ڕێزان محەممەد مەلا
لە دڵی كوردستانی عەزیزدا وشەی ڕیفراندۆم هەڵكەوتووە
بە خوێنی پاكی شەهیدانمان ئەم وشە گەرمایی وەرگرتووە.
لە نێو شاخ و بەرز، هاواری كوردە
سەد ساڵ خەباتمان، ئەمڕۆ بەرهەمە
ڕێگای سەربەخۆیی، ئاسۆی گەرمە
ئەو دەنگەی لە قووڵایی مێژوو لە ڕۆژی ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بووە بە یەكێك لە گرنگترین ڕۆژەكانی مێژووی كورد. لەو ڕۆژەدا، گەلی كورد بە ڕێژەی ٩٥.% پشتگیرییان لە سەربەخۆیی نواند. ئەم ڕیفراندۆمە هەنگاوێكی مێژوویی بوو بۆ دروستكردنی دەوڵەتی كوردستاندا. ڕێژەی٩٥% پشتگیری نە تەنها ژمارەیەك بوو، بەڵكوو هاواری گەلێك بوو كە دەیگوت“ئێمە شایانی دەوڵەت و سەروەرین!”
سەرۆك مەسعوود بارزانی، وەك كوڕی قارەمانی گەورە مەلا مستەفا بارزانی، میراتگری خەباتێكی مێژوویی و نموونەی ڕابەریەتی نەتەوەیی كورد . بڕیاری دەوڵەت بوونی كوردی دا بە ڕاگەیاندنی ڕیفراندۆم و دەربڕینی ئازادی ناخی میللەتەكەی. پەیامی ڕیفراندۆم پەیامی یەك دەنگی و یەك ڕیزی بوو .. دوای حەوت ساڵ لە ڕیفراندۆم، كوردستان پێگەیەكی ستراتیژی بەدەستهێناوە لە ناوچەكەدا. هەرچەندە كێشەی ئابووری و سیاسی هەبن، بەڵام ڕۆحی ڕیفراندۆم لە دڵی هەر كوردێكدا زیندووە. پەیوەندی نێودەوڵەتی بەهێز، هەروەها كوردستان ناسراوە وەك هێزێكی سەربەخۆی و ئەزموونی سی ساڵەی خۆبەڕێوەبەری و دامەزراندنی دامەزراوە كارامەكان و هێزی پێشمەرگەكە بەهێزترین هێزی سەربازی لە ناوچەكەدا و سامانی سروشتی و ئەزموونی دیموكراسی، ئەزموونێكی زیاتر لە سی ساڵەی خۆبەڕێوەبەری و دامەزراندنی دامەزراوە سیاسییەكانی هەیە .وە پاراستنی سەربازی هێزی پێشمەرگە وەك یەكێك لە بەهێزترین هێزە سەربازییەكانی ناوچەكە و بنكەی ئابووری و سامانی سروشتی، پیشەسازی، و بازرگانی نێودەوڵەتی.هەر قەترەیەكی خوێن كە لەسەر خاكی كوردستان ڕژاوە، تۆوێكی پیرۆز بووە بۆ ڕووەكی ئازادی. شەهیدانی ڕزگاری، ، قارەمانانی ئەنفال و بارزانییەكان و هەروەها بەرگری كەرانی شنگال، پاڵەوانانی كۆبانێ ، هەموو ئەوانە بەشێك بوون لەو زنجیرەی خەبات و تێكۆشانەی كە ڕۆژی ڕیفراندۆم بوو بە بەرهەمی ڕاستەقینەی.كاتێك گەلی كورد لە ڕیفراندۆمدا دەنگی بۆ سەربەخۆیی دا، ئەوا نە تەنها بۆ ئێستا دەنگی دەدا، بەڵكوو دەنگێك بوو لە بری هەموو ئەو گیانە پیرۆزانەی كە ڕۆیشتن تا ئێمە ئەم ڕۆژە ببینین.كورد لەگەڵ شاخەكانی كوردستاندا پەیوەندییەكی قووڵی هەیە. شاخەكان نە تەنها سنوورن، بەڵكوو پارێزەری ئەو گەلە بوون لە درێژایی مێژوودا. لە شاخی قەندیلەوە تا چیاكانی بادینان، لە كۆترەوە تا شنگال، هەموو بەرزایییەك شایەتی قارەمانێتی كوردە.كاتێك كورد لە نێو دۆڵە سەوزەكان و كێو بەرزەكاندا دژی دوژمن شەڕی كردووە، ئەوا نە تەنها بۆ خاك شەڕی كردووە، بەڵكوو بۆ هەموو ئەو بایەخانەی كە ئەو خاكە لە خۆی دەگرێتەوە.ڕیفراندۆمی ٢٠١٧ كۆتایی نەبوو، بەڵكوو دەستپێكێك بوو. ئەو ناوازەیەی كە كوردی پێدا تێپەڕ كردووە پاش ڕیفراندۆم، بەڵگەی ئەو توانا و ئیرادەیە كە كورد هەیەتی.بۆ ئەوەی ئەو خەونەی كە لە ڕۆژی ڕیفراندۆمدا بینیمان ببێتە ڕاستی، پێویستە یەكێتی نەتەوەیی و پارت و ڕێكخراوە سیاسییەكان دەبێت بەلای ناوی گشتی كوردەوە بچنەوە.گەشەكردنی ئابووری و دروستكردنی ئابوورییەكی بەهێز كە پشت بە سامانی كورد ببەستێت و هەروەها چاككردنی پەیوەندی نێودەوڵەتی و بەرەو پێش بردنی پەیوەندییەكان لەگەڵ هاوبەشە ستراتیژییەكان و پەروەردەی نەوەی نوێ و بەخێوكردنی نەوەیەك كە شیاوی ئەو میراتە پیرۆزە بێت.ڕیفراندۆمی كوردستان نە تەنها دیاردەیەكی سیاسی بوو، بەڵكوو بزووتنەوەیەكی كولتووری و ڕۆحی بوو. ئەو نیشانەیەكی ڕوون بوو كە گەلی كورد ئامادەیە قورسترین قۆناغەكان تێپەڕ بكات بۆ ئەوەی خاوەنی چارەنووسی خۆی بێت.ئەمڕۆ، لە كاتێكدا كە جیهان بە خێرایی دەگۆڕێت و هێزە نوێیەكان سەر هەڵدەدەن، كوردستان لە جێگەیەكی ستراتیژیدایە كە دەتوانێت ڕۆڵێكی گرنگ بگێڕێت لە جیهانی داهاتوودا.
ئەو ڕۆژەی كە كورد لە ڕزگاری بە تەواوی دەگاتە ئامانجی، ئەوا ئەو ڕۆژە نە تەنها سەركەوتنی كورد دەبێت، بەڵكوو سەركەوتنی هەموو ئەو بایەخانە مرۆیییانە دەبێت كە كورد بۆیان خەبات كردووە ئازادی، دادپەروەری، شایستە سالاری و ئاشتی.
كوردستان ژیانی خۆی دەستپێ كردووە، و هیچ هێزێك ناتوانێت ڕێگری لێ بكات.
