هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە

نووسینی: دکتور عبدالستار عبدالرحمن ئابڵاخی

هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە باس لە حاڵەتێکی نەخۆشی دەکات کە تێیدا هەوکردنی دیار و لەناکاوی ڕیخۆڵە کوێرەی ڤێرمیفۆرم هەیە، کە ڕیخۆڵە کوێرە کە لە قۆڵۆنەوە دەردەکەوێت، بە وردی لە بەشی خوارەوەی ڕاستی سک. هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە کە بەرپرسە لە ئازاری توند و توند لە بەشی خوارەوەی سکدا، تەنها بە نەشتەرگەری لابردنی دەتوانرێت چارەسەر بکرێت.
هۆکارەکان:
وەستانی ماددە خراپ هەرسکراوەکان و زیادبوونی فۆلیکۆلی لیمفاوی ڕیخۆڵە کوێرە دەتوانێت ڕیخۆڵە کوێرە لە ناوەوە بگرێت و هەوکردن دروست دەکات. هەندێک لە هەوکردنەکان، وەک هەوکردنی گەدە و ڕیخۆڵە بە ڤایرۆس، تاکگەردیلە، هەوکردنی کۆئەندامی هەناسە، سورێژە و تایفۆس دەتوانن هۆکاری مەترسیدار بن بۆ هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە، چونکە مەیلیان هەیە بۆ هاندانی گەشە و گەشەکردنی فۆلیکۆلی لیمفاوی کە لە سەرەوە باسمان کرد. لە نێوان توخمە ئیتیۆپاتۆلۆژییە گریمانەکراوەکانی تردا، مشەخۆری ڕیخۆڵە (بۆ نموونە کرمەکانی وەک ئاسکاریس، تێنیا)، بەردی زراو و شێرپەنجە نابێت لەبیر بکرێن.
نیشانەکان:
نیشانە سەرەکییەکەی هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە ئازارێکی توندی زۆر لە سکن (لە ناوکەوە بۆ خوارەوەی سک، ڕاست)، کە بەهۆی کۆکە، ڕۆیشتن یان بە سادەیی جووڵە خراپتر دەبێت؛ ئازارەکە لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتژمێرەکاندا خراپتر دەبێت و کەسی تووشبوو هیچ پشوویەک نادۆزێتەوە. نیشانە و نیشانەکانی تری پەیوەست بە هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە بریتین لە: لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، قەبزی/سکچوون، تا، ئاوسانی ئاو، ئاوسانی ڕیخۆڵە کوێرە، ڕشانەوە. رێجیم و خۆراک.

دەرمانەکان:
هیچ چارەسەرێکی دەرمان نییە بۆ چارەسەرکردنی هەمیشەیی هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە؛ لە ڕاستیدا نەشتەرگەری تاکە بژاردەی ئەگەری و کاریگەرە.
لە ڕووی پزیشکییەوە، دەرهێنانی ڕیخۆڵە کوێرەی هەوکراو پێی دەوترێت ڕیخۆڵە کوێرەبڕین: نەشتەرگەرییەکی تا ڕادەیەک سادەیە، توانای چارەسەرکردنی بە تەواوی و خێرای نەخۆشییەکە هەیە، بەبێ ئەوەی هیچ زیانێکی بەجێبهێڵێت. بەڕوونی، چارەسەرکردنی هەمیشەیی هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە تەنیا کاتێک دەتوانرێت کە نەخۆشەکە بە خێرایی نەشتەرگەری بۆ بکرێت
چارەسەرنەکردنی هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە دەبێتە هۆی هەوکردنی زراو کە دەتوانێت تەندروستی و ژیانی نەخۆشەکە بخاتە مەترسییەوە.
لەکاتی چاوەڕوانی دەرهێنانی نەشتەرگەریدا، هەندێک جار پێشنیار دەکرێت کە دەرمانی شلکەرەوە و ئازارشکێن (NSAIDs) بەکاربهێنرێت، کە بە رێککەوت توانای بەرەوپێشبردنی جووڵەی ڕیخۆڵە و ڕزگارکردنی ئازاری توندیان هەیە. لە هەر حاڵەتێکدا، پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە بەکارهێنانی دژە هەوکردنەکان لە کاتی هەڵسەنگاندنی دەستنیشانکردندا دژە نیشانەیە، بەو پێیەی دەتوانن نیشانەکان بشارنەوە.
لە ئەگەری هەوکردنی بەکتریا دامەزراو، بەڕێوەبردنی ئانتیبایۆتیکی تایبەت بۆ ئەو ماددە نەخۆشخوازەی کە بەرپرسە لە هەوکردنەکا ، پێشنیار دەکرێت: دەبێت ئانتیبایۆتیکەکە تا ڕۆژی دواتری نەشتەرگەرییەکە بخورێت. راوێژ بە پزیشکەکەت بکە.
قووڵبوونەوە: هەوکردنی درێژخایەنی ڕیخۆڵە کوێرە:
هەروەها فۆڕمی درێژخایەنی هەوکردنی ڕیخۆڵە کوێرە هەیە، کە دەستێوەردانی نەشتەرگەری هەمیشە پێویست نییە؛ لە چوارچێوەی هەوکردنی درێژخایەنی ڕیخۆڵە کوێرەدا، ئازار بە توندییەکی کەمتر لە فۆڕمی توند ڕوودەدات، هەرچەندە بۆ ماوەیەکی کورت بەردەوام دەبێت.
بە شێوەیەکی ئاسایی، چارەسەری هەوکردنی درێژخایەنی ڕیخۆڵە کوێرە لەسەر بنەمای ڕاستکردنەوەی خووی خواردن و شێوازی ژیانی نەخۆشەکە دامەزراوە:
رێجیمێکی زۆر ریشاڵ بخۆ
شلەی زۆر وەربگرە
ناوبەناو و بۆ ماوەیەکی کورت دەرمانی شلکەرەوە (پاککەرەوە) بخۆ بۆ ئاسانکاری لە گواستنەوەی ڕیخۆڵە
ئەگەر هیچ کام لەم یاسا ڕەفتارانە کاریگەر نەبێت لە چاکبوونەوەی نەخۆشەکەدا، تاکە بژاردەی ئەگەری بۆ چارەسەرکردنی هەمیشەیی هەوکردنی درێژخایەنی ڕیخۆڵە کوێرە بریتییە لە لابردنی نەشتەرگەری ڕیخۆڵە کوێرە.