بهێنێت، بۆ ئەوەی هاوپەیمانی لەگەڵ حزبی دەسەڵات بکات بۆ پێکهێنانی حکوومەت، بەڵام پارتی دیموکراتی گەلان بە فشاری پەکەکە ئامادە نەبوو هاوپەیمانی لەگەڵ پارتی داد و گەشەپێدان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانی حکوومەت پێکبهێنێت کە هەڵەیەکی ستراتیژیی پەکەکە بوو کە زنجیرەیەک رووداوی سەربازی و سیاسیی بەدوای خۆیدا هێنا و پرۆسەی ئاشتی بە فەرمی لەلایەن ئەردۆگان و پەکەکە راگیرا.

رووداوەکانی دواتریش: کودەتا ناکامەکەی گەزی پارک لە ساڵی ٢٠١٦، دەستگیركردنی سیاسەتمەدار و رۆژنامەنووسان، سەرهەڵدانی داعش و پەرەسەندنەکانی رۆژئاوای کوردستان و دەستبەرداربوونی ئەردۆگان لە هەوڵەکانی تورکیا بۆ ئەندامبوون لە یەکێتیی ئەورووپا کێشەکانی قووڵتر کردەوە و تورکیا چووە ناو گەڕێکی دیکەی شەڕ و نائارامیی بێ ئەنجام، کە لە دەرەنجامدا تورکیا لەڕووی پەیوەندییە نێودەوڵەتیەکان بەرەو گۆشەگیری و پەراوێزخستن برد و قەیرانی دارایی و سیاسیی قووڵی لێ کەوتەوە.

ئێستا لیرەی تورکی نزمترین نرخی لە مێژووی کۆماری تورکیا تۆمار کردووە و رێژەی هەڵاوسانی ئابووری گەیشتە ٨٠% کە دواجار شکستی پارتی داد و گەشەپێدان لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ٣١ی مارسی ٢٠٢٤ لێ کەوتەوە، ئێستا و ئەمجارە، ئەردۆگان پرۆسەی ”كرانەوەی سیاسی“ی راگەیاندووە کە ئامانجی ستراتیژەکەی رێککەوتنە لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان و ئۆپۆزسیۆن بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەكانی توركیا، بەتایبەت قەیرانی دارایی و ئابووری، هەروەها دروستکردنی کۆدەنگییەکە بۆ گۆڕین و هەموارکردنەوەی دەستوور و ئامادەكردنی دەستوورێكی دیموکراسی کە ئێستا ستراتیژیەکە جێبەجێ دەکرێت و گەڕێکی دیکەی پرۆسەی چاکسازیی دیموکراسی دەستی پێکردووەتەوە. بۆ هەڵسەنگاندنی وردتری پرۆسەی کرانەوەی دیموکراسی، پێویستە تیشک بخەینە سەر سیاسەتەکانی جەهەپەش کە لە دوایین هەڵبژاردنەکانی تورکیا زۆرینەی دەنگەکانی بەدەست هێناوە.

ئۆزەل و پرۆسەی ئاساییبوونەوە (Normalleşme)

دوای ئەوەی کەمال کلیچدار ئۆغلۆ لە هەڵبژاردنەکانی ٢٠٢٣ی سەرۆکایەتیی تورکیا نەیتوانی بەسەر ئەردۆغان سەر بکەوێت، کۆنگرەی حزبەکەی لە دیسەمبەری ٢٠٢٣ رێک خست و لە کۆنگرەکەدا ئۆزگور ئۆزەل بوو بە هەشتەمین سەرۆکی جەهەپە و دیدگا و سیاسەتێکی نوێی پەیڕەو کرد و پرۆسەی ئاساییبوونەوەی لە بواری سیاسی و دارایی راگەیاند کە هێشتا هێڵە گشتیەکان و ئامانجەکانی بە تەواوی روون نین، لە دەستپێکدا ئەم سیاسەتە نوێیە زۆرترین سۆز و پشتیوانیی جەماروەریی بە تایبەتی لایەنە سیاسییە کوردیەکانی بەدەست هێنا، ئێستا بۆ ئەوەی باشتر لە سیاسەتی ئۆزەل و جەهەپە سەبارەت بە پرسی کورد تێبگەین، چاوخشاندنێک بە مێژووی پەیوەندییەکانی کورد و جەهەپە دەکەین.

حزبی گەلی کۆماری جەهەپە (CHP) لە رێکەوتی (٩/٩/١٩٢٣) لەسەر دەستی کەمال ئەتاتورک دامەزراوە کە لەڕووی ئایدۆلۆجیەوە سۆسیال دیموکراتە و تا ساڵی ١٩٤٦ تاکلایەنە حکوومەتی پێکهێناوە. دوای کودەتاکەی ١٩٨٠ هاوشێوەی هەموو حزبەکانی دیکەی تورکیا داخراوە تا لە ساڵی ١٩٩٢ و دوای ٢٨ ساڵ دووبارە دەستی بە چالاکییەکانی کردەوە، لە ماوەی قەدەغەکردنی بەسەر حزبەکانی (SDP-HP-SODEF-DSP) دابەش کرابوو، ئێستا ئەم حزبە (١٦٩) ئەندامی لە پەرلەمانی تورکیا هەیە و سەرەکیترین حزبی ئۆپۆزسیۆنە کە لە هەڵبژاردنەکانی شارەوانیی تورکیا لە ٣١ی مارسی ٢٠٢٤ توانی (٢١) پارێزگا و (١٤) سەرۆکایەتیی شارەوانی مەزن مسوگەر بکات و لەنێویشیاندا ئەنکەرە و ئیستانبۆڵ و بۆ جاری یەکەم دوای ٢٢ ساڵ توانی پێش ئاکەپە بکەوێت٠

پەیوەندیی جەهەپە و کورد، دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٨٧ کە بۆ هەڵبژاردن هاوپەیمانێتیەکیان پێکهێنا و لە ئەنجامدا ٧ ئەندام پەرلەمانی کورد سەر کەوتن، بەڵام بەهۆی بەشداریی ئەم پەرلەمانتارە کوردانە لە کۆنفرانسێک سەبارەت بە پرسی کورد لە پاریس لە ساڵی ١٩٨٩ کە داوای مافە کولتووری و کۆمەڵایەتییەکانی کوردیان دەکرد لە حزبی SHP دەرکران، دواتر حزبی SHP لە ساڵی ١٩٩١ هاوپەیمانیی لەگەڵ حزبی HED پێکهێنا و توانی ٢٠ کورسی بەدەست بهێنێت، بەڵام دوای سوێندخواردنی لەیلا زانا بە زمانی کوردی ئەندامێتیان هەڵوەشایەوە.

سیاسەتی ئینکارکردنی کورد لەلایەن CHP بەردەوام بوو، تا حزبی داد و گەشەپێدان AKP پرۆسەی کرانەوەی دیموکراسی لە ساڵی ٢٠٠٣ سەبارەت مافی کورد راگەیاند و دوابەدوای ئەم هەوڵانەی ئاکەپە، جەهەپەش راپۆرتێکی ٢٧ خاڵیی سەبارەت بە چارەسەری کێشەی کورد پێشکەشی پەرلەمان کرد، لەم راپۆرتەدا ئاماژە بەوە کراوە کە پێویستە کێشەی کورد بە رێگای دیموکراسی و رەچاوکردنی پرنسیپەکانی مافی مرۆڤ چارەسەر بکرێت، بەڵام ئەوکات ئەم راپۆرتە رەت کرایەوە.

تا لە هەڵبژاردنەکانی ٣١ی مارسی ٢٠٢٤ی شارەوانییەکانی تورکیا حزبی گەلی کۆماری ٣٧.٧٦٪ی دەنگەکانی بەدەست هێنا و بۆ جاری یەکەم لە دوای ٢٠ ساڵ، توانی پێش حزبی ئاکەپە بکەوێت و لەم هەڵبژاردنەدا ٣،٣ ملیون دەنگەکانی زۆرتر کرد و لە بەرامبەردا دەنگەکانی ئاکەپە بە بەراورد بە هەڵبژاردنەکانی رابردوو ٤،٢ ملیون دەنگی کەم کردەوە و تەنها ٣٥.٤٨٪ی دەنگەکانی بەدەست هێنا و ١٢ پارێزگا و ١٢ شارەوانیی مەزنی مسوگەر کرد و بۆ جاری یەکەم لە ژیانی سیاسیی خۆیدا بوو بە حزبی دووەم.

لەم سۆنگەیەوە دەبینین کە بە سوودوەرگرتن لە ئەزموون و سازگاری لەگەڵ سیاسەتی دونیای ئازاد، حزبی جەهەپە هاوشێوەی حزبەکانی دیکەی تورکیا گەیشتووەتە ئەو راستییەی کە چیتر ناکرێت دۆسیەی کورد فەراموش بکرێت و پێویستی بە سیاسەتێکی میانڕەو هەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دۆزی کورد بۆ ئەوەی روویەکی جوانتر نیشانی دەرەوە بدات و بتوانێت سۆزی کوردان بۆ خۆی رابکێشێت، بۆیە زیاتر جەخت لەسەر چەسپاندنی زیاتری دیموکراسی دەکاتەوە.

دوای سەرکەوتنە گەورەکەی لە هەڵبژاردنەکانی شارەوانیی تورکیا، ئۆزەل ستراتیژییەتی حزبەكەی بۆ قۆناغی داهاتوودا راگەیاند و ئەنجامی هەڵبژاردنی بە “کرانەوەی دەرگاکان بە ڕووی فەزای نوێی سیاسی” وەسف کرد و جەختی لە گۆڕانی بنەڕەتی لە سیاسەتی حزبەکەی کردەوە کە ئەنجامەکەی لە ساڵانی داهاتوو دەردەکەوێت هەروەها داوای هەڵبژاردنی پێشوەختی کرد. سەبارەت بە پێگەی کورد لە چوارچێوەی پرسی ئاساییکردنەوەدا جەختی لەسەر پێویستی ‘ئاساییکردنەوەی گشتگیر’ کردووەتەوە کە تێیدا واقیعی پێکهاتەی کورد لەبەرچاو بگیرێت و ”ئاساییکردنەوە کورد بەدەر ناکات“ جەختیشی لەوە کردووەتەوە کە “کورد لە بێبەشترین گرووپەکانن کە پێویستە لە هەوڵەکانی ئاساییکردنەوەدا ئەولەویەتیان پێبدرێت” گوتیشی: لەم وڵاتەدا کورد تووشی گەورەترین نادادپەروەریی دیموکراسی بووەتەوە.

دواجار لە پێشهاتێکی چاوەڕواننەکراودا، سەرسەختترین نەیاری مافەکانی کورد (دەوڵەت باخچەلی) سەرۆكی گشتیی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرستی توركیا، لە كۆبوونەوەی ئەندامانی حزبەكەی لە پەرلەمانی توركیا لە رێکەوتی ٢٢/١٠/٢٠٢٤ رایگەیاند: ”چارەسەری کێشەی کورد بەلای حزبەکەیەوە گرنگە“ و دەشڵێت: ”كێشەی توركیا كوردەكان نییە، بەڵكوو تیرۆرە و بۆ چارەسەری ئەو بابەتەش پێویستە نەخشەڕێگایەك دابنرێت كە ئەو كێشەیە چارەسەربكات بەبێ چەك.“

ئەم لێدوانەی باخچەلی کاردانەوەی سەرۆک حزبە گەورەکانی تورکیای بە دوای خۆدا هێنا، ئەحمەد داودئۆغڵو، سەرۆکی پارتی ئایندە لە کۆبوونەوەی پارتەکەیدا لەسەر هەمان بابەت قسەی کرد و رایگەیاند کە ئەگەر بەڕاستی دەتانەوێت هەنگاو بنێن بۆ کێشەی کورد، کە ئێمە لە بەرنامەی حزبی خۆماندا وەک کێشەیەک پێناسەی دەکەین کە دەبێت چارەسەر بکرێت و ئێمە لە پشت هەموو هەنگاوێکەوەین بۆ چارەسەرکردن، بەڵام ئێمە دژی هەر کەسێک دەوەستینەوە کە بیەوێت بە شێوەیەکی تاکتیکی بەکاری بهێنێت”.

هەر لەمبارەیەوە ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرکۆماری تورکیا ڕایگەیاند: “دەرفەتێکی مێژوویی لەئارادایە بۆ ئەوەی کۆتایی بە شەڕ بهێنین لەگەڵ پەکەکە، بانگەوازەکەی دەوڵەت باخچەلییش بە گرنگ دەزانم با ئەم دەرفەتە مێژوییە نەکەنە قوربانی پرسە شەخسییەکان و پێکەوە هەموان بۆ تورکیایەکی بێشەڕ کار بکەین”. هەروەها رکابەری سەرەکیی ئەردۆغان، ئۆزگور ئۆزەل، سەرۆکی گەلی کۆماری، لە میانەی سەردانەکەیدا بۆ ئامەد ڕایگەیاند، ئەوان بەرگری لە ئاشتی دەکەن. ئۆزێل گوتی کێشەیەک بە ناوی (كێشەی کورد) هەیە و پێویستە لەناو پەرلەمان بە رێگای هەموارکردنەوەی دەستوور چارەسەر بکرێت و بە فەرمی دان بە بوونی کورددا بنرێت و کێشەکەی بە شێوەیەکی ریشەیی چارەسەر بکرێت.

لە بەرامبەریشدا دوای ئەوەی رۆژی ٢٣/١٠/٢٠٢٤ عومەر ئۆجەلان لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلانی مامی کۆ بووەوە، رایگەیاند: ”عەبدوڵلا ئۆجەلان لە پەیامەکەیدا رایگەیاندووە، دەتوانێت کۆتایی بە پێکدادان و توندوتیژی بهێنێت و چەکەکان بێدەنگ (Silence Weapons) بکات، عومەر ئۆجەلان دەڵێت: “لە دیدارەکەدا ئۆجەلان جەختی کردەوە کە ئەگەر هەلومەرج بڕەخسێت، هێزی تیۆری و پراکتیکیی ئەوەم هەیە ئەم دۆخە لە زەمینەی پێکدادان و توندوتیژییەوە رابکێشم بۆ زەمینەیەکی یاسایی و سیاسی”. لەسەر ئاستی رای گشتی تورکیاش بەپێی هەموو راپرسیەکان زۆرینەی رەهای هاووڵاتیانی تورکیا پشتیوانی لە چارەسەری ریشەیی کێشەی کورد دەکەن. بارودۆخی نێودەوڵەتییش هاندەرە بۆ چارەسەری کێشەی کورد لە تورکیا، هەروەک شەپۆلی یەکەمی چارەسەری لە دوای رووداوەکانی ١١ی سێتەمبەر دەستی پێکرد، شەپۆلی دووەمی چارەسەری لە کاتێکدا دەستی پێکردووەتەوە کە شەڕ و ئاڵۆزییەکانی رووسیا و ئۆکرانیا گەیشتوونەتە ترۆپک و جەنگی ئیسرائیل – ئێران لە پەرەسەندندایە.

کەواتە دەبینین کێشەی کورد لە تورکیا کێشەیەکی ئاڵۆز و فرەڕەهەندە و ئیرادەیەکی سیاسیی بەهێز لە تورکیا هەیە بۆ چارەسەرکردنی و هەروەک باسیشمان کرد هێشتا ئاستەنگی گەورەشی لەپێشە، لەم قۆناغەدا چارەسەری کێشەی کورد کاری هەرە گەورە (Biggest Job) و بابەتی سەرەکیی کارنامەی پارتە بەهێزەکانی تورکیایە، گۆڕینی دەستووریش باشترین دەستپێکە بۆ چارەسەری ریشەیی کێشەکە، بە فەرمی داننان بە بوونی کورد (Existence) وەک هاوبەشێکی راستەقینە و کرانەوەی سیستەمی دادوەری بەڕووی کورد هەنگاوی سەرەتایە، جێی ئۆمێدە کە ئیتر لە تورکیا چیتر بە کورد ناگوترێت (تورکی شاخ!) و ئێستا تورکیا بەرەو دەوڵەتێکی فرەکولتووری(Multicultural State) هەنگاو دەنێت بەمەش لە داهاتوودا دەتوانێت وەک نموونەیەکی راستەقینەی دیموکراسی، هەژموونی خۆی وەک زلهێزترین دەوڵەتی ناوچەکە بچەسپێنێت.

ئەزموونی ئەردۆغان ئەو وتە باوەی ئەمریکییەکان بەبیرمان دەهێنێنیتەوە کە کەسایەتیی چارەنووسسازە (Character is destiny) بەبێ بوونی کارەکتەرێکی بەهێزی وەک ئەردۆغان نەدەتوانرا بەسەر بەربەستەکانی (دەستوور، سوپا، دادگای دەستووری، رکابەڕەکان و کودەتاچییەکان) سەر بکەوێت و هاوکات ئاستەنگە دەرەکییەکان هەموار بکاتەوە. ئەڵتەرناتیڤی ئاشتیش وێرانکارییە ،هەروەک بینیمان بە هەڵپەساردنی پرۆسەی ئاشتی قەیرانەکان لە تورکیا سەریان هەڵدایەوە، ئەمەش وانەیەکی ترە کە تەنیا لە ژینگەیەکی دیموکراسی و ئاشتییەکی پۆزەتیڤدا ئامانجەکانی سەقامگیری سیاسی و گەشەسەندنی ئابووری دێتە دی، ستراتیژییەتی چارەسەری کێشەی کورد و پرۆسەی کرانەوەی دیموکراسی لە تورکیا هەرچەندە تووشی بەربەست و هەڵبەز و دابەز بێت، بەڵام هەرگیز بۆ دواوە ناگەڕێتەوە، ئەمەش ئەو پرەنسیپەی زانستە سیاسییەکانی کە سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی و رەچاوکردنی بەرژەوەندی گشتی هەوێنی ئاشتی و تەبایی و بنیاتنانی نەتەوەیەکی بەهێزە و بەپێچەوانەوەش بێبەشکردن مایەی شەڕ و لێکترازان و ناسەقامگیریە و هەژارییە و بە درێژایی مێژووی مرۆڤایەتی، هەمیشە دانایی بەسەر تۆڕەیی و کاروکاردانەوەکاندا سەر کەوتووە.

بۆیە ئۆزگور و جەهەپە بۆ چەسپاندنی دەستکەوتەکانی لەم هەڵبژاردنەدا لەبەردەم تاقیکرنەوەیەکی قورسدان و مێژووی چەند ساڵی رابردووی تورکیاش سەلماندی کە تەنیا رێگای سەرکەوتن پابەندبوونێکی راستگۆیانەیە بە پرۆسەی ئاشتیسازی و جێبەجێکردنی بەڵێنەکانە لەسەر زمینی راستەقینەدا. ئەردۆغانیش هێشتا دەرفەتی لە بەردەمدا ماوە بۆ چەسپاندنی کاریزما و سەروەرییەکانی رابردووی خۆی کە بە دانانی دەستوورێکی دیموکراسی بە بەشداری و رەزامەندیی کورد دێتە دی بۆ ئەوەی تورکیا بۆ هەمیشە بخاتە سەر رێرەوی راستی مێژوو.

Previous Post

چەند پڕۆژەیەكی ئاو لە سنووری مێرگەسۆر جێبەجێ كراون

Next Post

لە ڕواندز شوێنێكی فڕێدانی زبڵ و خاشاك دەكرێتە گەشتیاری

Next Post
لە ڕواندز شوێنێكی فڕێدانی زبڵ و خاشاك دەكرێتە گەشتیاری

لە ڕواندز شوێنێكی فڕێدانی زبڵ و خاشاك دەكرێتە گەشتیاری

Stay Connected test

  • 24k Followers
  • 99 Subscribers
  • Trending
  • Comments
  • Latest
قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

قەوارەی كوردستان لە خوێن و ئاڕقەی پێشمەرگە دروستكراوە نەك كارتۆن

ئازار 28, 2023
پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

پێگەی دەستووریی دامەزراوە یاسادانەرەكان لە كاتی پەككەوتنی سیاسیدا

حوزه‌یران 7, 2026
ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

ڕێزلێنانێكی مێژوویی و هەنگاوێك بەرەو بەهێزكردنی پێگەی دیپلۆماسی

تەممووز 8, 2026
چیرۆكی فەرهاد و شیرین

چیرۆكی فەرهاد و شیرین

تشرینی یەکەم 13, 2026
دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

دەستپێشخەری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کاردانەوەی ئەرێنی ھەبوو

0
سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

سەرۆک بارزانی: دەبێت بەربەستەکانی بەردەم هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان نەمێنن

0
بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

بەغدا شەوێكی پڕ لە مەترسی بەڕێكرد

0
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جه‌ژنا چله‌یا هاڤینێ یا كوردێن ئێزیدی

0
لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

تشرینی دووەم 22, 2026
وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

تشرینی دووەم 22, 2026
زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

تشرینی دووەم 22, 2026
لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

تشرینی دووەم 22, 2026

Recent News

لە چۆمان و حاجی ئۆمەران دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێت

ئەو نەوتە لە باڵەکایەتی دابەش دەکرێت له پشکنین دەرچوو

تشرینی دووەم 22, 2026
وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن: پلاتفۆڕمی تیلگرام ڕادەگیرێت

تشرینی دووەم 22, 2026
زیادبوونی کۆگاکانی ئەمریکا نرخی نەوتی لە بازاڕەکاندا دابەزاند

سامانە سروشتییەکان و دانەگاز بۆ دەستپێکردنەوەی غازی کۆرمۆر کۆدەبنەوە

تشرینی دووەم 22, 2026
لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

لیستی مووچەی مانگی 11 رەوانەی بەغدا كرا

تشرینی دووەم 22, 2026
دەزگای زاری كرمانجی

دەربارەى ئێمە

دەزگای زاری كرمانجی، دەزگایەكی سەربەخۆی رۆشنبیریی و راگەیاندنە، لە 19/6/2005 لە شاری سۆران دامەزراوە. ئەم دەزگایە لە چەند بەشێكی جیاجیا پێكهاتووە و لەسەر بنەمای بێلایەنی و پیشەیی بوون مامەڵە لەگەڵ رووداوەكان دا دەكات. بەشەكانی دەزگای زاری كرمانجی پێكهاتوون لە رۆژنامەیەكی سیاسی- كۆمەڵایەتی هەفتانە بەناوی (زاری كرمانجی)، كە هەموو رۆژانی سێشەمە دەردەچێت.

  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • دیمانە
  • ئابوورى
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • كۆمه‌ڵايه‌تى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە
  • سەرەکی
  • پەیوەندى
  • دەربارە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net

No Result
View All Result
  • دەسپێک
  • کوردستانى
  • عێراقی
  • جیهانى
  • وتار
  • ڕاپۆرت
  • ئابوورى
  • دیمانە
  • وەرزشی
  • تەندروستى
  • هەمەڕەنگ
  • هەفتەنامە

COPYRIGHT | All rights reserved - Zarikrmanji.net