هیوا ساعدی
كاتێك میقداد میدحەت بەدرخان لە ٢٢ـی نیسانی ١٨٩٨دا، لە ناو جەرگەی قاهیرەی پایتەختی میسر و لە ناو غەریبییەكی پڕ لە ئیرادەدا، یەكەمین ژمارەی ڕۆژنامەی كوردستانی بڵاوكردەوە، تەنیا لاپەڕەیەكی ڕەش و سپی نەخستە بەردەستی خوێنەران، بەڵكوو یەكەمین مانیفێستی سیاسی، فەرهەنگی و نەتەوەیی گەلی كوردی لە سەردەمی نوێدا ڕاگەیاند. ئەم ڕووداوە مێژووییە كە سبهى ١٢٨ ساڵ بەسەر تێپەڕبوونی نیشتمانپەروەرییەكەیدا تێدەپەڕێت، خاڵی وەرچەرخانی نەتەوەیەك بوو كە دەیویست لە ڕێگەی پیت و وشەوە، دیواری ئەو بێدەنگییە قورسە بڕوخێنێت كە داگیركەرانی ناوچەكە بەسەریدا سەپاندبوویان. ڕۆژنامەی كوردستان لە كاتێكدا لەدایك بوو كە كورد لە هەموو لایەكەوە ڕووبەڕووی سیاسەتی سڕینەوە، توانەوە و نكۆڵیكردن ببووەوە، بۆیە ئەم هەنگاوە بوێرانەی بنەماڵەی بەدرخانییەكان لە ئاستی خەباتێكی چەكداریی مەزن و بگرە كاریگەرتریش بوو بۆ پاراستنی شكۆی نەتەوەیی و زیندووكردنەوەی هەستی نیشتمانپەروەری لە ناو دڵ و دەروونی تاكی كورددا.
ئەو ڕۆژنامەیەی كە لە چاپخانەی “دارالهلال” و بە هاوكاری نووسەری ناوداری عەرەب جۆرجی زێدان ڕووناكی بینی، تەنیا ئامرازێكی سادەی گواستنەوەی هەواڵ نەبوو، بەڵكوو سەنگەرێكی پۆڵایین و پڕ لە مەعریفە بوو بۆ بەرگری لە زمان، مێژوو و فەرهەنگی ڕەسەنی كوردی. بڵاوكردنەوەی ٣١ ژمارە لە ماوەی پێنج ساڵدا و گۆڕینی بەردەوامی شوێنی دەرچوونی لە شارێك بۆ شارێكی تر و لە وڵاتێك بۆ وڵاتێكی تر، گەورەترین بەڵگەیە لەسەر ئەو ئیرادە ناسیونالیستییە پۆڵایینەی كە لە پشت ئەم پڕۆژە پیرۆزەوە بوو. میقداد میدحەت بەدرخان و جەلادەت بەدرخان بە تێگەیشتنێكی قووڵ بۆیان دەركەوتبوو كە نەتەوەی بێ ڕۆژنامە و بێ دەنگی سەربەخۆ، نەتەوەیەكی بێ ئایندەیە، بۆیە ژیانی خۆیان و شكۆی بنەماڵەكەیان تەرخان كرد بۆ ئەوەی كورد ببێتە خاوەنی مینبەرێكی تایبەت بە خۆی. ئەمە سەرەتایەك بوو بۆ ئەوەی كورد لە جیهانی مۆدێرندا وەك كارەكتەرێكی سیاسی و فەرهەنگی خاوەن ناسنامە بناسرێت و چیتر ڕێگە نەدرێت مێژوو و كەرامەتی ئەم نەتەوەیە لەلایەن نەیاران و بێگانەكانەوە بشێوێنرێت.
ئەمڕۆ كە یادی ڕۆژی ڕۆژنامەگەریی كوردی دەكەینەوە، دەبێت ئەو ڕاستییەمان هەمیشە لەبەرچاو بێت كە ئەم كاروانە پڕ لە سەروەرییە بە خوێن، ئاوارەیی، زیندان و دوورخستنەوە گەیشتووەتە ئەمڕۆی ئێمە. ڕۆژنامەگەریی كوردی لە بنەڕەتدا لەسەر بنەمای ئازادیخوازی و پاراستنی مافە نەتەوەییەكان دامەزراوە، بۆیە هەر لادانێك لەم ڕێبازە نیشتمانییە، پشتكردنە لەو میراتە مەزنەی كە بەدرخانییەكان وەك ئەمانەتێكی پیرۆز بۆیان بەجێهێشتووین. لەم سەردەمەدا كە جەنگی میدیایی و داگیركاریی فەرهەنگی و جەنگی نەرمی زانیارییەكان لە هەموو كاتێك مەترسیدارتر و ئاڵۆزتر بووە، ئەركی سەرەكیی هەموو قەڵەمبەدەستە نیشتمانپەروەرەكانە كە میدیا بكەنە قەڵغانێكی بڕواپێكراو بۆ پاراستنی خاكی كوردستان و یەكڕیزیی ڕیزەكانی گەلی كورد. دەبێت زمانی شیرینی كوردی لە ناو هەموو كایەكانی میدیادا وەك ناسنامەیەكی پیرۆز و هێڵێكی سوور تەماشا بكرێت و بە هیچ شێوەیەك ڕێگە نەدرێت وشەی بێگانە و كولتووری هاوردەكراوی نەیاران، ڕەسەنایەتی و پاكی گوتاری نەتەوەیی ئێمە تێكبدات یان مانا نیشتمانییەكانی كاڵ بكاتەوە.
پەیامی ئەمساڵی ڕۆژی ڕۆژنامەگەریی كوردی بۆ ئێمە، پەیامی كۆڵنەدان، یەكگرتوویی و بەردەوامییە لەسەر ڕێبازی سەربەخۆیی خوازی. وەك چۆن ڕۆژنامەی كوردستان لە ناو جەرگەی ئاوارەییدا بوو بە چاوی بێداری كورد بۆ بینینی جیهان و ناساندنی مەزڵومیەتی نەتەوەكەمان، ئێستاش دەبێت میدیای كوردی ببێتە پێشەنگی ڕاستەقینەی ڕزگاریی نیشتمانی و هۆشیاركردنەوەی نەوەكانی داهاتوو بەرامبەر بە پیلانە داگیركارییەكان. ئێمە تەنیا یادی ڕووداوێكی مێژوویی ناكەینەوە، بەڵكوو پەیمانی وەفاداری بۆ ئەو ڕێبازە پیرۆزە نوێ دەكەینەوە كە پێمان دەڵێت: تا وشەی كوردی بە ئازادی و سەربەخۆیی بژی، نەتەوەی كوردیش بە سەربەرزی و شكۆمەندی لە ناو مێژوودا دەمێنێتەوە. پێویستە ڕۆژنامەنووسی كورد ئەمڕۆ زیاتر لە هەموو كاتێك خۆی بە خاوەنی خەمە نەتەوەییەكان بزانێت و قەڵەمەكەی نەكاتە قوربانی بەرژەوەندییە سیاسییە كاتییەكان، چونكە مێژوو تەنیا ئەو دەنگانە تۆمار دەكات كە بۆ نیشتمان و بۆ ئازادیی مرۆڤی كورد تێكۆشاون.
سڵاو و دروود بۆ گیانی پاكی میقداد میدحەت بەدرخان و هەموو ئەو دەست و پەنجانەی یەكەم پیتی كوردییان لە قاهیرە ڕێچكە شكاند و كاروانی ڕووناكبیرییان خستە گەڕ. سڵاو بۆ هەموو ئەو ڕۆژنامەنووسە بوێر و ڕاستگۆیانەی كە لە پێناو پاراستنی ڕاستی، دادپەروەری و ناسنامەی نەتەوەیی كوردستاندا، قەڵەمەكانیان نەكەوت و ویژدانی خۆیان نەفرۆشت. ئەم یادە پیرۆزە، گەورەترین جەژنی نەتەوەیی و فەرهەنگییە بۆ هەر كوردێكی دڵسۆز كە بڕوای بە پیرۆزیی وشە و شكۆی بەرز و نەبەزی كوردستان هەبێت. با ئەم ڕۆژە ببێتە هەوێنی یەكخستنی گوتاری میدیایی كورد لە پێناو گەیشتن بە ئاواتە مێژووییەكانمان و پاراستنی ئەو قەوارە و دەستكەوتانەی كە بەرهەمی خوێنی شەهیدان و ڕەنجی ماندووبوونی تێكۆشەرانی ڕێگەی وشەی ئازادن. بەرز و شەكاوە بێت ئاڵای ڕۆژنامەگەریی كوردی و زیندوو بێت یادی پێشەنگانی ڕووناكبیریی نەتەوەكەمان.
