قالیباف سه‌ردانی عێراق ده‌كات

شەفەق نیوز بەغداد؛

وەرگێڕان لە عەڕەبیەوە: هونر محمود

سەرچاوەیەکی ئاگادار ئەمڕۆ دووشەممە ئاشکرای کرد، شاندێکی باڵای ئێران بە سەرۆکایەتی محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، سەردانی بەغدای پایتەختی عێراق دەکات و لەگەڵ ژمارەیەک لە بەرپرسان و کەسایەتییە سیاسییەکانی عێراق وتووێژ دەکەن.

ئەو سەرچاوەیە بە ئاژانسی شەفەق نیوزی ڕاگەیاند، سەردانەکە گفتوگۆ لەسەر کۆمەڵێک بابەتی سیاسی و ئەمنی و ئابووری لەخۆدەگرێت، لە پێش هەموویانەوە ڕێگە بە عێراق دەدرێت نەوتەکەی لە گەرووی هورمزەوە تێپەڕێنێت، ئەمەش لەبەر ڕۆشنایی ئەو پێشهاتانەی لە ناوچەکە ڕوودەدەن.

ئاماژەی بەوەشکرد، شاندەکە پرسی سنووردارکردنی چەکی فراکسیۆنە عێراقییەکان بۆ دەوڵەتیش تاوتوێ دەکەن، ئەمە جگە لە گەیاندنی دیدگای حکومەتی ئێران لەسەر ئەم پرسە و هەڵوێستی خۆی لەسەر ئەو ڕێوشوێنانەی بەغدا بەو ئاراستەیە گرتوویەتیەبەر.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەش کرد کە گفتوگۆکان باس لە نیگەرانییەکانی ئێرانیش دەکرێن سەبارەت بە ئەگەری سەرهەڵدانی جەنگ لە ماوەی داهاتوودا، هەروەها پێشهاتە ناوچەییەکان و کاریگەرییەکانیان لەسەر عێراق و ئێران و ناوچەکە
پرسی کوتلە چەکدارەکان یەکێکە لەو کێشە هەستیارانەی بەردەم حکومەتی عێراقە، لەگەڵ نزیکبوونەوەی 30ی ئەیلول کە هێزە سیاسییە سەرەکییەکان وەک دوا وادە بۆ سنووردارکردنی چەک لە دامەزراوە فەرمییەکاندا دیارییان کردووە.
هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت کە دیارترین هێزە سیاسییەکانی شیعە و سوننە و کورد لەخۆدەگرێت، لە کۆبوونەوەکەیدا لە ٥ی ئابدا جەختی لەسەر پێویستی سنووردارکردنی چەک لە دەوڵەتدا کردەوە، هەروەها ئەو لایەنانەی کە چالاکی ئەنجام دەدەن کە هەڕەشە لە ئاسایشی وڵات دەکەن لە دەرەوەی چوارچێوەی دامەزراوە فەرمییەکان بە “دەرەوەی یاسا و دەبێت شەڕیان لەگەڵدا بکرێت”.
هاوپەیمانییەکە هۆشداریی دا کە هەر چالاکییەکی چەکداری لە دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت لە دوای 30ی ئەیلول بە پێی یاسای دژە تیرۆر مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت.
دوابەدوای ئەمەش هێزە ئەمنی و سەربازییەکانی عێراق ئاستی ئامادەیی خۆیان لە سەرتاسەری وڵات بەرزکردەوە و مۆڵەتی ژمارەیەک فەرماندە و ئەفسەر هەڵوەشایەوە، هاوکات دەزگا ئەمنییەکان دەستیان کرد بە جێبەجێکردنی جموجۆڵ و مەشقی مەیدانی لە پێشبینی هەر حاڵەتێکی نائاسایی یان خۆلێدانێک کە ڕەنگە گەشە بکات بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری.
بەغدا هەفتەی ڕابردوو شایەتی گرژییە ئەمنییەکانی چەندین سەعات بوو، هاوکات لەگەڵ درێژکردنەوەی چالاکیی فراکسیۆنە چەکدارەکان.

گرژییە ئەمنییەکە هاوکات بوو لەگەڵ هەڕەشەکانی کوتلە چەکدارەکان بۆ تۆڵەسەندنەوە لە سعودیە دوای ئەوەی هێرشەکان شوێنەکانی هێزەکانی کۆکردنەوەی جەماوەری کردە ئامانج، پێش ئەوەی کۆتایی پێبێت بە پەیوەندی و کۆبوونەوەی بەرەبەیانی نێوان عەلی فالح زەیدی سەرۆک وەزیران و هادی عامری سەرۆکی ڕێکخراوی بەدر، کە بووە هۆی هێورکردنەوەی یەکتر و ڕێگەی کردەوە بۆ کردەوەی دیپلۆماسی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکە.
دواتر ئەلعامیری داوای لە فراکسیۆنەکانی “مقاوەمەی ئیسلامی” کرد کە هەر وەڵامدانەوەیەکی سەربازی بۆ سعودیە دوابخەن و “بەرژەوەندی باڵای عێراق” لە پێشینەی کارەکانیان دابنێن، بەڵام گەڕایەوە و لە میانی کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ ژمارەیەک لە سەرکردەکانی هێزەکانی کۆکردنەوەی جەماوەر جەختی لەسەر گرنگی پاراستنی ئاستێکی بەرزی ئامادەیی کردەوە.
پلانی سنووردارکردنی چەک هەڵوێستێکی یەکگرتووی لایەنە چەکدارەکانی نییە.
لە کاتێکدا هەندێک لە هێزەکان ئامادەیی خۆیان بۆ ڕێکخستنەوەی پەیوەندییە سەربازی و ئەمنییەکانیان لەگەڵ دەوڵەت دەربڕی، فراکسیۆنەکانی دیکە لەوانەش کەتایب حزبوڵڵا، حەرەکەی نوجەبا و کەتایب سەید شوهادە، ڕەتکردنەوەی دەستبەرداربوونیان لە توانا سەربازییەکانیان ڕاگەیاند، هەروەها هەر گفتوگۆیەک سەبارەت بە چەکەکانیان بەستەوە بە کۆتایی هاتنی بوونی هێزە بیانییەکان و گەرەنتیکردنی پاراستنی عێراق لە هێرشی دەرەکی.
هەروەها وادەی ٣٠ی ئەیلول هاوکاتە لەگەڵ ئەو وادەیانەی کە پەیوەندییان بە کۆتاییهێنان بە ئامادەبوونی سەربازی هاوپەیمانی نێودەوڵەتییەوە هەیە
کە هەندێک کوتلە بەکاریان دەهێنن بۆ ڕەوایەتیدان بە بەستنەوەی ئایندەی چەکەکانیان بە کشانەوەی هێزە بیانییەکانەو