ئادار عەبدوڵڵا _ زاری کرمانجی
مەلەوانی سودی زۆری بۆ خانمان هەیە، لەوانە تونکردنی ماسولکەکانی تەواوی جەستە، لەشجوانی دڵ و خوێنبەرەکان و سووتانی کالۆری بەرچاو، هەموو ئەمانە کاریگەرییەکی کەمیان لەسەر جومگەکان هەیە. مەلە کردن دەبێتە هۆی باشترکردنی چڕی ئێسک لە ژنان بە تایبەت دوای وەستانی سوڕی مانگانە، و بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکردنەوەی فشار سوودە سەرەکییە تەندروستییەکان بۆ ژنان ئامادەکردنی تەواوی جەستە.
بەپێی ماڵپەڕی جیهانی : betterhealth.vic.gov مەلەکردن گروپە ماسولکەییە سەرەکییەکان- قۆڵ، قاچ، جەستە و پشت- لە یەک کاتدا بەشدار دەکات بۆ دروستکردنی هێز و بەرگەگرتن، هەڵچوونی پاڵپشتەکانی ئاو کێشی لەش، کەمکردنەوەی فشار لەسەر جومگەکان، ئەمەش وایکردووە کە گونجاو بێت بۆ ئەو خانمانەی هەوکردنی جومگەکان یان ئەوانەی لە برینداربوون چاکدەبنەوە. تەندروستی دڵ بەفەو پێش دەبات مەلەکردنی بەردەوام پەستانی خوێن دادەبەزێنێت و لێدانی دڵ بەرز دەکاتەوە، ئەمەش لەشجوانی دڵ و خوێنبەرەکان باشتر دەکات، HDL (کۆلیسترۆڵی باش) زیاد دەکات، هەروەها یارمەتی بەڕێوەبردنی شەکری خوێن دەدات، مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم کەمدەکاتەوە.
مەلەکردنێکی ٣٠ خولەکی دەتوانێت زۆرترین کالۆری بسوتێنێت و یارمەتیدەرە لە دابەزاندنی چەوری و پاراستنی کێش. بەسوودە بۆ ڕیتمیک و مێدیتەیشنی مەلەکردن، لەگەڵ دەردانی ئەندۆرفینەکان، یارمەتی کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ و کەمکردنەوەی فشار و باشترکردنی باری دەروونی دەدات، لەگەڵ توێژینەوەکان باس لەوە دەکەن کە 74%ی مەلەوانانی مێینە هەست بە تازەبوونەوەی دەروونی دەکەن دوای مەلەکردن.
بەتایبەت مەلەکردن لە کاتی دووگیانیدا بە سەلامەت دادەنرێت چونکە خانمان ڕزگار دەبن لەو فشارەی لەسەر بڕبڕەی پشت و پێیەکان دروست دەبێت.
