ئادار عەبدوڵڵا – زاری کرمانجی
ڕەنگی قەڵەم بە چەندین ڕەنگی بەرفراوان بەردەستە هەندێک جار بەکاری دێنی بۆ وێنەکێشان یان هەر شتێکی تر بەڵام هەندێک کەس گرنگی پێنادەن بەڵام بۆ لەلای خەڵکی کۆریای باشوور ڕەنگی قوڵەم گرینە دەتوانیت ڕەنگی تر بەکاربهێنیت جگە لە سوور، چونکە ڕەنگی سوور هێمای مردنە لە نەریتی کولتووری ئەواندا.
بە پێی ماڵپەڕەکانی جیهانی : لە کۆریای باشوور، نووسینی ناوی کەسێکی زیندوو بە ڕەنگی سوور تابۆیەکی کولتووری بەرچاوە، چونکە بە شێوەیەکی نەریتی پەیوەستە بە مردن و بەختی خراپ و ڕێوڕەسمەکانی پرسە. لە مێژوودا ڕەنگی سوور بۆ نوسینی ناوی مردووەکان لەسەر تۆماری خێزان و لافیتەی پرسە بەکاردێت لەلایا وایە کە روحە خراپەکان دوردەکەونەوە لەو کەسە واتە ناوێک کە بە سوور نووسرابێت، ئەوە دەگەیەنێت کە کەسەکە مردووە یان ئاواتی مردنی بۆ دەخوازی
لە کاتی نووسینی ناوی کەسێک لە کۆریا، دڵنیابە لەوەی کە ناوەکە بە قەڵەمی سوور نانوسیت پێدەچێت لە ڕابردوودا هەندێک جار ناوی مردووەکە بە ڕەنگی سوور نووسرابێت. کەواتە ئەمڕۆ، نووسینی ناوی کەسێک بە ڕەنگی سوور ڕەنگە مانای ئەوە بێت کە تۆ هیوای زیانی بۆ دەخوازیت. بە شێوەیەکی نەریتی ناوی مردووەکان بە ڕەنگی سوور تۆمار دەکرێت، لە کاتێکدا زیندووەکان بە ڕەش یان شین تۆمار دەکرێن. نووسینی ناوی کەسێکی زیندوو بە ڕەنگی سوور وەک نیشانەی ئیرادەی ناخۆش سەیر دەکرێت، ئەمەش ئەوە دەردەخات کە تۆ ئاواتی زیانیان بۆ دەخوازیت یان بەهیوای بەختێکی خراپی بۆیان لە سەردەمی شانشینی جۆسۆن، گوایە شا سێجۆ ناوی دوژمنەکانی بە ڕەنگی سوور لە “لیستی لێدانەکان”دا نووسیوە. دواتر لە سەردەمی جەنگی کۆریادا، هەندێک جار ناوی ئەو سەربازانەی کە لە چالاکییەکاندا کوژراون، بە سوور دەنووسران بۆ ئاگادارکردنەوەی بنەماڵەکانیان. لە کاتێکدا ڕەنگە نەوە گەنجەکان کەمتر گرنگی پێبدەن، بەڵام ئەم نەریتە کۆنە لە نێو کەسە بەتەمەنەکاندا زۆر بەهێزە و هێشتا گرنگی پێ دەدەن تەنانەت منداڵانی قوتابخانەش دەتوانن زەنگ لێبدەن یان کەسێک ئاگادار بکاتەوە کاتێک ناویان بە سوور نووسراوە.
تاکە بەکارهێنانی ڕەنگی قبوڵکراوی سوور بۆ ناوێک لە 도장 dojang، یان مۆری ناوی دایکە کە بۆ واژۆی کەسی لەسەر بەڵگەنامە فەرمییەکان بەکاردێت و بە نیشانەیەکی نەرێنی نازانرێت.
