هەژار شاكر
پەروەردە پێشبڕکێیەک نییە کە تەنها کەسێک سەربکەوێت، ئەرکێکی بە کۆمەڵە دەبێت ئاستی هەموو قوتابخانەیەک بەرز بکرێتەوە.
ڕاگەیاندنی ئەو قوتابخانانەی کە ئاستی چواریان بەنمرەی لیژنەی هەڵسەنگاندنی دەرەکی بەدەستهێناوە، هەم شایەنی دانپێدانان و هەم جێگای سەرنج و تێبینین. لە لایەکەوە گرنگە سوپاس و ڕێزلێنان لەو بەڕێوەبەر و مامۆستا و قوتابخانانە بکەین کە ماندوو نەناسانە کاریان کردووە بۆ گەیشتن بە ستانداردە بەرزەکان. سەرکەوتنەکانیان نوێنەرایەتی هەوڵ و خۆبەخشی و قوربانیدانی تەواوی تیمە پەروەردەییەکان دەکات و سروشتییە کە پیرۆزبایی دەستکەوتەکەیان لێ بکرێت.
بەڵام ئەو پرسیارەی کە دێتە ئاراوە و پرسیارێک کە زۆرێک لە پەروەردەکاران و دایک و باوکان بە هێمنی دەیکەن، ئەوەیە کە کێ گەرەنتی دادپەروەری ئەم هەڵسەنگاندنە دەکات؟ ساڵانە لیژنەکانی سەرپەرشتیاری سەردانی قوتابخانەکان دەکەن و نمرەکان دەردەکەن، بەڵام زۆرجار وا دیارە حوکمەکانیان لە ژێر کاریگەری پەیوەندییە کەسییەکان، خزمایەتی، یان تەنانەت میزاجدا بێت. کاتێک ئەم جۆرە فاکتەرە مرۆییانەی ڕۆڵ دەگێڕن، ئیعتباری تەواوی پرۆسەکە لاواز دەکات. هەڵسەنگاندن بۆ ئەوەیە کە ئەکادیمی و یاسایی و پیشەیی بێت، نەک کۆمەڵایەتی و میزاجی.
بۆ دڵنیابوون لەوەی کە قوتابخانەیەک بەڕاستی شایەنی ئاستی چوارە، هەڵسەنگاندنەکە دەبێت لەسەر بنەمای پێوەرە ڕوون و شەفاف و پێوانەکراوەکان بێت، وەک:
دەرئەنجامە ئەکادیمییەکان: ئەدای خوێندکاران لە بابەتەکان، بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە و تواناکانی چارەسەرکردنی کێشەکان.
کوالیتی وانەوتنەوە: بەڕێوەبردنی پۆل، پلاندانان بۆ وانەکان، داهێنان لە شێوازەکان، و پەرەپێدانی بەردەوامی مامۆستا.
ژێرخانی و ژینگە: گونجاوی پۆلەکان، تاقیگە، کتێبخانەکان، پاکوخاوێنی، و بارودۆخی گشتی لەبار بۆ فێربوون.
سەرکردایەتی و بەڕێوەبردن: دیدگای بەڕێوەبەر، دیسیپلینی کارگێڕی، گشتگیری و بەشداریکردنی کۆمەڵگا.
یەکسانی و گشتگیری: مامەڵەی دادپەروەرانە لەگەڵ هەموو خوێندکاران بەبێ گوێدانە پێشینە و پشتگیری ڕاستەقینە بۆ فێرخوازانی لاواز.
گەشەپێدانی دەرەوەی مەنهەج: دەرفەتەکان بۆ هونەرو وەرزش و گەشەکردنی کەسی لە دەرەوەی ئەکادیمی.
تەنها کاتێک ئەم جۆرە پێوەرانە بە ڕاستگۆیی و شەفافیەت پێوانە بکرێن، دەتوانرێت خەڵاتێکی وەک ئاستی چوار بە ڕەوا هەژمار بکرێت.
سەبارەت بەوەی کە ئایا ئەم شەرەفە ڕاستە یان نا، من پێموایە کە دانپێدانان بەنرخە لە کاتێکدا بەڕاستی شایەنی ئەوە بێت. دەتوانێت پاڵنەرێک بێت بۆ قوتابخانە و مامۆستایان و خوێندکاران بۆ ئەوەی ئامانجی بەرزتریان هەبێت. بەڵام ئەگەر پرۆسەکە بە لایەنگرییەوە کرا، ئەوا خەڵاتەکە دەبێتە ڕەمزی نەک ڕاستەقینە، مەترسی ئەوە هەیە قوتابخانەکانی دیکە بێهیوا بکات کە بە دڵسۆزی کاردەکەن بەڵام ڕەنگە هەمان کاریگەری یان پەیوەندییان نەبێت.
ئەو قوتابخانانەی ئاستی سێ یان خوارەوەیان بەدەستهێناوە نابێت پشتگوێ بخرێن. بەڵکو شایەنی فیدباک و پشتگیری بنیاتنەرن بۆ باشترکردن. پشتگوێخستنیان بۆشاییەکە فراوانتر دەکات و ناڕەزایی دروست دەکات. پەروەردە پێشبڕکێیەک نییە کە تەنها کەسێک سەربکەوێت، ئەرکێکی بەکۆمەڵە کە هەموو قوتابخانەیەک دەبێت بەرز بکرێتەوە، چونکە داهاتووی منداڵەکانمان پەیوەستە بەوەوە.
لە کۆتاییدا، سوپاسکردن و ڕێزلێنان لە قوتابخانەکانی ئاستی چوار ڕاستە ئەگەر هەڵسەنگاندنەکە دادپەروەرانە و شەفاف و پیشەیی بووبێت. بەڵام تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی سیستەمەکە لەوەدایە کە ئایا پشتگیری و بەرزکردنەوەی قوتابخانەکانی دیکەش دەکات، ئامرازەکانیان پێدەدات بۆ ئەوەی بگەنە هەمان ئاست. بەبێ دادپەروەری خەڵاتەکە مانای خۆی لەدەست دەدات، ئەگەر دادپەروەریش بێت، دەبێتە ڕووناکییەکی ڕاستەقینە بۆ هەموو سیستەمی پەروەردە.
لەکۆتایی قەولێکی کوردەواری هەیە (( دیارە قوتابخانەکانی تر یەک ساڵە تەنها نیسکیان چاندووە ))
