ئادار عبداللە – زاری کرمانجی
هەر لە منداڵیەوە حەزمان لە خواردنی بەفر بوە ئەو خوە تا ئێستاش لە زۆرینەماندا ماوە و هەر لەگەڵ بارینی بەفر حەز دەكەین یەکسەر بیخۆین، بەڵام ئایا تەندروستە ؟
بە پێی زانیاریەکانی تەندروستی بەفر لەگەڵ کەوتنیدا وەک فلتەرێک کاردەکات تەنۆلکەکان لە بەرگەهەوا و زەوی کۆدەکاتەوە. هەرچەندە بێ زیان دەرکەوێت بەڵام خواردنی بەفر کۆمەڵێک مەترسی لەسەر تەندروستی دروست دەکات لێرەدا پێنج هۆکار دەخەینەڕوو کە پێویستە خۆت لە خواردنی بەفر بەدوور بگریت،
بەفر ئەوەندە پاک نییە کە دەردەکەوێت هەرچەندە ڕەنگە لە بەتانییەکی بێگەردی سپی بچێت، بەڵام بەفر زۆر دوورە لە پاکی. لەگەڵ کەوتنی دەنکە بەفرەکان بۆ ناو بەرگەهەوا، گەردیلەکانی پیسبوون و تۆز و ماددە کیمیاییەکان لە هەوادا هەڵدەگرن، لەوانەش شوێنەواری دەردانی پیشەسازی و دوکەڵی ئۆتۆمبێل و کانزا قورسەکان. لە ڕاستیدا توێژینەوە زانستییەکان دەریانخستووە کە بەفر لە ناوچە شارییەکان و نزیک ناوچە پیشەسازییەکان دەتوانێت ئاستی نیگەرانکەری پیسکەری ژەهراوی وەک دووەم ئۆکسیدی گۆگرد و ئامۆنیا لەخۆبگرێت. لێرەدا هەندێک لەو پیسکەرانە دەخەینەڕوو کە دەتوانرێت لە بەفردا بە شێوەیەکی سەرەکی لە ناوچە شارییەکان یان لە نزیکەوە بدۆزرێتەوە ئەوانیش وەک کانزا قورسەکانی وەکو جیوە و کادمیۆم لە دەردانی گازی پیشەسازی و ئۆتۆمبێل. خواردنی بەفر لە کەناری ڕێگاکان بە دڵنیاییەوە گونجاو نییە بۆ خواردن.
گەردیلەی کاربۆنی ڕەش، بەرهەمی سووتانی ناتەواوی سووتەمەنی بەڵام لە هەمان کاتدا ئەگەر ئارەزوو بکرێت بەفر بخورێت وا باشترا پاش بەفر بارین ئەو چینە بەفرە بخۆیت كە دەكەوێتە روپۆشی سەرەوە، ئەمەش کەمتر زیانی هەیە بۆ تەندروستی مرۆڤ و دەتوانیت چێژ لە خواردنی ببینیت.
