ڕاپۆڕت: ئەژین غەفار
تا دێت؛ سەنتەركانی جوانكاری خانمان لە شار و شارۆچكەكان ڕۆژ زیاتردەبن. ئەمەش ناڕاستەخۆ ئەم پەیامە دەگەیەنێت كە ئافرەتان ئارەزوویان بۆ گۆڕینی ڕوخسار و شێوەیان زیاد بووە و بەردەوام پەنا دەبەنە بەر ئامرازەكانی وەك فیلەر و بۆتۆكس بۆ گەشتن، تارادەیەكی زۆر سناپچات و فلتەر و هاوبابەتەكانی هۆكارن بۆ ئەوەی هانی ئافرەت و گەنجان بدەن، تا جوانكاری ئەنجام بدەن و چیتر رازی نەبن بە بونیەت و بنچینەی جەستەی خۆیان.
شەهیران عەبدوڵڕەحمان؛ خانمێكی گەنجە و لەم بارەیەوە بۆ زاری كرمانجی دەدوێت و دەڵێت: تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بوونەتە كەرەستەیەكی سەرەكی لە ژیانی مرۆڤایەتیدا، بەشێوەیەكی گشتی كاریگەرییە تۆڕەكۆمەڵایەتییەكان لە دەروون و جەستەی خەڵكی ڕەنگدانەوەی دروستكردووە. لە چوارچێوەی كاریگەری سناپچات بەسەر ئافرەتان بەتایبەت لە بواری جوانكاریدا. چونكە خانمان هەمیشە ئەو ڕەگەزە بوون كە زیاتر گرینگییان بە جوانی و خۆڕازاندنەوە داوە.
زیاتر دەڵێت: پێم وایە ئەو فلتەرانەی كە لە سناپچاتدا هەن تا ڕادەیەكی زۆر هۆكارن بۆ ئەوەی وەسوەسە دروستبكەن و ببنە گرێی دەرونی بۆ هەر تاكێك، بەتایبەتی ئافرەتان. كاتێك كەسێك بە بەردەوامی فلتەر و هاوبابەتەكانی بەكاردەهێنێ دەبێتە هۆكارێك كە ئەم ئافرەتە بونیەت و ڕووی راستەقینەی خۆی لەنێو یادگە و ئاوەزی خۆیدا لە یاد بكات. كاتێك بە سروشتی خۆی، خۆی دەبینێتەوە دەرونیەن هەست دەكات كە كەموكورتی هەیە و ناتوانێ سروشتی خۆی قبولبێ.، ئەمەش دەبێتە هۆكاری ئەوەی پەنا بباتە بەر بابەتەكانی جوانكاری و نەشتەرگەری بەتایبەت ئەنجامدانی فیلەر و بۆتۆكس. Snapchat Dysmorphia))، ڕەوتێكە مرۆڤ بەدوای ڕێكارەكانی جوانكاریدا دەگەڕێت بۆ ئەوەی لە وێنە فلتەركراوەكانی سۆشیال میدیای ئایدیاڵیان بچێت، كە زۆرجار پێستێكی ڕوون، چاوی گەورەتر، یان گۆڕانی سیماكانی دەموچاوییان هەیە. لە ئەنجامدا بۆمان دەردەكەوێ كە تارادەیەكی زۆر سناپچات و فلتەر و هاوبابەتەكانی هۆكارن بۆ ئەوەی هانی ئافرەت و گەنجان بدەن، تا جوانكاری ئەنجام بدەن و چیتر رازی نەبن بە بونیەت و بنچینەی جەستەی خۆیان.
ئیدریس محەمەد سەعید؛ ڕێنماییكاری دەروونی كاریگەرییە نەرێنییەكانی بەكارهێنانی فلتەرەكانی سناپچات لەسەر خانمان بۆ زاری كرمانجی ئاشكرا كرد و وتی: زۆر لە توێژینەوەكان دەرخەری ئەوەن كە فیچەرەكانی سۆشیال میدیا وەك فلتەر و ئامرازەكانی دەستكاری ، خەمۆكی جەستەیی لە ئافرەتاندا زیاد كردووە. بەهۆی ئەم فلتەرانەوە، ئافرەتانی گەنج ئێستا داوای نەشتەرگەری پلاستیكی دەكەن بۆ گۆڕینی ڕوخساریان تاكو لە وێنە فلتەركراوەكانیان وەها دەربكەون. هەروەها دەشڵێت: ئامارە نیگەرانكەرەكان خەملاندوویانە كە 52% لە كچان ڕۆژانە فلتەری سۆشیال میدیا بەكاردەهێنن، كە ئەمەش مەترسی نەخۆشی دڵتەنگی، خەمۆكی جەستەیی و نەخۆشییەكانی خواردن لە گەنجاندا زیاد دەكات. هەروەها، نزمترین ئاستی لەخۆڕازیبوونی جەستەیی لەو كاتەدا دەبینرێت كە كەسەكان خۆیان بەبێ فلتەر دەبینن، لەدوای ئەوەی بەرتەسك بوونەتەوە لەگەڵ وەشانێكی زیندووكراوی خۆیان.
لە دواقسەكانی ئەم ڕێنماییكارە پێشنیار دەكات، گەنجان لەم بابەتە هۆشیار بكرێنەوە و پسپۆڕییە پیشەگەرییە پزیشكی و پەروەردەییەكان زیاتر بایەخ بەم بابەتە بدەن.
هەرلەم بارەیەوە شیبا كەرەم عەبدولڵا، زیاتر ڕوونی دەكاتەوە و پێی وایە: هەر شتێكی جوان سەرنجڕاكێشە، بەڵام كاتێك جوانییەكان دەبنە دەستكرد، هەستی ئەوەت پێ دەبەخشن كە شتێك كەمە و لە شوێنی خۆی نییە. دەشڵێت: ئەگەر بەكارهێنانی فلتەر ببێتە خوو لە كەسەكە و زۆر گرینگی پێبدات و بەجۆرێك بێت نەتوانێت بێ ئەو فلتەرانە دەربكەوێت ئەمە دەبێتە هۆكار كەسەكە نائاسایی بێت و بڕوای بە خۆی نەبێت و نەتوانێت بە ئاسانی ڕوخساری خۆی پیشان بدات، چونكە دەیەوێت هەموویان بەو جوانییەی فلتەرەكان بیبینن و ڕەنگە ئەمە ببێتە پاڵنەر بۆ ئەوەی پەنا بۆ جوانكاری و سەنتەر و ئارایشگای ئافرەتان ببات. بە گشتی بەكارهێنانی زیاد لە پێویستی فلتەر دەبێتە هۆی دروست بوونی بڕوا بەخۆنەبوون، ترس لە دەركەوتن ،كەمی متمانە، كێشەی كۆمەڵایەتی و نەبوونی بوێری ز و پەنابردنە بەر ڕێگای جۆراوجۆر بۆ ئەوەی ئەم جوانییە دەستكردە بەدەستبهێنین.
