دوای سەپاندنی سزا ئاسمانییەكانی ئێران لەلایەن ئەمریكا، چەند گرووپی عێراقی شیعە نزیك لە ئێران دژی ئەم بریارە هەڵوێستیان نواند و داوای پابەند نەبوونیان لە حكومەتی عێراقی فیدڕال كردووە، لە بەرامبەریشدا حكومەتی عێراق رایگەیاند، لەگەڵ ئەمریكییەكان لە گفتوگۆدان تا گەمارۆ ئاسمانییەكانی ئێران بۆ عێراق بە تەواوی جێبەجێ نەكرد و سنووردار بێت.
ئەبو ئالا وەلائی، ئەمینداری گشتیی کەتائیبی سەیدولشوهەدا لە راگەیەندراوێکدا گەمارۆی سەر ئێرانی بە نەشیاو وەسف کرد و رایگەیاند” عێراق نابێت بەشێک بێت لە گەمارۆیەکی نادادپەروەرانە بۆ سەر ئێران، کە بە گوتەی ئەو خاکی زانست و جیهاد و حەوزەکان و سەردانیکەرانی چلەی ماتەمینییە”.
وەلائی جەختیکردەوە، لە باوەشگرتنی جەستەی حوسێن بەبێ پەیڕەوکردنی بەها و بنەماکانی تەواو نابێت و ئاماژەی بەوە کرد، ئیمامی حوسێن، رازی نابێت بەوەی بەسەر شیعە و خۆشەویستەکانیدا بهێنرێت کە بەسەر ئەهلی بەیتیدا لە کەربەلا هێنرا.
وەلائی گوتیشی؛ عێراق کە دروشمی ‘لەیبەک یا حوسێن’ بە بەرنامە و هەڵوێست هەڵدەگرێت، پێویستە لە هەڵوێستەکانیدا بڵێت نەخێر بۆ گەمارۆ و نابێت خاکی حوسێن بکرێتە رێگەیەک بۆ ستەمکردن لە شیعە و خۆشەویستەکانی.
وەلائی داوای لە ئەندامانی پەرلەمانی عێراق کرد کار بۆ دەرکردنی بڕیارێک بکەن کە حکوومەت پابەند بکات بەوەی نەچەمێتەوە بۆ ئیرادەی جەنگی ئەمریکا، هاوشێوەی ئەو هەڵوێستانەی وڵاتانی وەک رووسیا و چین گرتیانە بەر لە رەتکردنەوەی گەمارۆ و سیاسەتی سەپاندنی ئیرادە.
لە لایەكی دیكەشەوە،ئەکرەم کەعبی، ئەمینداری گشتیی بزووتنەوەی نوجەبا، لە بەیاننامەیەکدا دوێنی هەینی 25ـی ئەیلوولی 2026، رەخنەی توندی لە لایەنە سیاسییەکانی عێراق گرت و رایگەیاند، قسەکردن لەسەر سەروەری لە کاتێکدا عێراق وەک گوندێکی بچووکی لێهاتووە و لەلایەن ئەمریکاوە کۆنترۆڵ دەکرێت، مامەڵەکردنە بە دوو پێوەری جیاواز و ئەمەش قبووڵکراو نییە. هۆشداریشی دا زۆر چاوەڕێ ناکەن و گوتی: ئەگەر ئەم بابەتە چارەسەر نەکرێت، دەربازبوون لە هەژموونی ئەمریکا بەدی نەیەت و ئاساییبوونەوەی گەشتە ئاسمانییەکان لەگەڵ ئێران دەست پێنەکاتەوە، ئەوا داوا دەکەین ئامادەکاری بکرێت بۆ دەستپێکردنی مانگرتن لە فڕۆکەخانەکانی عێراق تاوەکو شکاندنی یەکجارەکیی ئەو بڕیارەی ئەمریکا.
لای خۆشیەوە فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق ئاشكرای كرد، بەغدا لایەنی ئێرانی لە بڕیاری قەدەغەکردنی گەشتە ئاسمانییەکان ئاگادار کردووەتەوە کە لە چوارشەممەی رابردووەوە چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە. وەزیری دەرەوەی عێراق رایگەیاندبوو، وڵاتەکەی بە نیازی تاوتوێکردنی ئەم سزایانەیە لەگەڵ بەرپرسانی واشنتن، تاوەکو رێگە بدرێت خزمەتگوزاری بە فڕۆکە ئێرانییەکان پێشکەش بکرێت.
هەر لەم بارەیەوە ئەمڕۆ 26ـی ئەیلوولی 2026، حکوومەتی عێراق لەبارەی رێکارەکانی وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا بۆ سنووردارکردنی گەشتە ئاسمانییەکانی ئێران بۆ فڕۆکەخانەکانی عێراق و ناوچەکە هاتە دەنگ و رایگەیاند، راستەوخۆ لەگەڵ لایەنی ئەمریکی لە گفتوگۆدایە.
نووسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە راگەیەنەدراوێکدا ئاشکرای کرد، حکوومەتی عێراق دەیەوێت هەندێک لە فڕۆکەخانەکانی عێراق لەو رێکارانە بەدەر بکرێن، ئاماژەی بەوەش دا، هەوڵەکان بۆ ئەوەن رێگە بە دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان بدرێت.
سەبارەت بە هۆکاری ئەم هەوڵانە، حکوومەتی عێراق جەختیدەکاتەوە مەبەست لێی بابەتی مرۆیی وەک چارەسەری پزیشکی، خوێندن، سەردانی ئایینی و پاراستنی بەرژەوەندیی هاووڵاتییانە.
لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا هاتووە، عێراق لە هەوڵدایە بۆ هێورکردنەوەی دۆخی ناوچەکە، حکوومەت هۆشداری دەدات کە بەردەوامیی قەیرانەکان دۆخەکە ئاڵۆزتر دەکات.
