دیمانە-شەهلا رەشید
بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی ئیدارەی سۆران، لە دیدارێكی زاری كرمانجی باس لە رەوشی تەندروستی و كێشەو گرفتەكانیان دەكات و دەشڵێت، پلانی باشمان هەیە بۆ ساڵی ئایندەو زیاتر پێشكەش كردنی خزمەتگوزاری تەندروستی بە هاووڵاتییان.
لەبەردەوامی قسەكانیدا د. كامەران مەلا محەمەد، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سۆران، بە زاری كرمانجی راگەیاند: ” هەرچەندە كابینە یەك لە دوای یەكەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان كاری باش و جدیان ئەنجام داوە، لە بنیاتنانی ژێرخانی كەرتی تەندروستی لە سنووری سۆران، لەوانەش حەوت نەخۆشخانەی گشتی و 98 بنكەی تەندروستیمان هەیە، بەڵام هەندێك كەموكورتی هەن كە هۆكاری هەندێكیان دەگەڕێتەوە بۆ كەمتەرخەمی و نەبوونی پلانی بەڕێوەبەرە پێشووەكان و نەیانتوانیووە پلانی باش و جددی لەسەری ئەنجام بدەن، بەشێكیشیان دەگەڕێنەوە بۆ هۆكارەكانی نەبوونی بوددجە و قەیرانی دارایی و شەڕی داعش نەیانتوانیووە بەشێك لەو پلانانەی بەردەست بوونە جێبەجێ بكەن.
ئاماژەشی بەوەدا ” دوای دەستبەكاربوونم وەك بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سۆران، لە ئێستادا بەرنامەكانمان بۆ چارەسەری ئەو گرفتانە داناوە، هەروەها لیژنەیەكمان پێكهێناوە لەسەر دیاریكردنی كەموكورتیەكان لە سنووری هەر پێنج قەزاكانی ئیدارەی سۆران، دوای بڕیاردان لەسەر ئەم كەموكوڕییانە یەكێك لەوانە ئەوەبوو كە نزیكەی دوو ساڵە ئامێری تیشكی موگناتیسی (MRI) لە نەخۆشخانەی ئاشتی لەكار كەوتبوو، دەستمان كرد بە چاككردنەوەی و كەوتە خزمەت هاووڵاتییان، تەنها لە نزیكەی دوو مانگ لە دووباری چاككردنەوەی ئەم ئامێرە 820 هاووڵاتیی لێی سوودمەند بوونە، هەروەها (MRI) لە نەخۆشخانەی لەدایك بوون و منداڵانیش ماوەی پێنج ساڵە لە كاركەوتووە ئەویش لە ئایندەیەكی نزیكدا دەكەوێتە خزمەت هاووڵاتییان، بەڵام كێشەیەكی گەورەتر هەیە كە هاووڵاتییانمان ناتوانن لەوە تێبگەن، ئەم ئامێرانەی كە لە نەخۆشخانەكان بەكار دێن نرخەكانیان گرانن بۆ نموونە ئامێری تیشكی موگناتیسی نرخەكەی لە ملیۆنێكی نیو بۆ دوو ملیۆن دۆلارە، خەرجی مانگانەی سەر حكوومەتی هەرێم بۆ هەریەك لەم ئامێرانە مانگانە نزیكەی 20 بۆ 25 ملیۆن دۆلارە، كەواتە پێویستە بزانین كە حكوومەتی هەرێمی كوردستان تا چ ئاستێك توانیوویەتی خزمەت بەم دەڤەرە بكات، بەڵام زۆربەی هاووڵاتییان لەم زانیارییانە بێ ئاگان و نازانن نرخەكانیان چەند گرانە.
لەبارەی نۆرینگەكانەوە، ئاشكرای كرد” ناتوانین رێژەی چوونی نەخۆشەكان بۆ نۆرینگەی پزیشكیەكان دیاری بكەین، لەبەر ئەوەی ئەمە دوولایەنە بۆ نموونە ئەگەر بە پزیشك بڵێین ئێواران تەنها 20 نەخۆش وەربگرە ئەوا نۆرەی نەخۆشەكان زیاتر دوا دەكەوێت، لێرەدا هاووڵاتی دووبارە ئەمە قبوڵ ناكات و لەلایەكی دیكەشەوە زەرەرمەند دەبێت، سەبارەت بەوەی كە چەند نەخۆشێك پێكەوە بانگی ژۆری پزیشك دەكرێت، ئەمە پەیوەندی بە ئاستی رۆشنبیریی هاووڵاتییانەوە هەیە، نابێ بە هیچ شێوەیەك هاووڵاتی ئەمە لە پزیشك قبول بكات، لەگەڵ چەند نەخۆشێك بچێتە ژوورەوە و دەتوانێت داوا بكات كە بە تەنها پزیشكەكە ببینێت و باسی نەخۆشییەكەی بۆ بكات، ئەگەر لەم حاڵەتەدا پزیشك رازی نەبوو ئەوا هاووڵاتی دەتوانێت سكاڵا تۆمار بكات، بەدواداچوونی بۆ دەكەین و سزای دارایی دەخەینە سەر پزیشكەكە.
د. كامەران مەلا محەمەد، راشیگەیاند:” لە كۆتاییەكانی ساڵی 2022 ئێمە دەست بەكار بووین، كە لەو كاتەدا وەزارەتی دارایی رەزامەندی پڕۆژەكانی راگرتبوو، بۆیە جێبەجێكردنی زیاتری پلانەكانمان دەكەونە ساڵی 2023 لەوانە كاری جددی و باش ئەنجام دەدەین، درووستكردنی نەخۆشخانەیەكی چارەسەركردنی شێرپەنجە و نەخۆشییەكانی خوێن، سەنتەرێكی تیشكی ناوەندی بۆ هەر پێنج قەزاكانی سنووری ئیدارەی سۆران لە سۆران دەكرێنەوە، بۆ ئەوەی بۆ هاووڵاتییان ئامێرە تیشكەكانی ستی سكان، MRI، مەمۆگرافی و سیبی سیتی و هەموو جۆرەكانی تیشك تێدا بەردەست بن”.
ئاماژەی بەوەشدا:” وەزارەتی تەندروستی بۆ ساڵی 2023 پلانی ئەوەیە نرخەكان یەك بخات چیتر هاووڵاتییان دەرمانی بێ كوالیتی و بە نرخە جیاوازەكان نەكڕن، هەموو ئەوانە دەكرێنە سیستەم و دەتوانن لە رێگەی ئەپڵیكەیشنێكەوە نرخی هەموو دەرمانەكان و كوالیتیەكەی دڵنیا ببنەوە كە لە نۆرینگە و دەرمانخانەكان بەردەستن، ساڵی داهاتوو هەموو ئەوانە دەچنە بواری جێبەجێكردنەوە، لە سنووری ئیدارەی سۆرانیش لیژنەیەكمان پێكهێناوە بۆ ئەوەی هەموو كۆنتڕۆڵی بازاڕی هێنان و بردنی دەرمانەكان و بەكارهێنانیان بكرێت، لەو ماوەیەشدا چەند نۆرینگە و سەنتەری پزیشكیمان داخستووە، بەشێكیشیان ئاگادار كرانەوە، هەندێك لەوانەش سزای دارایی دراون و هەندێكیش دراونەتە دادگا بۆ یەكلای كردنەوەی كەیسەكانیان”.
لە دوا قسەكانیدا ئاماژەی بەوەكرد:” گەورەترین ئامانجمان خزمەتكردنی هاووڵاتییانە بەبێ جیاوازی، چونكە لێرەدا تەنها هاووڵاتی گرنگە بۆ پاراستنیان لە نەخۆشییەكان، بەكارهێنانی دەرمانی باش و لە هەموو روویەكەوە، لەبەر ئەوەی تەندروستی كەرتێكی گرنگە، تەندروستی بە مانای ئاو و هەوا و زەوی پاك، دەرمانی باش و خاوێن و هەموو لایەنەكی پاك و خاوێن دەگرێتەوە، هەموو ئامانجمان خزمەتكردنی هاووڵاتییانی ئیدارەی سۆرانە لە رووی تەندرستییەوە، دڵنیاییش دەدەمە خەڵكی دەڤەرەكەمان كە ساڵی داهاتوو دەبێتە ساڵێكی زۆر باش بۆ پڕ كردنەوەی كەموكورتییەكان و زیاتر بەرەو پێشچوونی لایەنی تەندروستی لە ئیدارەی سۆران دەبێت.
