شاخەوان برایم عەبدوڵڵا
ڕۆژنامەی “العربی الجدید” ڕاپۆرتێكی ڕۆژنامەوانی لەبارەی بیرۆكەی دروستكردنی وەزارەتێكی تایبەت بۆ تێكەڵكردنی هێزە چەكدارەكانی دەرەوەی پۆلیس و سوپای عێراق بڵاوكردووەتەوە كە پشتی بە چەند سەرچاوەیەكی ئەمنیی عێراقی بەستووە سەبارەت بە بیرۆكەی دروستكردنی وەزارەتی ئاسایشی فیدڕاڵی.
بەپێی ڕاپۆرتەكە، ئەو وەزارەتە لەژێر گوشاری ئەمەریكا و ڕۆژئاوا بە مەبەستی كۆنتڕۆڵكردنی هێزە چەكدارەكانی دەرەوەی سوپا و پۆلیس دروست دەكرێت، بەداخەوە لە ڕاپۆرتەكەدا ناوی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان لەگەڵ حەشدی شەعبی و فیرقەی دەستوەردانی خێرا و پۆلیسی فیدراڵیدا هاتووە.
ئەگەرچی لە ڕاپۆرتەكەدا ئەو پرسە تەنیا وەك بیرۆكەیەكی سەرەتایی و گفتوگۆكردن ئاماژەی بۆ كراوە گوایە عەلی زەیدی، سەرۆكوەزیرانی عێراق بۆ ڕازیكردنی ئەمەریكا و ڕۆژئاو بۆ چارەسەركردنی كێشەی میلیشیا چەكدارە عێراقییەكان پەنا بۆ دروستكردنی ئەو وەزارەتە دەبات.
دروستكردنی ئەو وەزارەتە ڕەنگە بۆ میلیشیا چەكدارە عێراقییەكان كێشەیەكی ئەوتۆی نەبێت و لەوانەیە بەشێكیان پێشیان خۆش بێت و كاری جیدیشی بۆ بكەن، ئەگەر بیرۆكەكە بە كردەیی كەوتە بواری جێبەجێكردنەوەوە، ئەو هێزانە دەبنە هێزی فەرمی، ئەوكات مووچە و چەك و كۆمەڵێك ئیمتیازاتی دیكەی هاوشێوەی سوپا و هێزە ئەمنییەكانی دیكەیان دەبێت.
ئەوەی پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی هەرێمی كوردستانەوە هەیە، دەبێت دامەرزاوە یاسایی و سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان و تەنانەت خەڵكی كوردستانیش بە توندی هەڵوەستەی لەسەر بكەن و لە ئێستاوە ڕەتی بكەنەوە، چونكە پێشمەرگە میلیشیا نییە تا بخرێتە نێو ئەو گرووپانەوە! دەبێت شوناسی پێشمەرگە ئەگەر بە خوێنیش بێت بپارێزرێت، بەوپێیەی هێزێكی تەواو فەرمی و دانپێدانراوە و خاوەن وەزارەت و ئیدارە و پەیكەربەندیی تایبەت بە خۆیەتی و دوور و نزیك پەیوەندی بە گرووپە لەیاسادەرچووەكان و چەكدارەكانی عێراقەوە نییە كە بوونەتە هەڕەشەیەكی جدی لەسەر ئاسایشی عێراق و بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا لە ناوچەكەدا، لە كاتێكدا پێشمەرگە هێزێكی فەرمی سەر بە حكوومەتی هەرێمی كوردستانە و ڕۆڵێكی یەكجار گەورەی لە پاراستنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان و عێراق هەیە، تەنانەت هاوپەیمانان و ئەمەریكییەكانیش هاوكاریی ماددی و سەربازی پێشمەرگە دەكەن.
لە سیاسەتدا پڕۆژەیەك یان سینارۆیەكی تاقیكاری هەیە، زۆر جار دەسەڵاتدارەكان بۆ زانینی هەڵوێستی جەماوەر یان حیزب و لایەنە سیاسییەكانی بەرانبەریان، لە شێوەی باڵۆنێكدا فڕێی دەدەنە نێو میدیا و ڕای گشتییەوە.
ئەگەر جەماوەر و حیزبەكان قەبووڵیان كرد و پێی ڕازیبون، پڕۆژەكە بە فەرمی دەبێتە پڕۆژەیەكی فەرمی و بە یاسا كاری لەسەر دەكرێت و دواتر جێبەجێ دەكرێت، ئەگەریش بە توندی ڕەت كرایەوە، پرۆژەكە فەشەل دەهێنێت و باڵۆنەكە دەدڕێت!
وەك نموونە، ئەگەر دەسەڵاتی بەغدا نیەتی كەمكردنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی خۆی هەبێت، سەرەتا دێت ئەو پرسە لە میدیاوە دەوروژێنێت و دەڵێت حكوومەت لە بەرنامەیدایە مووچەی فەرمانبەران كەم بكاتەوە وەك خۆگونجاندن لەگەڵ دۆخی خراپی داراییدا، ئەگەر فەرمانبەران بێدەنگ بوون و هیچ هەڵوێست و خۆپیشاندانیان نەبوو، مووچەكە كەم دەكرێتەوە. ئەگەریش دژی وەستانەوە و حكوومەت هەستی كرد بەهۆی ناڕەزاییەكانەوە ئاسایشی وڵات دەكەوێتە مەترسییەوە، پڕۆژەكە ڕەت دەكرێتەوە و لە ڕێگەی ڕوونكردنەوەیەك یان ڕاگەیەندراوێكی فەرمیدا حكوومەت دەڵێت شتی وا نییە و تەنیا دەنگۆی میدیاكانە!
ئەم ستۆری و نموونەیەی سەرەوە بۆ ئەوەبوو دەبێت هەرێمی كوردستان ئەو ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەی “العربی الجدید” بەهەند وەربگرێت و لە ئێستاوە تێكەڵكردنی پێشمەرگە بەو هێزانە بە توندی ڕەت بكاتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا دژی دروستكردنی وەزارەتەكە نەبێت. تەنیا جەخت لەسەر ئەوە بكرێتەوە كە پێشمەرگە میلیشیا نییە و پەیوەندیشی بەو گرووپانەوە نییە و ناكرێت ناوی لەگەڵ ئەواندا بێت، لەبەر ئەوە ناچینە نێو هیچ گفتوگۆیەك و دانیشتنێكەوە سەبارەت بە تێكەڵكردنی پێشمەرگە بەو وەزارەتەوە، خۆ ئەگەر هەرێمی كوردستان بچێتە نێو گفتوگۆكانی دروستكردنی ئەو وەزارەتەوە، گەورەترین زیان بە پێگەی هەرێمی كوردستان و ناوبانگی پێشمەرگە دەگات.
عێراق بە پڕۆژەی سیاسی و ئابووری، دەیەوێت هەرێمی كوردستان لاواز بكات، لەڕووی ئابوورییەوە دەستی بەسەر كەیسی نەوت و مووچە و بودجەدا گرتووە و هەر ڕۆژەی گرفتێك بۆ هەرێمی كوردستان دروست دەكات و هاوكات دەیەوێت لە ڕێگەی ئەسیكۆداوە دەستوەردان لە داهاتی خاڵە سنوورییەكانیش بكات، تەنانەت كارێكی ئەوتۆی كردووە كە هەرێمی كوردستان بۆی نییە پلەی فەرمانبەرانی خۆیشی بەرز بكاتەوە یان فەرمانبەرە گرێبەستەكانی بكاتە هەمیشەیی، سەرەڕای ئەوەی بڕیاری مەسرور بارزانی، سەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستانیش بۆ بەهەمیشەییكردنیان دەرچووە و ڕێنمایی تایبەتیشی بۆ دەركراوە و وەزارەتەكانیش ناوەكانیان بەرزكردووەتەوە، كەچی بەغدا ئەمە قەبووڵ ناكات و ڕێز لە بڕیارەكەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان ناگرێت.
لەڕووی سیاسییەوە بەغدا بەردەوام دەیەوێت كێشەی یاسایی و سیاسی بۆ هەولێر دروست بكات و هەتا بۆی بكرێت ناكۆكیی لەنێوان هێزە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان دروست دەكات.
وەك ئەوەی لە كەیسی پەرلەمانی كوردستاندا كردی، ژمارەی ئەندامانی پەرلەمانی لە 111 پەرلەمانتارەوە كردە 100 پەرلەمانتار، بەهۆیەوە باڵانسی هێزی دەستكاری كرد، ئێستا بۆ كاراكردنەوەی پەرلەمان و پێكهێنانی حكوومەتی نوێ گەورەترین گرفتی لەبەردەم حیزبەكان دروست كردووە، چونكە دیزاینەكەی لە بەغداوە لە بەرژەوەندیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كراوە، بۆیە ڕێگری لە كاراكردنەوەی پەرلەمان دەكات و بەغداش ڕێك ئەمەی دەوێت.
لەو سۆنگەیەوە بیرۆكەی دروستكردنی ئەو وەزارەتە، ئەگەر تەنیا بۆ هێزە عەرەبییە عێراقییەكان بێت، دەكرێت كوردستان هیچ گرفتێكی لەگەڵدا نەبێت، بەڵام ئەگەر بەڕاستی بیانەوێت هێزی پێشمەرگە تێكەڵ بە حەشدی شەعبی و گرووپە لەیاسادەرچووەكانی دیكە بكەن، بە هیچ شێوەیەك ئەمە نابێت و ناكرێت هەرێمی كوردستان و خەڵكی كوردستان ئەمە قبووڵ بكەن و دەبێت هەر لە ئێستاوە بە توندی ئەوی پەیوەندیی بە پێشمەرگەوە هەیە، لەلایەن سەرۆكایەتیی هەرێمی كوردستان و حكوومەتی هەرێمی كوردستانەوە ڕەت بكرێتەوه و تێكەڵكردنی پێشمەرگە بە حەشدی شەعبی و گرووپە لەیاسا دەرچووەكان هێڵی سوور بێت.
