شههلا سۆفی- زاری كرمانجی:
قەڵەوی یەکێکە لە کێشە تەندروستییە گەورەکانی جیهان. هەرچەندە زۆر کەس دەتوانن لە کورتخایەندا کێشیان دابەزێنن بە ڕێجیمەکانی کەم کالۆری، بەڵام کێشەی ڕاستەقینە بەزۆری دوای ئەوە دەست پێدەکات، کاتێک کێشی لەدەستچوو بەدەست دێتەوە.توێژینەوەیەك ڕێک لەسەر ئەم قۆناغە جەخت دەکاتەوە: پاراستنی کێش دوای دابەزاندنی کێش.
توێژەرانی زانکۆی ماستریخت لە هۆڵەندا لە تاقیکردنەوەیەکدا دەریانخستووە کە بەکتریایەکی سروشتی کە لە ڕیخۆڵەی مرۆڤدا هەیە بەناوی Akkermansia muciniphila دەتوانێت یارمەتی پاراستنی دابەزینی کێش بدات لە کەسانی کێشی زیادە و قەڵەو و ئەگەری زیادبوونی کێش کەم بکاتەوە دوای ڕێجیم.
له تاقیکردنەوەکە ١٠٨ کەسی پێگەیشتوو کێشی زیادە یان قەڵەوی لە هۆڵەندا بەشداربوون. سەرجەم بەشداربووان سەرەتا ڕێجیمێکی کەم کالۆرییان بۆ ماوەی ٨ هەفتە پەیڕەو کردووە و بە تێکڕا نزیکەی لەسەدا ٨ی کێشی جەستەیان دابەزیوە. پاشان بابەتەکان بە شێوەیەکی هەڕەمەکی دابەشکران بۆ دوو گروپ؛ گروپێک تەواوکەرێکیان پێدرا کە ئاکرێمانسی پاستوریزەکراوی تێدابوو و گروپەکەی تریان پلاسیبۆی تێدابوو. ئەم قۆناغە بۆ ماوەی ٢٤ هەفتە بەردەوام بوو، لەکاتێکدا کەسەکان خۆراکی بێبەرامبەر بەڵام تەندروستیان خوارد.
ئەنجامەکان دەریانخستووە کە ئەوانەی بەکتریایان وەرگرتووە، کێشیان کەمتر زیادی کردووە بە بەراورد بە گروپی پلاسیبۆ. لە کۆتایی ماوەکەدا، ڕێژەی گەڕانەوەی کێش لە گروپی وەرگرتنی بەکتریا نزیکەی 1.2 کیلۆگرام بووە، لەکاتێکدا ئەم بڕە لە گروپی پلاسیبۆدا نزیکەی 3.2 کیلۆگرام بووە. بەم شێوەیە، گروپی دەستێوەردانەکە توانیان دابەزاندنی کێشی باشتر بپارێزن لە چاو سەرەتای توێژینەوەکە.هەروەها توێژەران ڕایانگەیاندووە کە هیچ کاریگەرییەکی لاوەکی جددی پەیوەست بەم دەستێوەردانەوە بەدی نەکراوە>
