دلشاد عهبدوڵڵا بەرواری
پارێزەر و راوێژکاری یاسایی
_ هەلوێستێ بارزانی
بەرامبەر شەرمزاریا مێژوویێ ل وێ کاتێ کو جیهان د ناڤ باهوسا شەرمزاریێ دا بوو، تەنێ ئیرادەیا کوردستانی و فەرماندەیییا جەنابێ سەروک مەسعود بارزانی و خوینا پێشمەرگەێ قەهرەمان ، ڕوویێ مێژوویێ سپی کرەڤە.
ل ٣ی ئابا ٢٠١٤، جیهان شاھدێ یەك ژ هوڤانەترین تاوانێن سەدسالەیێ بوو دژی پێکهاتەیا رەسەن یا ئێزیدی ل شەنگالێ. ژ لایێ یاسایا نێڤدەولەتی ڤە، ئەوا ل شەنگالێ روو دایی تەنێ کوشتار نەبوو، بەلکو جینوساید بوو. ل دویف (رێککەفتنامەیا رێگری ژ تاوانا جینوسایدێ یا نەتەوەیێن ئێکگرتی ١٩٤٨)، ئەڤ کریارە ب هەمی پیڤەران هەولەک بوو بو ژناڤبرنا کومەکا ئایینی و نەتەوەیی بو. ئەڤە دبلو ماسییەتا کوردی نەچار کر کو ل هەمی پایتەختێن جیهانێ داخوازا دادپەروەرییا نێڤدەولەتی بکەت.
_ چوونا جەنابێ سەروک بارزانی بو سەر چیاێ شەنگال و سەرپەرشتیکردنا راستەوخو یا ئوپەراسینا رزگارکردنا شەنگالێ ،سەروک بارزانی پەیامەکا دبلوماسی یا ب هێز بوو بو جیهانێ هنارت : ئەگەر هوین بێدەنگ بن، ئەم ب خوینا خو بەرەڤانیێ ژ مروڤایەتیێ دکەین. ئەڤ هەلوێستێ جەنابێ سەروک بارزانی بو گوهورینا کارەساتێ بو سەرکەفتنەکا مێژووی
_ هەلوێستێ سەرکردایەتیا کورد :
سەروک مەسعود بارزانی: کاتێک جەنابێ سەروک بارزانی ل چیاێ شەنگال راوەستیا و بەلێن دا: یان دێ شەنگالێ رزگار کەین یان دێ ل سەر ڤێ خاکێ مرین، ئەڤە لوتکەیا سەرکردایەتییا کاریگەر بوو جەنابێ وی بوو .
_شروڤەیا دبلوماسی بو هەلوێستێ جەنابێ سەروک بارزانی : ئەڤ هەڵوێستە ورەیا پێشمەرگەی گوهوری و جیهان نەچار کر کو ب چاڤەکێ دی سەیری ئیرادەیا کوردان بکەن. رزگارکرنا شەنگالێ ب سەرپەرشتییا ڕاستەوخو یا جەنابێ وی، سەلماند کو پروتوکولێ بنەماێن بارزانی ل سەر بنەمایێ پاراستنا کەرامەتا هەمی پێکهاتەیانە ب بێ جوداهی یە.
ڕولێ سەروک نێچیرڤان بارزانی
سەروک نێچیرڤان بارزانی ب دبلوماسییەتا بێدەنگ شییا برینا شەنگالێ بگەهینیتە ناڤ دلێ پەرلەمانێن ئەوروپا. دامەزراندنا نڤیسینگەکا تایبەت بو رزگارکردنا خوشک و برایێن ئێزیدی، هەولەکا ستراتیژی بوو بو پاقژکرنا وێ شەرمزارییا مێژوویی یا کو جیهان تێدا کەفتبوو.
_ دبلوماسییەتا کارەساتێ
شەنگال بوو ئەگەرێ هندێ کو هاوپەیمانییەکا نێڤدەولەتی پێکبهێت بو لێدانا تاقمێ تیرورستی یێ داعشێ.
ئەنجامێ دبلوماسی: کورد د ڤێ قۆناغێ دا وەک سەربازێن ئازادییێ ل سەر ئاستێ جیهانێ هاتنە نیاسین. نڤیسینگەها تایبەت یا جەنابێ سەروک نێچیرڤان بارزانی بس قورتالکردنا فەڤاندییێن ئێزیدی، بوو ب مودێلەکێ مرۆڤایەتی یێ دبلوماسی کو هەتا ئەڤرو ژی کار بو زڤراندنا هەر تاکەکێ ئێزیدی دکەت. ئەڤە نیشان ددەت کو دبلوماسییەت ل دەڤ کوردان تەنێ بو سیاسەتێ نینە، بەلکو بو قورتالکردنا مروڤایەتیێ یە.
_ برینا شەنگالێ د فەرهەنگا پێکڤەژیانێ دا، کەرامەتا فەقیری و مەزلومی دڤێت یا پاراستی بیت. شەنگال نیشان دا کو پێکڤەژیان ل کوردستانێ تەنێ دروشم نینە، بەلکو خوین و چارەنوسە. رێزگرتن ل قوربانییێن شەنگالێ د هەمی رێورەسمێن فەرمی دا، ئەرکەکێ ئەخلاقی یێ هەر سەرکردە و یاساناسەکی یە.
شەنگال ٢٠١٤، دیروکەکا تژی ژ فرمێسک بوو، بەلێ بوو ب وێستگەیەکا پولایین کو تێدا ئیرادەیا کوردی ب سەر تاریاتییێ دا سەرکەفت. وی دەمی مێژوو بەرامبەری مروڤایەتێ شەرمزاربوو
