وانە: ڕێگاکانی توێژینەوە
قۆناغ: سێیەم
مامۆستای بابەت: فەرامەرز غازی
ئامادەکردنی: ماریا علی حمدامین
ناونیشان: ڕۆڵی ئافرەتانی کورد لە گۆڕانکاری کۆمەڵایەتیدا: بەرەنگاری و دەستکەوتەکان
پێشەکی:
ئافرەتانی کوردستان لە مێژووی خۆیاندا هەمیشە ڕۆڵێکی کاریگەریان بینیوە، بەڵام لە نیوەی سەدەی ڕابردوودا، ئەم ڕۆڵە گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی بەخۆیەوە بینیوە. لە دوای هەڵهێڵانی ڕژێمی بەعس و دەستپێکردنی پڕۆسەیەکی دیموکراسی، ئافرەتانی کورد زیاتر دەستیان کرد بە بەشداربوون لە ژیانی گشتی، بەڵام هێشتا بەرەنگارییەکانی چەندین بەش بەردەوامە.
١. دەستکەوتەکان:
· بوون بە بەشێک لە کارە گشتییەکان: ژنانی کورد بەشدارن لە هەموو بەشەکانی کۆمەڵگادا:
· سیاسەت: ژن وەزیر، نوێنەری پەرلەمان، ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی و سەرۆکی ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکانن.
· پەیامڕسانی: ڕۆژنامەنووس و میدیاکارانی ژن بەشدارن لە ڕاگەیاندنی بۆچوونی جیاواز.
· هونەر و وێژە: نووسەر و هونەرمەندانی ژن بەرهەمە هونەرییەکانیان ڕێگایەکە بۆ دەربڕینی دۆخە کۆمەڵایەتییەکان.
· ڕۆڵی ژن لە پێشبردنی ئابووری: زۆرێک لە ژنان کارمەندن لە دەزگا حکومی و تایبەتییەکاندا، یان خاوەنی کارە بازرگانییەکانی خۆیانن.
· گەیشتن بە خوێندن: ڕێژەی خوێندنی ژنان بەرزبووەتەوە و زۆرێک لە قوتابیان زانکۆ خوێندوویانە.
٢. بەرەنگارییەکان:
· کێشە کۆمەڵایەتییەکان: هێشتا هەندێک بەربەستی کۆمەڵایەتی و نەریتی ماوە کە ڕێگری لە بەشداربوونی تەواوی ژن دەکات:
· چەوسەندنەوەی ڕەوشتی: زۆر جار ئافرەتان ڕووبەڕووی ڕەخنە و قسەیان دەبنەوە کاتێک بەشێکن لە بوارە گشتییەکان.
· کوشتی بنەماڵە (کوشتی ناڕەوا): کوشتی بنەماڵە کێشەیەکی گەورەیە کە ژنان ڕووبەڕووی دەبنەوە، هەرچەندە ڕێگەگرتن لێی زیاتر بووە.
· کێشە ئابوورییەکان:
· نەبوونی یەکسانی لە دەرفەتەکاندا: ژنان هێشتا ڕووبەڕووی جیاکاری لە کاردا دەبنەوە، وەک نەمانی مافی یەکسان لە موچە و پلەدا.
· نەبوونی پشتیوانی: نەبوونی پشتیوانی خێزانی (وەک چاودێری منداڵ) بەربەستێکە بەرامبەر بە کارکردنی ژن.
· کێشە سیاسییەکان:
· جیاکاری لە بەرەی نێودەوڵەتیدا: لە هەندێک بەش لە کوردستان، ژنان هێشتا ڕووبەڕووی جیاکاری و توندوتیژی ڕەوشتی و ئابووری و سیاسی دەبنەوە.
کۆتایی:
ئافرەتانی کوردستان لە بەرەڤەی گۆڕانکارییەکی گرنگدان، بەڵام ئەم گۆڕانکارییە هێشتا تەواو نییە. بەڵام بە هەموو شێوەیەک، ژنانی کورد نیشانیانداوە کە ئەگەر دەرفەت و پشتیوانی بدرێت، دەتوانن کاریگەرییەکی قووڵ لەسەر کۆمەڵگاکەیان هەبێت. بەردەوامی ئەم گۆڕانکارییە پێویستی بە هەوڵێکی هاوبەش لە نێوان حکومەت و کۆمەڵگە هەیە بۆ لابردنی بەربەستەکان و دروستکردنی ژینگەیەکی یەکسان بۆ هەمووان.
