حکومەتی عێراق وەرچەرخانێکی گەورە لە سیاسەتی ئابووریی وڵاتەکە ڕادەگەیەنێت و لە چوارچێوەی سەردانێکی فەرمیدا بۆ واشنتن، 48 ڕێککەوتننامە و لێکتێگەیشتنی لەگەڵ گەورە کۆمپانیاکانی ئەمریکا واژۆ کرد.
نووسینگەی ڕاگەیاندنی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، ڕۆژی شەممە 18ی 7ی 2026 ڕایگەیاند، کە لە میانی سەردانی شاندی باڵای عێراق بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، 48 ڕێککەوتنی گەورە لە بوارە جیاوازەکانی نەوت، پیشەسازی، تەکنەلۆژیا و دارایی واژۆ کراون. ئەم هەنگاوە لە کاتێکدایە کە عێراق بەدەست لێکەوتە کارەساتبارەکانی شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و وەستانی هەناردەی نەوتەوە دەناڵێنێت، کە بووەتە هۆی لەدەستدانی بەشێکی زۆری داهاتی نیشتمانی. حکومەتی نوێی بەغدا دەیەوێت لە ڕێگەی ئەم “ژەمە دەرمانە ئابوورییەوە” کۆتایی بە دەیان ساڵ پاشەکشەی ژێرخان و سووتانی خزمەتگوزارییە گشتییەکان بهێنێت.
بەپێی بەیاننامە فەرمییەکە، وەزارەتەکانی نەوت و کارەبای عێراق گرێبەستی هاوبەشییان لەگەڵ گەورە کۆمپانیاکانی ئەمریکا واژۆ کردووە، لەوانە: “ExxonMobil” (ئێکسۆن مۆبیل)، “KBR”، “GE Vernova”، “Shell” (شێڵ) و “Halliburton” (هالیبێرتۆن). یەکێک لە دیارترین ڕێککەوتنەکان، هێنانە ناوەوەی خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی مانگی دەستکردی “Starlink” (ستارلینک)ـە بۆ عێراق لە ڕێگەی ڕێککەوتنێک لەگەڵ دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندن، کە وەک هەوڵێک بۆ مۆدێرنکردنی کەرتی پەیوەندییەکان دەبینرێت.
ڕێککەوتنەکان لایەنی ستراتیژیی قووڵیان تێدایە، لەوانە لێکتێگەیشتن لەگەڵ چەند کۆمپانیایەک بۆ دووبارە کاراکردنەوە و درێژکردنەوەی هێڵی بۆریی گواستنەوەی نەوتی عێراق بۆ بەندەری “بانیاس” لەسەر دەریای ناوەڕاست، ئەمەش ڕێگەی پاشەکەوت و جێگرەوە بۆ هەناردەکردنی نەوت دابین دەکات لە کاتی داخرانی گەرووی هورمزدا. هەروەها ڕێککەوتن لەگەڵ کۆمپانیای “Keysight” بۆ تەکنەلۆژیا و “PepsiCo” (پێپسی)، لەگەڵ چەندین گرێبەستی تر لە بوارەکانی پەروەردە و دروستکردنی دەرمان لە ناوخۆی عێراقدا واژۆ کراون تاوەکو پشتبەستن بە هاوردەکردنی دەرەکی کەم بکرێتەوە.
لە دیدارێکی فەرمیدا لە کۆشکی سپی کە ڕۆژی سێشەممە بەڕێوەچوو، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ستایشی ئازایەتیی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراقی کرد و بە “پاڵەوان” وەسفی کرد. ئەم پاڵپشتییە گەورەیەی واشنتن لە کاتێکدایە کە ئەمریکا فشارەکانی بۆ سەر بەغدا چڕ کردووەتەوە تاوەکو هەژموونی ئێران لە ناوخۆی عێراقدا سنووردار بکات. چاوەدێرانی سیاسی لە BBC ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم سەردانە تاقیکردنەوەیەکی سەخت بوو بۆ عێراق لە پاراستنی هاوسەنگیی نێوان تاران و واشنتن، بەتایبەت دوای ئەوەی عێراق بۆ چەندین ساڵ وەک مەیدانی ململانێی ناڕاستەوخۆی نێوان ئەو دوو جەمسەرە مابووەوە.
عەلی زەیدی لە واشنتنەوە بەڵێنی دا کە ئابووریی عێراق ببوژێنێتەوە و دەسەڵاتی دەوڵەت بەسەر دامەزراوەکاندا بسەپێنێت. حکومەتەکەی زەیدی جەختی کردەوە کە یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانیان “قۆرخکردنی چەک”ە تەنها لە دەستی هێزە ئەمنییە فەرمییەکانی حکومەتدا، ئەمەش پەیامێکی ڕاشکاوە بۆ گروپە چەکدارەکان کە واشنتن بە مەترسییان دەزانێت. سەرکەوتنی ئەم 48 ڕێککەوتنە ئابوورییە بەستراوەتەوە بە سەقامگیریی ئەمنیی عێراق و توانای حکومەت لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، کە تا ئێستاش گەورەترین کۆسپن لە بەردەم وەبەرهێنانی بیانی لەو وڵاتە دەوڵەمەندە بە نەوتەدا.
