ئیحسان سەید كەریم
شیكاریی سیاسی :
دۆسیەی ئاڵۆزی پەیوەندییەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا جارێكی دیكە لە بەردەم وەرچەرخانێكی گرنگدایە. بڵاوبوونەوەی دەنگۆی ڕەشنووسە ١٤ خاڵییەكە بۆ درێژكردنەوەی ئاگربەست و ئەنجامدانی كۆبوونەوەی واژۆكردنی لە سویسرا، تەنها هەواڵێكی دیپلۆماسی ئاسایی نییە، بەڵكو نیشانەی گۆڕانكاریی پێوەرە سیاسییەكانە لە ناوچەكەدا. بەڵام پرسیاری بنەڕەتی ئەوەیە: ئایا ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی سەقامگیرییەكی هەمیشەیی، یان تەنها مانۆڕێكی كاتییە بۆ كەمكردنەوەی ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ؟
سویسرا؛ شانۆی بێلایەنی و پەیامە سیاسییەكان :
هەڵبژاردنی وڵاتی سویسرا وەك شوێنی واژۆكردنی ئەم ڕێككەوتنە، گوزارشت لە قووڵایی بێمتمانەیی نێوان هەردوولا دەكات. واشنتۆن و تاران پێویستیان بە زەمینەیەكی بێلایەن هەیە تا لەژێر چاودێری نێودەوڵەتیدا لێكتێگەیشتنەكان جێگیر بكەن. لە ڕوانگەی شیكارییەوە، ئەمە نیشان دەدات كە هیچ كام لەم دوو هێزە لە ئێستادا ئامادە نین بۆ شەڕێكی گشتگیر، بەڵكو هەردوولا لەژێر گوشاری قورسی ناوخۆیی و ئابووریدان و دەیانەوێت لە ڕێگەی ئەم نەرمی نواندنە دیپلۆماسییەوە دۆخەكە هێور بكەنەوە.
بەرژەوەندییە دژبەیەكەكان و كێشەی جێبەجێكردن :
لادانی گەمارۆ دەریاییەكان و بەڵێنی ئەمریكا بۆ دەستوەرنەدان لە كاروباری ناوخۆی ئێران، دەستكەوتێكی كاتی گرنگن بۆ تاران تا ئابوورییەكەی پێ ببوژێنێتەوە. لە بەرانبەردا، واشنتۆن دەیەوێت بەم ئاگربەستە گرژییەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كۆنترۆڵ بكات. بەڵام خاڵی لاوازی ئەم جۆرە ڕێككەوتنانە هەمیشە لە نەبوونی متمانەی مێژوویی و وردەكارییە یاساییەكاندایە؛ دژایەتی توندی هاوپەیمانانی ئەمریكا لە ناوچەكە (بە تایبەت ئیسرائیل) هەمیشە وەك ڕێگرێك لە بەردەم بەردەوامیی ئەم پرۆسەیەدا دەمێنێتەوە.
دەرەنجام :
ناكرێت گەشبین بین بەوەی ئەم لێكتێگەیشتنە ١٤ خاڵییە كۆتایی بە ململانێی چەندین دەیەی نێوان ئەم دوو جەمسەرە بهێنێت. واقیعەكە ئەوەیە كە ئەمە تەنها “ئاگر بەستێكی تاكتیكییە”. هەردوولا بۆ ماوەیەكی كاتی ئاستی گرژییەكان كەم دەكەنەوە و ململانێكان لە مەیدانی سەربازییەوە دەگوازنەوە بۆ سەر مێزی دیپلۆماسی، بەڵام جیاوازییە ستراتیژییەكان وەك خۆیان دەمێننەوە. ڕۆژانی داهاتوو دەیسەلمێنن كە ئایا سویسرا دەبێتە دەروازەی ئاشتی، یان تەنها وێستگەیەك دەبێت بۆ كۆكردنەوەی هێز پێش گەڕانەوە بۆ خولی نوێی ئاڵۆزییەكان.
