شههلا سۆفى- زارى كرمانجى:
لە دونیای ئەمڕۆدا زۆر کەس لە کاتێكدا نان دەخۆن کە لەگەڵ کاتژمێری سروشتی جەستەیان هاوئاهەنگ نییە. بۆ نموونە، ڕەنگە گەشتیارانی نێوان ناوچە کاتییەکان لەوانەیە نان بخۆن لەکاتێکدا جەستەیان هێشتا لە دۆخی شەوانەدایە، یان هەندێک کەس خوویان هەبێت لە درەنگانی شەودا نان بخۆن.ئەم حاڵەتانە ناتەبایی لە نێوان کاتژمێری ناوەوەی جەستە و سیگناڵەکانی خۆراکدا دروست دەکەن.
توێژینەوەیەکی نوێ دەریدەخات کاتی ژەمەکان، بەدەر لە وەرگرتنی کالۆری، دەتوانێت کاریگەری لەسەر کارکردنی جگەر و ڕێکخستنی میتابۆلیزم هەبێت. توێژەرانی زانکۆی تەکساس A&M بۆیان دەرکەوتووە جگەر جگە لە کاتژمێری ڕۆژانەی مێشک سیگناڵەکانی وەرگرتنی خۆراک بەکاردەهێنێت بۆ ڕێکخستنی چالاکیی جینەکانی پەیوەست بە وزە. شێوازی خواردنی ناڕێک، وەک ژەمەکانی درەنگانی شەو یان خشتەی ناڕێکی ژەمەکان، لەوانەیە ئەم هەماهەنگییە تێکبدات و کاریگەری لەسەر تەندروستی میتابۆلیک هەبێت.
توێژەران دۆخەکە بە کارگەیەک دەچوێنن کە خشتەی دیاریکراوی هەیە، بەڵام لەناکاو لە نیوەی شەودا کەرەستەی خاوی نوێ وەردەگرێت. کارگەکە هێشتا دەتوانێت کار بکات، بەڵام ڕێکوپێکی سروشتییەکەی تێکچووە.
هەروەها لە جەستەدا کاتێک کاتژمێری لەش ئاماژە بە جگەر دەکات کە کاتی پشوودان هاتووە، بەڵام خۆراک فەرمان بە ڕێڕەوی میتابۆلیک دەکات بۆ چالاکبوون، ئەوا ئەو دوو نیشانەیە دەتوانن ناکۆک بن.

































































