زاری کرمانجی:
دەرەنجامەکانی توێژینەوەیەکی نێودەوڵەتی دەریدەخەن کە بە پێچەوانەی باوەڕی باو، پرۆسەی دروستبوونی دەمارەکان لە مێشکی مرۆڤدا تەنها لە منداڵیدا سنووردار نییە و دەتوانێت تا تەمەنی گەورەیی بەردەوام بێت.
بە گوتەی فارارۆ بە پشتبەستن بە لایڤ ساینس، کۆمەڵێک توێژەر ڕایانگەیاند کە بەڵگەی ڕوونیان دۆزیوەتەوە کە مێشکی مرۆڤ هێشتا توانای بەرهەمهێنانی دەمارەخانە نوێیەکانی هەیە، تەنانەت لە تەمەنی گەورەییدا، ئەنجامێک کە دەتوانێت کۆتایی بە ناکۆکی و مشتومڕی زانستی دەیان ساڵە لەم بوارەدا بهێنێت.
ئەم پرۆسەیە کە پێی دەوترێت “نیرۆجینێسیس” لە بەشێکی سەرەکی مێشکدا ڕوودەدات کە پێی دەوترێت هیپۆکامپوس، کە بوارێکە ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە فێربوون و یادەوەری و ڕێکخستنی هەستەکاندا دەگێڕێت. لە مێژە هیپۆکامپوس وەک ناوەندێکی سەرەکی پلاستیسیتی مێشک ناسراوە و بەڵگە نوێیەکان ئەوە پیشان دەدەن کە ئەم پلاستیسیتە ڕەنگە زۆر زیاتر بێت لەوەی پێشتر بیری لێدەکرایەوە.
مارتا پاتەرلینی، نووسەری توێژینەوەکە و توێژەر لە پەیمانگای کارۆلینسکا لە ستۆکهۆڵم دەڵێت: “بە کورتی کارەکانمان کۆتایی بە مشتومڕێکی درێژخایەن دەهێنێت کە ئایا مێشکی مرۆڤی پێگەیشتوو دەتوانێت دەمارەخانە نوێیەکان دروست بکات یان نا”. داتاکان ئەوە دەردەخەن کە ئەم توانایە نەک تەنها لە منداڵیدا بەردەوامە، بەڵکو لە هەرزەکاری و تەنانەت تەمەنی گەورەییشدا بەردەوامە.
لە کاتێکدا کە یەک توێژینەوە بە تەنیا ناتوانرێت بە بەڵگەی ڕەها هەژمار بکرێت، بەڵام زۆرێک لە پسپۆڕان پێیان وایە کە توێژینەوەکە بەڵگەی زۆر بەهێز پێشکەش دەکات کە پشتگیری لە بوونی خانە بنەڕەتییە چالاکەکان و پێشینەکانی دەماری دەکات لە مێشکی مرۆڤی پێگەیشتوودا.
