رێبوار حەمەلاو شوانی
بەو پێیەی هەڵكەوتەی جواگرافیایی كوردستان كەوتۆتە چەقی ئەو وڵاتە ستەمكارانەی نەتەوە و خاكی كوردستانیان بە حەز ویستی خۆیان لە نێو خۆیاندا لەت لەت و دابەش و بە زۆر پێوە لكاندەوە، ئەو خاك و نیشتمانە ڕەسەنەی سەدان ساڵە ڕۆڵەكانی بە هەوڵ و ماندبوونی خۆیان ئاوەدانیان كردووە و كردوویانە بە دارستان و ئینجا بەهۆی زەوی و خاكە بە پیت و بەرەكەتی بەرهەمەكانی بۆخۆیان و دەروبەریان سوودی لێ وەردەگیرێت ؛ بەڵام جێگەی داخە فارس و عەرەب و توركی بە چاوچنۆكی خۆیان دەیان ساڵە هەوڵی گۆڕینی شوناس و ڕەسەنایەتی كوردبوون و كوردستانیبوونی ئەم نیشتمانی ناوی كوردستان و ئەو نەتەوە دێرینەی ناوی كورد دەدرێت و تا ئێستا هەڕەشە و هێرش بەردەوامە ، بەڵام گەلی كوردیش لە پێناو مانەوەی خۆی و ڕێگریكردن لە گۆڕینی خاوەندارێتی ئەم نەتەوە و نیشتیمان هەزاران ڕۆڵەی لەم پێناودا خوێن وگیانی بەخشیووە .
بە پێی هەموو بەڵگە مێژوویی و جوگرافییەكان هەموو ئەو سنوورانەی ئێستا بە درۆ و سیناریۆی چەواشەكارانە و مێژوویی ساختەوە كێشراون ئاماژەن بە ڕەسانەیەتی خاكی كوردستان و هەموو ئەو جەنگ و ململانێیانەی دەیان ساڵە كۆتاییان نەهاتووە و گەلی كوردیش هەرگیز دەستپێشخەر نەبووە بەهۆی ئەو سنوور دەستكردانە و نكۆڵیكردن بووە لە كوردوكوردستان، لەگەڵ هەموو ئەو هەوڵانە بۆ تێگەیاندنی داگیركەرانی عەرەب،فارس ، تورك ، لە جیاتی ئەوەی بە هەڵەكانیاندا بچنەوە ، بەڵام تائێستا وانەیان لە مێژوویی پڕ كارەسات و وێرانكاری بەهۆی جوگرافیا و نەتەوەیەك كە هیچ پەیوەندییەكی خوێنی و جوگرافی بەوانە نییە ، هۆكارن بۆ شەڕفرۆشی و شەهیدكردنی ڕۆڵەكانی ئەم نیشتیمانە لەسەر زێدی باب وباپیرانی ، ئەو شوێنە ستراتیژی و گرنگە هەمیشە بووتە كێشەیەكی گەورە بۆ گەلی كورد ، لە جیاتی ئەوەی هەمووان خێر و خۆشی ببینن و ڕەچاوی دراوسێتی و ڕەسەنایەتی یەكتر بگرین ، بەردەوام باجی كوردبوون و كوردستانیبوونمان دەدەینەوە،
ئەوەی جێگەی سەرنجە خەبات و بەرخودانی مێژوویی و شۆڕشە راپەڕینەكانی گەلی كورد ، پیشانی داوە باشترین ڕێگەچارەسەری بۆ پرسی نەتەوەكەمان بەتایبەتی لەم قۆناغەگرنگ و ستراتیژی مێژووی گەلەكەمان ، بەكارهێنانی دیپلۆماسی و هێزی نرمە ، چونكە ئەم هێزە نەرم وەك چەێكی ستراتیژییە بۆ بەدیهێنانی دەستكەوتە نەتەوەیی ونیشتیمانییەكانمان ، بۆیە بەكارهێنانی هێزی نەرم و پەرەپێدانی پەیوەندییە سیاسی و دیپلۆماسییەكان بۆ قۆناغێكی ئێستا باشترین و بەهێزترین چەكی كاریگەرە بەكاربهێنڕێت ، ئەوەتا چەند ساڵێكە سەركردایەتیی سیاسی هەرێمی كوردستان و بەتایبەتی سەرۆك مسعود بارزانی، نێچیرڤان بارزانی ، سەرۆكی هەرێم ، مەسروور بارزانی ،سەرۆكی حكوومەتی كوردستان ، توانیویانە بەڕێگەی ئەو هێزە كاریگەرەوە نەك هەر سەنگ و پێگە و پەیوەندییەكانی گەلی كورد بەهێزتر بكەن ،بەڵكو وەك ئامرازێكی كاریگەر بۆ داكۆكیكردن لە مافەكانی نەتەوەیی كورد لە هەر سێ پارچەكەی دیكەش بەتایبەت لە قۆناغە هەستیارەكاندا بەكاری دێنن،
بە هەڵوەستەكردن لەسەر دیدارو كۆبوونەوەكانی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەگەڵ دەیان سەركردە و وەزیرانی دەرەوە و بەرگری و شاندی وڵاتانی زڵهێز جیهان و ئەورووپا ، هەموویان ئاماژەن بە دروستكردنی پەیوەندی بەهێز لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە و جیهان ئەویش لە پێناو بەهێزكردنی پێگەی هەرێمی كوردستان ، ئەو هەنگاوە و بەرهەمی هێزی نەرم و دیپلۆمایش بەكردەوە دەستكەوتی گرنگ وستراتیژی هەبوو، ئەم جۆرە دیپلۆماسییە بەهێزتر ئامرازی هێزی نەرمە بۆ پتەمكردنی پەیوەندییەكان و هەروەها بەرژوەندییە ستراتیژییەكان لە سەر ئاستی ناوچەی و نێودەوڵەتی و دانانی گاریگەری لەسەر سەركردەكانی جیهان ، بەتایبەت بۆ ئێمەی گەلی كورد، وەك نەتەوەیەكی رەسەن و دوای دەیان ساڵ خەبات و ماڵوێرانی ، گەیشتن بە ئامانج و مافەرەواكانمان بەڕێگەی هێزی نەرم و دیپلۆماسییەوە ، سەركەوتنە بەسەر هەموو ئەو پیلانگێرییانە دا،
بۆیە، زۆر ئەو وڵاتانەی لە رووی دانیشتیوان و قەبارەوە بە قەد خاكی كوردستان و بەتایبەتی هەرێمی كوردستان نین ، بەڵام توانیویانە بە شێوەیەكی باش گەشە بكەن و پێشكەوتن بەخۆیانەوە ببینن لە رووی ئابووری و تەكنۆلۆژیا و پشت بەستن بەخۆیانەوە ، بۆیە ، ئەمڕۆ بەشداریكردنی كوردستان بە هێزی نەرم و دیپلۆماسی لە كۆڕبەند و كۆنفرانسیە نێودەوڵەتییەكان لەسەر ئاستی ناوچەكە ونێودەوڵەتییدا و بەتایبەتی بەشداریكردن هەرێمی كوردستان و نێچیرڤان بارزانی ، لە كۆنفرانسی ئاسایشی میونیش ، سەبارەت بە هەرێمی كوردستان و ئینجا دۆزی كورد لە رۆژئاواو باكوری كوردستان ، هەنگاوێكی ستراتیژی و گرنگە بۆ بەدەستهێنانی ڕێگە چارەیەكی باش بۆ گەلی كورد و هێنانەدی پاڵپشتی بەهێز وڕێگریكردن لە هەموو ئەو هەڕەشە ومەترسییانەی رووبەرووی دۆزی كورد و قەوارەی هەرێمی كوردستان بەهۆی داگیركەرانی كوردستان دەبێتەوە
بەدڵنییاییەوە ، ئەو سیاسەت و هێزی نەرمەی هەرێمی كوردستان لەسەر ئاستی ناوچەكە و جیهان پیادەی دەكات ، لە كاتێكدا ناوچەكە وجیهان بەكۆمەڵێك ئاڵنگاری و ململانێی قورسدا تێدەپەڕێت و دیداروكۆبوونەوە لەگەڵ سەرۆك و سەركردەكانی ناوچەكە و جیهان ، لەلایەك هەڵگرتنی ئەو ئەرك و بەرپرسیاریەتیی نەتەوەیی و نیشتیمانییە ، لەلایەكی دیكەشەوە ، هەڵگرتنی دۆزی رەوای نەتەوەیەك لە ناوچەیەكەدا كە هەمیشە لە ژێر پەلاماردان و ستەمكاری بووە ، بۆ بەكارهێنانی هێزی نەرم و دیپلۆماسی بۆ گەلی كورد ، بەهێزكردنی پەیوەندییەكان و گەیاندنی دەنگی گەلی كورد ، دروستكردنی پردی متمانە و لێكتێگەیشتن لەنێوان گەلی كورد و هەموو نەتەوە و گەلانی دیكەی ناوچەكە و جیهاندا .
