وەرگێڕان لە ئینگلیزیەوە – ئادار عبداللە
شەکر زۆربەمان حەزی پێ دەکەین و ڕۆژانە بڕێکی زۆر لە شەکر و شیرینی دەخۆین جگە لەوەی کە شەکر بەسوودە بۆ جەستە بەڵام بێ ئاگاین لە مەترسیەکانی زۆر خواردنی شەکر و شیرینی بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ خواردنی شەکر پەیوەندی بە هەموو شتێکەوە هەیە لە نەخۆشی شەکرەوە تا زیادبوونی کێشی لەش و نەخۆشی چەوری جگەر.
ماڵپەڕی جیهانی : Medium دەری خستوە شەکر پێکهاتەیەکی گشتگیرە هەم بەسوودە و هەم زیانبەخشە ، سەرچاوەی وزەیە بەڵام پەیوەندی بە نیگەرانییە تەندروستییە جیاوازەکانەوە هەیە. تێگەیشتن لە سوود و زیانەکانی شەکر دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە هەڵبژاردنی خۆراکی ئاگادارانە. ئەم بابەتە بە قووڵی ورد دەبێتەوە لە کاریگەرییە فرەلایەنەکانی شەکر لەسەر تەندروستی و خۆشگوزەرانی سەرچاوەی وزەی دەستبەجێ شەکر بە تایبەتی گلوکۆز سەرچاوەیەکی خێرای وزەیە بۆ جەستە. کاتێک شەکر دەخورێت، بە خێرایی دەچێتە ناو خوێنەوە، ئەمەش دەستبەجێ وزە زیاد دەکات و دەتوانێت بە تایبەتی سوودبەخش بێت بۆ وەرزشوانان یان ئەو کەسانەی کە پێویستیان بە چاکبوونەوەی خێرا هەیە دوای چالاکیی جەستەیی چڕ. زیادەڕۆیی لە خواردنی شەکر پەیوەندییەکی بەهێزی بە قەڵەویەوە هەیە، زۆر خواردنی شەکر بەشدارە لە زیادبوونی بەکارهێنانی کالۆری، ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی کێش لە بەرامبەردا قەڵەوی پەیوەندی بە چەندین کێشەی تەندروستیەوە هەیە.
لەوانە نەخۆشی شەکرە، نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان بەتایبەتی شەکری زیادکراو و خواردنەوە شەکردارەکان، هۆکارێکی سەرەکی مەترسییە بۆ تووشبوون بە نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم. بەرزی شەکر دەتوانێت ببێتە هۆی بەرگری ئەنسۆلین، کە خانەکانی جەستە کەمتر وەڵامی ئەنسۆلین دەدەنەوە، لە ئەنجامدا ئاستی گلوکۆزی خوێن بەرز دەبێتەوە، زۆر خواردنی شەکر پەیوەندی بە زیادبوونی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکانەوە هەیە، هەروەها دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و بەرزبوونەوەی ئاستی ترایگلیسیرید و هەوکردن کە هەموو ئەمانە هۆکاری مەترسین بۆ تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ.
