ئەشقی مەلا شێرۆكی
دوای تێپەڕبوونی ساڵان لە ئەزموونی «پەنجا بە پەنجا» لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان، ئێستا زۆربەی خەڵکی کوردستان بە چاوێکی ڕوونترەوە سەیری ئەو قۆناغە دەکەن و پرسیار دەکەن: ئایا ئەو ڕێککەوتنە خزمەتی بەرژەوەندیی گشتی کرد، یان بووە هۆکاری دروستبوونی کێشە، دابەشبوون و بەردەوامبوونی قەیرانە سیاسییەکان؟
لە کاتی خۆیدا، سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان بە سیاسەتێکی نەرم و حەکیمانەی ڕێبەری کورد، سەرۆک مەسعود بارزانی، مامەڵەی لەگەڵ یەکێتی نیشتمانی کرد. ئەو سیاسەتەش لە ڕوانگەی ڕێزگرتن لە پێگەی جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتی لەو کاتەدا، و پاراستنی یەکڕیزی ناوخۆیی کوردستانەوە سەرچاوەی گرتبوو. هەروەها، سەرۆک بارزانی هەمیشە گرنگی بە دیالۆگ، هاوکاری و پاراستنی هاوسەنگی سیاسی داوە.
بەڵام، ئەزموونی پەنجا بە پەنجا نەیتوانی وەڵامی هیوای خەڵکی کوردستان بدات و لە هەندێک بواردا کاریگەریی نەرێنی لە دوای خۆی جێهێشت. ئەمڕۆ، جەماوەری کوردستان زیاتر لە هەر کاتێکی تر باوەڕیان وایە کە سەرچاوەی دەسەڵات، دەنگ و ویستی خەڵکە، نەک ڕێککەوتنە سیاسییەکانی ناو زیندان.
قۆناغی ئێستا، قۆناغی دابەشکردنی دەسەڵات نییە؛ قۆناغی ڕێزگرتنە لە ئەنجامی هەڵبژاردن و قورساییی دەنگی خەڵک. هیچ هێزێکی سیاسی ناتوانێت بە ناوی «هاوبەشی» داوای دەسەڵاتێک بکات کە سندووقی دەنگدان پشتیوانیی ناکات. لە هەموو سیستەمێکی دیموکراسیدا، ڕێژەی بەشداری لە دەسەڵات بە پێی متمانەی جەماوەر دیاری دەکرێت، نەک بە پێی ڕێککەوتنە سیاسییەکانی ناو زیندان.
لە هەمان کاتدا، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان سەلماندوویەتی کە لە ژێر سێبەری ڕێبەری کورد، سەرۆک مەسعود بارزانی و سیاسەتی پارتی، کوردستان توانیویەتی ئاستێکی بەرز لە ئاسایش، ئاستەنگتێپەڕاندن و پەرەپێدانی دامەزراوەکان بەدەستبهێنێت. هەروەها، جەماوەری کوردستان لە هەموو هەڵبژاردن و تاقیکردنەوە سیاسییەکاندا، متمانەی زیاتر و بەهێزتریان بە پارتی نیشانداوە و ئەوەش ڕەنگدانەوەی باوەڕیانە بە پرۆژە و دیدگای پارتی بۆ داهاتووی کوردستان.
لە هەموو ئەو ڕاستییانەش گرینگتر، پارتی دیموکراتی کوردستان هیچ بال و بالێنێکی ناوخۆیی و هیچ لێکترازانێکی تێدا نییە. پارتی، یەک ڕێکخراو و یەک پەیامی سیاسیی هەیە و هەموو کادیر و سەرکردەکانی لە ژێر سەرکردایەتیی یەک ڕێبەردا کار دەکەن. ئەو ڕێبەرەش سەرۆک مەسعود بارزانییە کە وەک ڕێبەری کورد، ماوەی دەیان ساڵە هێمای یەکڕیزی، خەبات و بەرگری لە بەرژەوەندیی نەتەوەیی بووە. پارتی کە حیزبێکی نزیکەی هەشتا ساڵ تەمەنە، تا ئێستا تووشی لێکترازان و دابەشبوونی ناوخۆیی نەبووە و ئەوەش بەهۆی بەهێزی دامەزراوەکان و پابەندبوون بە ڕێباز و سەرکردایەتییەکەیەتی. بۆیە هەموو ئەندام و کادیرەکانی، جیاوازیی بۆچوونیان هەبێت یان نەبێت، لە ژێر چەتری یەک هێز و یەک ڕێبەردا خزمەتی کوردستان و گەلی کورد دەکەن.
ئەگەر باس لە دووبارەکردنەوەی ئەزموونی پەنجا بە پەنجا بکرێت، دەبێت ڕابردووی سیاسی بە وردی بخوێندرێتەوە. ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەری کەرکووک هێشتا لە یاد و هۆشی گەلی کورددا ماون و زۆرێک لە هاووڵاتیان ئەو ڕووداوە بە قۆناغێکی پڕ لە ئازار و نائومێدی دەزانن. ئەو ڕووداوە هۆکاری زیاترکردنی ناتەبایی ناوخۆیی بوو و بەشێک لە جەماوەر پێیان وایە هەڵسوکەوتی هەندێک لە لایەنە سیاسییەکان لەو قۆناغەدا زیانی بە بەرژەوەندیی نیشتمانی گەیاند.
مێژوو لە کەس خۆش نابێت و بە هیچ هێزێکیش بەزەیی نایەت. هەڵە و بڕیارە هەژمارییەکان هەمیشە لە لاپەڕەکانی مێژوودا تۆمار دەکرێن و گەلانیش بەپێی ئەو کردارانە حوکم دەدەن. هەر بۆیە، هەندێک لە هەڵوێست و کردارەکانی هەندێک لایەنی سیاسی لە ڕابردوودا، لە بری لاوازکردنی پارتی، متمانەی جەماوەریان بە پارتی دیموکراتی کوردستان زیاتر و پتەوتر کردووە.
ئەزموونی ساڵانی ڕابردوو لە بوارەکانی ئاسایش، خزمەتگوزاری و بەڕێوەبردنی قەیرانەکان، شاهیدی ئەو ڕاستییەیە کە پارتی دیموکراتی کوردستان توانیویەتی لە زۆر قۆناغی هەستیاردا بەرپرسیارانە مامەڵە بکات و بەرژەوەندیی گشتی بپارێزێت.
ئەمڕۆ پێویستە هەموو لایەنە سیاسییەکان، بە تایبەتی سەرکردایەتی یەکێتی، لەو ڕاستییە تێبگەن کە گەل یەکەم و دوا بڕیاردەرە. سەرکەوتنی هەر پرۆژەیەکی سیاسی بە پشتبەستن بە متمانەی خەڵک و پاراستنی بەرژەوەندیی نیشتمانی دەبێت، نەک بە دووبارەکردنەوەی ئەزموونەکانی ڕابردوو.
کوردستان پێویستی بە هاوبەشییەک هەیە کە لەسەر بنەمای ویستی جەماوەر، بەرپرسیاریی نیشتمانی و پاراستنی دەستکەوتەکان دروست ببێت، نەک لەسەر بنەمای دابەشکردنی دەسەڵات و ڕێککەوتنە سیاسییەکانی ناو زیندان.
