قەدریە مەحموود
دەرچووی، بەشی مێژوو
كورتەیك لە خستنە رووی (هەڵ.سوكەوتی) دەستەڵاتدار
دەبێت هەڵسوكەوتی بەرامبەر گەلەكەی دادپەروەرانەكار بەدەستەڵاتی بكات، بەحەق ڕەوا لەنێوانیاندا حوكم بكات
واتە دەستەڵات دار دەبێت بە دادپەروەری مامەڵە لەگەڵ گەلەكەیدا بكات، مافەكانیان دەستە بەر بكات، گوێ بەئاوات و هیوایەتەكانی بدات، بە حەق لە نێوانیاندا حوكم بكات.
خزمەتكاری گەلەكەی بێت، و هەمیشە بۆ باشترین بەرژەوەندی گەل كار بكات. لێرەوە ئاماژەبە چەندبنەمایەكی سەرەكی دەكەم كەدەبێت لەهەر دەستەڵاتدارێك بەدی بكریت و ڕونكردنەوەێك بەكورتی لەسەر ووشەی (دەستەڵات) یان دەست رۆیشت و(هێز) و دەستەڵات دەدەم (دەست-هەڵهات.ەوە ) هاتووە واتە دەست هەڵ.هاتن.بۆكردنی كارێك بەزاراوەی سیاسی
( دەسەڵات یان ئۆتۆریتە (لە وشەی لاتینیی auctoritas))
بەواتای ئامۆژگاری یاخود وەرگرتنی بیروڕای خەڵك، بەو هێزە دەوتریت كەبۆ (داهینان، برشت و دەركردنی بڕیارە فەرمییەكان بەكار دەبریت، هەروەها (دەستەڵات) لەبنچەدا لەلای بالڵادەستەوە بەسەر ژێردەستدا دادەسەپێنریت، هەروەها بۆ لێك جاكردنەوەی (دەست هەڵات، هیز) دوو دەرچە و سیفاتی جیاواز لەنێوانیاندا هەیە، وەك زۆر جار وەك یەك كار دەكەن واتە(هێز) دەرچەیەكە لەتواناو ناچار كردنی كەسێك بەكردنی كارێك كە نەیدەكرد، بەلام (دەستەڵات) واتە لەبانگەشەی رابەرایەتی و پاساوهێنانەوە دەستە بەركردنی مافی خەڵك، ئەو هێزە خەڵكیك هەیە، ئەم هێزەی هەبێت، بەڵام باوەری بەسەروەری یاساو دادگایە كە دەستەڵات بەدەركردنی یاسای بۆ دەردەكات.
(دەست، رۆیشت) و لەگشت وڵات لەگشت نەتەوەیەك ڕەهایە، دەستەڵاتدار واتە هەڵسان بەكارووباری حكومەت ئینجا لەهەر بوارێك بێت كۆمەڵایەتی بیت ئابووری و سیاسی بەكورت كراوەی ئەوكەسەی ئەم ئەركەی دەیخریتە دەست كە بەڕێوەی ببات بەبێ جیاوازی بەبێ رەچاو كردنی ئاین رەچاوكردنی كلتوور یا كۆمەڵایەتی، دەست ڕۆیشت و دەبیت خەمخۆری خاك و نەتەوەو نشتیمان و كۆمەڵگاو ئاین و نەتەی خۆی بێت، بۆ هەر وڵاتێك هەر كۆمەگایەك، دەبیت بەدەم داواكارییە كانی گەلەكەی خۆیەوە بێت بەدەم میهنەت و ئازاروو نەداری ملەتەكەی وەبێت، من لە رووی وشەوە، هەروەها لەرووی ئەرك و لەرووی مافەكان و گشت ریكارەكان ئاماژەم پێكردووە، لەسەرەوە ئینجا بنامایە سەركییەكانی دەستەڵات بەچەند ژمارەیەك ئاماژەی پیدەكەم.
یەكەم: دادپەروەری
دەستەڵاتدار دەبێت دادپەروەربێت بۆ گشت هاووڵاتییەك بەبی جیاوازی گوێدان بەپێگەی كۆمەڵایەتی و ئاین و ڕەگەز
دووەم؛ بەزەیی
دەستەڵاتدار دەبیت زۆر دڵسۆزی بۆ خاك و نشتیمان و هاوسۆزبێت بۆ دابین كردنی پیداویستییەكانی هاونشتیمانییەكانی خۆی
سێەم؛ لێپرسینەوە
دەستەڵاتدار دەبێت بەرپرسیاربێت بەرامبەر گەلەكەی لە بڕیاروو كارەكانی
چوارەم: ڕاست گۆیی
دەستەڵا دار دەبێت. راست گۆیی مامەڵە بكات و ببێتە نمونەیەكی ڕەوشت بەرزی بۆ گەلەكەی
پێنجەم؛ خزمەت گوزاری
دەستەتدار دەبێت خۆی وەك خزمەت كاری گەلەكەی ببینێت و بەبێ ماندوو بوون كار بكات بو باشتر كردنی ژیانی گەل و كۆمەڵگایەكی گەشە سەندوو، دادپەروەر و ئاشتیانە بۆ گەلەكەی دەستە بەر بكات.من كەخۆم شایەت حاڵی یەكەمم داواكاریم كەوتۆتە لای چەندین دەستەڵاتداری، بەڵام بەدەم داواكاریەكەم وە نەهاتووە، بۆیە زۆر بەشانازیش باسی ئەم كەساتییە دەكەم، چونكە داواكاریەكانی خۆم برد بۆلای زۆرێك لەدەستەڵادارەكان ئەوەی سەرنجی منی راكێشا كە بە وتارێك ئەم جیاوازییەی دەستەڵاتدارە و كەسایەتییە دەستەڵاتدارەكان، بخەمە ڕوو، بەبێ جیاوازی یان بەبێ پیا هەڵگۆتن كە وتم من خۆم سەرچاوەی یەكەمم وەك مێژوو نووسێك بەبی لایەنی و لایەنگری ئەوەی هەستی منی جولاند، بەبابەتی نووسینی بوو كە كاری لەسەر بكەم، ئەم جیاوازیەی هەستم پێكرد لە كەسێكی وەك كاك (ئایدن وەزیری پێكهاتەكانی هەرێمە) بەڕاستی جێگای شانازییە كەئەم هەموو ئاكارە جوانەو ئەو هەموو روونكردنەوەی خستمەروو لەئەمم دادیت، كە پێش وازی لە ئاسایی نرین هاووڵاتی دەكرد، بەبێ جیاوازی گشت شتەكانی تیا بەدی دەكرا، كە كەسێكی زۆر كۆمەڵایەتی زۆر ئاساییە لەناو خەڵكدا.
هیوادارم خوێنەر لە مەبەستی نووسینی من تێبگات هیوادارم ئەوەی دەستەڵاتدارە، هاوشێوەی ئەم هەل بۆ هاووڵاتییانی بڕەخسینی بیان بینێت تا بزانن ژیان چۆن دەگوزەرێت، لەناو گەلەكەیاندا بەم شێوەیە هەرێمەكی گەشەسەندوو درست دەبێت، بۆ دەبێت من وەك خوێند كارێك نەتوانم وەزیری پەروەردە یان هەر وەزیرێكی ترنەبینم، یان هەر دەستەڵات دارێكیتر ببینم، چۆن من حەقی ئەوم نەبێت دەنگم بگات بەدەستەڵات داروو بەدەنگی منەوە نەیێت، ئەی من وەك هاونشتیمانییەك هانا بۆكام دەستەڵات دار ببەم ؟ ئەمە ناچێتە قاڵبی پیا هەڵگۆتن ئەمە راستیەكە كەخۆم لە حەقیقەتا بووم خۆم شاهێت حاڵی داواكەمە تكایە خویند كارەكان لێی تێبگەن!!!!
