نوسین و ئامادەکردنی : کرێکار قادر ڕوستایی
نوسەر و شارەزا لەبواری چارەسەری پزیشکی تەواوکاری
سەرەڕای ئەوەی گوڵەبابوونە (Chamomile) یەکێکە لە گژوگیا سروشتییە هەرە ناسراو و بەسوودەکان لە پزیشکیی کۆن و هاوچەرخدا، بەڵام وەک هەر پێکهاتەیەکی تری سروشتی، بەکارهێنانی بەشێوازێکی هەڕەمەکی و لەڕادەبەدەر دەکرێت زیانی تەندروستی لێبکەوێتەوە. بنەمایەکی زێڕین هەیە لە پزیشکیی سروشتیدا کە دەڵێت: «هەموو شتێک ئەگەر لە سنووری خۆی لادەدات، کاریگەرییەکەی پێچەوانە دەبێتەوە».
لێرەدا بە شێوازێکی زانستی و پوخت، تیشک دەخەینە سەر گرنگترین زیان و کاریگەرییە لاوەکییەکانی گوڵەبابوونە :
١_ حەساسییەت و هەستیاریی پێست و کۆئەندامی هەناسە
گوڵەبابوونە لە خێزانی ڕووەکی (Asteraceae)یە. ئەو کەسانەی حەساسییەتیان بەم خێزانە ڕووەکییە هەیە (وەک ڕووەکی ڕاگوێد یان داودی)، ئەگەری زۆرە بە بەکارهێنانی بابوونەش تووشی حەساسییەتی توند ببن. نیشانەکانی بریتین لە: خوروو، سووربوونەوە و هەڵدانی پێست (پەڵەی سوور). لە حاڵەتە توندەکاندا، ڕەنگە ببێتە هۆی تەنگەنەفەسی یان شۆکی حەساسییەت (Anaphylaxis).
٢_ کارلێککردن لەگەڵ دەرمانە پزیشکییەکان (Drug Interactions)
ئەمە یەکێکە لە مەترسیدارترین لایەنەکان کە پێویستە بەکاربەر هۆشیار بێت لێی: دەرمانی ڕوونکردنەوەی خوێن: بابوونە ماددەی “کومارین”ی تێدایە کە خوێن ڕوون دەکاتەوە. ئەگەر لەگەڵ دەرمانی وەک (Aspirin یان Warfarin) بخورێت، مەترسیی خوێنبەربوون بەڕێژەیەکی زۆر زیاد دەکات. دەرمانەکانی هێورکەرەوە و خەو : بەهۆی ئەوەی بابوونە خۆی سیستەمی دەمار هێمن دەکاتەوە، خواردنی لەگەڵ دەرمانی دژە دڵەڕاوکێ یان خەوهێنەرەکان، کاریگەرییەکەیان دوو هێندە دەکات و دەبێتە هۆی بێهێزی و خەواڵوویی توند.
٣_کێشەکانی کۆئەندامی هەرەس (لە کاتی زێدەڕۆییدا)
هەرچەندە بۆ ئارامکردنەوەی گەدە بەکاردێت، بەڵام خواردنەوەی بە بڕێکی زۆر و خەست (Concentrated): دەبێتە هۆی هێڵنجدان و ڕشانەوە. لهوانهیه ببێته هۆی تێکچوونی هاوسەنگیی ترشەڵۆکی گەدە لە هەندێک کەسی ڕووشاودا.
٤_ کاریگەری لەسەر منداڵدان و دووگیانی بۆ خانمانی دووگیان پێویستە بە وریاییەکی زۆرەوە یان بە ڕێنمایی پزیشک بێت؛ چونکە بابوونە دەبێتە هۆی هاندانی گرژبوونی منداڵدان (Uterine stimulants)، کێشانی بڕی زۆر لێی لە قۆناغەکانی سەرەتای دووگیانیدا ڕەنگە مەترسیی لەبارچوونی کۆرپەلە زیاد بکات.
٥_ مەترسی لە کاتی ئەنجامدانی نەشتەرگەریدا، بەهۆی کاریگەرییەکەی لەسەر ڕوونکردنەوەی خوێن و دابەزاندنی شەکری خوێن، پێویستە لانی کەم دوو هەفتە پێش ئەنجامدانی هەر نەشتەرگەرییەک، خواردنەوەی گوڵەبابوونە بە تەواوی ڕابگیرێت بۆ ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی کاتی نەشتەرگەری.
تێبینی : بۆ ئەوەی بەدوور بیت لەم زیانانە، باشترین ڕێگا ئەوەیە کە ڕۆژانە لە ١ بۆ ٢ کوپ زیاتر نەخورێتەوە، و ئەگەر کەسەکە نەخۆشیی درێژخایەنی هەبێت یان دەرمانی کیمیایی بەکاربهێنێت، پێویستە پێشوەختە ڕاوێژ بە پسپۆڕی بواری چارەسەری سروشتی یان پزیشک بکات.
