زاری كرمانجی- مێرگەسۆر:
ئەمڕۆ هەشت ساڵ بەسەر ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی هەرێمی كوردستان تێدەپەڕێت، كە لە 25ی ئەیلوولی 2017 بەڕابەرایەتی سەرۆك بارزانی، گەلی كوردستان ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی ئەنجامدا و 93٪ی دەنگیان بە بەڵێ دا، ئەگەرچی رووداوەكانی دواتر، سەربەخۆیی گەلی كوردستانیان دواخست، بەڵام ئەو داخوازییە تا ئێستا لە دڵ و دەروونی هەموو كوردێكی سەربەخۆخواز ماوەتەوە.
ڕۆژی ٧/٦/٢٠١٧ ئەنجوومەنی باڵای ڕیفراندۆم پێكهێنرا، زۆرینەی پارتە سیاسییەكانی كوردستان، بە سەرپەرشتی سەرۆك بارزانی كۆبوونەوە و پێكەوە ڕایانگەیاند، كاتی ئەوەیە گەلی كوردستان بڕیار لە چارەنووسی خۆی بدات، تا بزانرێت سەربەخۆیی دەوێت، یان دوای ئەو هەموو نەهامەتییەی بەسەریاندا هاتووە، دەیانەوێت لە چوارچێوەی عێراقدا بمێنەوە، سەرۆك بارزانی، پێشڕەو و پێشەنگی ڕیفراندۆم بوو.
ڕیفراندۆم تەنها درووشم نەبوو، ڕۆژبەڕۆژ ئاهەنگ و كەرنەڤاڵی فراوان بۆ ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی لە ناوەوە و دەرەوەی كوردستان ساز دەكرا، بەڵام هەندێك لەو لایەنانەی لەناو ئەنجوومەنی باڵای ڕیفراندۆمدا نوێنەریان هەبوو، نە شانیان دایە بەربانگەشەكردن و نە وەك پێویست كاریان بۆ سەرخستنی پرۆسەكە كرد.
سەرۆك بارزانی، ئەو كات سەرۆكی هەرێمی كوردستان بوو، بەڵام هەر خۆی بە پێشمەرگەی ڕێگای ڕزگاری و سەربەخۆیی كوردستان دەزانی، ئەركێكی قورسی بەڕێوە دەبرد، ڕۆژانە چەندین شاندی ناوخۆیی و دەرەوەی دەبینی و فشاری زۆریان دەخستە سەر تا لەو بڕیارە پاشگەزبێتەوە، لە هەمان كاتیشدا سەرقافڵەی بانگەشەكارانی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی كوردستان بوو، ئەو نەك ئەوكاتە، تەنانەت لە دوایین دیداریشی پێش كردنی ڕیفراندۆم لەگەڵ كەناڵی جەزیرەی قەتەری كە شەوی ٢٣/٩/٢٠١٨ بڵاوكرایەوە گوتی، هەر سوورم لەسەر ئەوەی گەلەكەم مافی بڕیاردان و دیاریكردنی چارەنووسی خۆی هەیە.
سەرۆك بارزانی لە گوتارەكانی بانگەشەی ڕیفراندۆم و لەو دیدارانەشی مێدیا ناوخۆیی و ناوچەیی و نێودەوڵەتییەكان لەگەڵیان دەكرد دەیگوت: ڕیفراندۆم مافێكی ڕەوای گەلی كوردستانە، مافێكی ئاسایی و یاسایی و دەستووری خەڵكی كوردستانە، پێشێلكردنی دەستوور، تەوافوق، شەراكەت و نانبڕینی خەڵكی كوردستان بوو، كە هانی گەلی كوردستانیدا، ڕیفراندۆم بكات، ئەگەر دەستوور جێبەجێ كرابایە هەرگیز عێراق بەو ڕۆژە نەدەگەیشت.
عێراق و وڵاتانی دراوسێ و چەند وڵاتێكی دیكە داوای دواخستنی ڕیفراندۆمیان دەكرد، بەڵام ئەنجوومەنی باڵای ڕیفراندۆم هیچ جێگرەوەیەكی بۆ ڕیفراندۆم نەخرایە بەردەست و بە هیچ یەكێك لەو داواكاریانە ڕازی نەبوو، چونكە كێشەكانی هەرێم لەگەڵ حكوومەت و دەوڵەتی عێراق گەیشتبوونە لووتكە و وەك ئەوەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان دەیانگوت: بەغدا باوەڕی بە هاوبەشی نەماوە و زیاتر لە ٥٥ بڕگە و بەندی دەستووری پێشێل كردووە، ئەگەر نەتوانین دوو هاوبەشی ڕاستەقینە بین، باشترە دوو دراوسێی باش بین.
سەرلەبەیانی ڕۆژی ٢٥/٩/٢٠١٧، هەشت ساڵ پێش ئێستا بۆ خەڵكی كوردستان وەك جەژنێكی نەتەوەیی بوو، ئەوان تازە لە مەترسی داعش دووركەوتبوونەوە و بە ئومێدێكی گەورەوە بەرەو سندووقەكان ڕۆیشتن تا وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە، ئایا دەیانەوێت سەربەخۆبن، یان لەگەڵ عێراق بمێنەوە، ٩٣% دانیشتووانی هەرێمی كوردستان و ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و كوردانی تاراوگە بە بەڵێ دەنگیان بۆ سەربەخۆیی دا، بە لای گەلی كوردستانەوە، ئازادی لە نان گرنگتر بوو، بە دەنگێكی زوڵاڵ بە جیهانیان گوت: سەربەخۆییمان دەوێ.
