زاری كرمانجی :
سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، ڕادەگەیێنێت، چالاكییه‌كی ڕێكخراوی یه‌زدای ئێزدی و ڕێكخراوی جێرمه‌ن كووپه‌ریشنی ئه‌ڵمانیدا بۆ یادی یازده ساڵه‌ی جینۆسایدی ئێزدییان پێشكه‌ش كرا، وێڕای خستنه‌ڕووی دۆخی ئێزدییان، جه‌خت له پابه‌ندی به پێشكه‌شكردنی هه‌موو پشتیوانی و پشتگیرییه‌ك بۆ ئێزدییان و پاراستنی مافه‌كانیان ده‌كاته‌وه.
دلشاد شهاب، یاریده‌ده‌ری سه‌رۆك و وته‌بێژی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی كوردستان به نوێنه‌رایه‌تیی سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی و به یاوه‌ریی شاندێكی سه‌رۆكایه‌تی، به‌شداریی له چالاكییه‌کەدا كرد و وتاری به‌ڕێز سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی پێشكه‌ش كرد.
له وتاره‌كه‌دا سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی داكۆكی له‌وه ده‌كات كه هه‌رێمی كوردستان له كار و هه‌وڵه‌كانی له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ دانپێدانانی زیاتر به جینۆسایدی ئێزدییان، هه‌روه‌ها ئێزدییانی دڵنیا كرده‌وه كه تاكو تاقه ڕفێنراوێكی ئێزدی مابێت، كاری نووسینگه‌ی ڕزگاركردنی ڕفێنراوانی ئێزدی، بۆ ڕزگاركردن و ئاشكراكردنی چاره‌نووسیان به‌رده‌وام ده‌بێت.
ئه‌مه ده‌قی وتاره‌كه‌یه:
ئاماده‌بوویێت هێژا،
ڕۆژا هه‌وه بخێر،
هون هه‌می بخێر هاتن بۆ ڤێ ڕێوڕه‌سمێ..
چه‌ند ڕۆژێت كێم یێت پێشییا مه، ئه‌م دێ بیرهاتنا ب ژان و ئێش یا یازده سالییا جینۆسایدا ئێزدییا كه‌ین. هه‌ر سال هه‌رێما كوردستانێ ب هه‌می پێكهاتێت خۆڤه، وه‌كی چه‌ندین بیرهاتنێت دی یێت تاڵ، ب خه‌مه‌كا كوور، ڤێ بیرهاتنێ زندی دكه‌ت، ئو ب ڕێز و وه‌فاداری، هه‌می قوربانیێت وێ تاوانكارییا سه‌دسالێ، ب بیر تینیت. كۆمكوژییه‌كا كێم وێنه یا دیرۆكێ، كو ڕێكخراوا تیرۆرستی یا داعش، ل شه‌نگالێ و ده‌ڤه‌رێت ئێزدییا، ل هه‌مبه‌ر خه‌لكێ سڤیل و بێگونه‌هێ مه یێ ئێزدی، ئه‌نجام دا.
ئه‌م ده‌ستخۆشیێ ل ڤێ چالاكیێ دكه‌ین كو ڕێكخراوا یه‌زدا ب هاریكارییا ڕێكخراوا جێرمه‌ن كووپه‌ره‌یشن، بۆ ساخكرنا ڤێ بیرهاتنێ، ڕێكئێخستییه. هه‌روه‌سا جهێ ده‌ستخۆشیێ یه كو ڕه‌ڤاندی یێت كه‌چ و خۆرتێت ئێزدی یێت ڕزگاربوویێت ده‌ستێ داعش، ڕۆڵێ سه‌ره‌كی بۆ ئاماده‌كرن و سازكرن و بڕێڤه‌برنا ڤێ چالاكیێ گێڕایه. ئه‌ڤه نیشانێ هێز و ڕژدی و ئیرادا وان یا موكومه بۆ ڕابوونه‌ڤێ و به‌رده‌و‌امبوونێ.
پیرۆزباهیێ ل وان ژی دكه‌م یێت كو ب شێوه‌یه‌كێ سه‌ركه‌فتی، به‌رنامێ مه‌شقكاریێ یێ (مافێت خۆ بزانه) بدویماهی ئینای، هه‌روه‌سا هه‌می پشته‌ڤانیێ ل ماف و سه‌ر‌نج و تێبینی و پێشنیار و داخازێت ڕزگاربوویا ده‌رباره‌ی (یاسایا ڕزگاربوویێت ئێزدی) ل عێراقێ دكه‌م.
ئه‌ركێ مه‌یه ئه‌م ئه‌ڤرۆ لێره بین. ئه‌م ل ڤێرێینه داكو ئاماده‌یی و پیگیرییا خۆ بۆ پێشكێشكرنا هه‌می پشته‌ڤانی و هه‌ر پشتگیرییه‌كێ بۆ هه‌ڤوه‌لاتی یێت خۆ یێت ئێزدی، دوباره بكه‌ین. دا بێژینه وان: هون نه بتنێنه. وه‌كی هه‌رگاڤ ئه‌م دگه‌ل هه‌وه‌ینه، ئو هه‌رگاڤ دێ دگه‌ل هه‌وه بین.
دگه‌ل هه‌می ئێش و ژانێت چوویی، ئه‌م ب ئومێد ل پاشه‌ڕۆژێ دنێڕین. ده‌ستێ مه دده‌ستێ ئێكدا، دێ پێكڤه بین و دێ پێكڤه كار كه‌ین بۆ ده‌رمانكرنا برینێت هه‌وه، كو ئه‌م دزانین گه‌له‌ك كوورن، ئو وه‌سا ب ساناهی ناهێنه ده‌رمانكرن! گه‌لێ كوردستانێ د دیرۆكا خۆدا چه‌ندین كاره‌سات و جینۆساید دیتینه، لێ هه‌رگاڤ بهێزتر ژبه‌رێ یێ ڕابوویه‌ڤه. ئه‌م قوربانییا و ئێش و ژانا ژبیر ناكه‌ین، لێ ئه‌م پشتڕاستین كو پێكڤه دێ ئه‌ڤێ ژی ده‌رباز كه‌ین.
ئاماده‌بوویێت هێژا..
جهێ داخ و دلگرانییه‌كا مه‌زنه كو یازده سالا پشتی جینۆسایدا ئێزدییا، هێشتا نێزیكی نیڤا ڤێ پێكهاتا ڕه‌سه‌ن و سه‌ره‌كی یا جڤاكا مه، ئاواره‌یه و د كه‌مپادا دژیت، ژیان و ژیاره‌كا دژوار ده‌رباز دكه‌ت. د ڕه‌وشه‌كا گران یا ئابووری و جڤاكی و ده‌روونیدا دژین. ده‌ڤه‌رێت وان نه‌هاتینه ئاڤه‌دانكرن و هند ئارامی و ته‌ناهی تێدا نیه وان پشتڕاست بكه‌ت كو ڤه‌گه‌ڕنه جهێت خۆ. ژ هه‌میا ژی گرانتر: جیبجینه‌بوونا دادپه‌روه‌ریێ یه بۆ جڤاكا ئێزدی.
سالا 2014ێ و پشتی هنگی ژی، ده‌ما كو داعش چه‌ند كیلۆمه‌تره‌كا ژ مه دوور بوو، بودجا مه ل به‌غدا هاتبوو بڕین، هه‌رێما كوردستانێ د ڕه‌وشه‌كا گران و دژوارا ئابووری و ئه‌منیدا، ب سینگه‌كێ فره‌هـ، ده‌رگه‌هێت خۆ بۆ هه‌می پێكهاتێت عێراقێ ڤه‌كرن كو ژ ده‌ستێ تیرۆرێ و توندوتیژیێ دڕه‌ڤین و دهاتنه كوردستانێ.
وان ڕۆژا، خه‌لكێ به‌هدینا بتایبه‌تی و یێ كوردستانێ بگشتی، گه‌له‌ك جامێری كر و هه‌مبێز و مال و مزگه‌فت و دێرێت خۆ بۆ لێقه‌ومیا ڤه‌كرن، كو جهێ شانازی و پێزانینه‌كا مه‌زنه و چ جارا ناهێته ژبیركرن. ژ هنگی وه‌ره هه‌تا نهۆ، چ ژێ هاتبیت، هه‌رێما كوردستانێ خه‌مساری نه‌كریه بۆ خزمه‌تكرنا ئاوارا، بتایبه‌تی ژی ئێزدییا، لێ ب ڕاستی ئه‌ڤه تێرێ ناكه‌ت!
ئه‌م گه‌له‌ك ژ نێزیك ئاگه‌هدارین و ویژدانا مه تێشیت ده‌ما كو ئه‌م دبینین زارۆكه‌كێ ئێزدی یێ ژدایكبوویێ كه‌مپا، نهۆ ژیێ وی یازده سالن و نه‌چاره بارێ ژینگه‌هـ و ژیان و ژیاره‌كا گران، هلگریت. ژیانا كه‌مپا، به‌رده‌وامییا ده‌رده‌سه‌رییه‌كێیه كو یازده سالن ده‌ستپێكریه. هیچ نه ڕاسته هه‌ڤوه‌لاتییه‌كێ عێراقێ، ئه‌ڤ وه‌لاتێ ده‌وله‌مه‌ند، دگه‌ل هه‌می شیان و هه‌بوونا خۆ، یازده سالا ژیانا ده‌رده‌سه‌ریێ ببۆرینیت. هاریكاریا مرۆڤانه، قه‌ت به‌س نییه و تێرا ئێزدییا ناكه‌ت، ئه‌ڤ پرسه گه‌له‌ك ژڤێ چه‌ندێ مه‌زنتره.
ئه‌ركێ حكوومه‌تا عێراقێیه خۆ ل هه‌ڤوه‌لاتی یێت خۆ یێت ئێزدی بكه‌ته خودان و ئاوره‌كێ جددی ل وان ڤه‌ده‌ت. ئه‌ڤه ب پله‌یا ئێكێ به‌رپرسیارییا حكوومه‌تا عێراقێیه كو ئێدی ڕێكێ نه‌ده‌ت شه‌نگال و ده‌ڤه‌رێت دی یێت ئێزدییا، مه‌یدانا ڤه‌كری یا گرووپێت چه‌كدار و میلیشیا بن. دڤێت ئارامی و ته‌ناهی و خزمه‌تگوزاری بۆ شه‌نگالێ و ده‌ڤه‌رێت دی یێت وان بێنه ڤه‌گه‌ڕاندن، دا كو ئێزدییا پشتڕاست بكه‌ن كو دقارن ڤه‌گه‌رن و جهێت خۆ ئاڤه‌دان بكه‌ن.
لڤێرێ، ئه‌م دیسا داخازا خۆ دوباره دكه‌ین بۆ جیبجیكرنا ڕێككه‌فتنا حكوومه‌تا هه‌رێما كورستانێ و حكوومه‌تا عێراقا فیدرال بۆ ئاساییكرنا ڕه‌وشا شه‌نگالێ، هه‌روه‌سا چێكرنا پارێز‌گه‌ها شه‌نگالێ. چێنابیت شه‌نگال بۆ هه‌تاهه‌تا مه‌یدانا ناكۆكی یێت گرووپێت چه‌كدار و ئێكلاكرنا ئه‌جێندایێت هه‌رێمی بیت. به‌رده‌وامیا ڤێ ڕه‌وشێ ل شه‌نگالێ و ده‌ردۆرێت وێ، زوڵمه‌كا مه‌زنه ل ئێزدییا تێته كرن، د ده‌مه‌كێدا دڤێت هاریكارییا وان بێته كرن داكو بشێن ڕابنه‌ڤه و ژیانه‌كا نوی ده‌ست پێ بكه‌نه‌ڤه.
هه‌روه‌سا ژی ئه‌ركێ جڤاكا ناڤده‌وله‌تییه كو پتر د هه‌وارا ئێزدییا بێت، هاریكارییا وان بكه‌ت بۆ ئاڤه‌دانكرنا ده‌ڤه‌رێت وان یێت وێرانكری. پشته‌ڤانێ وان بێت بۆ جیبجیبوونا دادپه‌روه‌ریێ و سزادانا تاوانكارا. ئه‌م سپاسییا هه‌می وا وه‌لاتا دكه‌ین یێت كو كۆمكوژییا ئێزدییا وه‌كی جینۆساید ناساندی. ئه‌م لسه‌ر ئاستێ ناڤده‌وله‌تی دێ ژ كار و هه‌ولێت خۆ به‌رده‌وام بین داكو جینۆسایدا ئێزدییا زێده‌تر بێنه ناسكرن. پاراستنا پێكهاته‌كا ڕه‌سه‌نا ڤێ ده‌ڤه‌رێ، ئه‌ركێ مه‌یه ل هه‌رێما كوردستانێ و عێراقێ، هه‌روه‌سا ژی ئه‌ركێ هه‌می مرۆڤاهیێیه. دڤێت، هه‌می ئه‌ركێ خۆ ل هه‌مبه‌ر ئێزدییا پێك بینن.
ئه‌م هه‌می خوشك و برایێت خۆ یێت ئێزدی پشتڕاست دكه‌ین كو هه‌ر ده‌مه‌كێ و ل هه‌ر جهه‌كێ پێویست بیت، دێ به‌ره‌ڤانیێ ل وان كه‌ین و دێ وان پارێزین. هه‌روه‌سا من دڤێت دوباره بكه‌م كو نڤیسینگه‌ها مه یا ڕزگاركرنا ڕه‌ڤاندی یێت ئێزدی دێ یا به‌رده‌وام بیت لسه‌ر كارێ خۆ، ئو هندی ئێزدییه‌ك ڕه‌ڤاندی مابیت، هه‌ر چ پێویست بیت دێ كه‌ین بۆ ڕزگاركرن، یان ئا‌شكه‌راكرنا چاره‌نڤیسێ وان.
ئه‌م گه‌له‌ك باش دزانین كو بۆ گه‌له‌ك مالباتێت ئێزدی یێت كو هیچ تشته‌كی ده‌رباره‌ی زارۆك و كه‌سوكارێت خۆ یێت وندا نزانن، یازده ساله بۆ وان هیچ نه‌هاتیه گهۆڕین و د هه‌مان ده‌رده‌سه‌ریێدا دژین. دلێ مه یێ دگه‌ل وان، ئو ئه‌م دبێژینێ: ئه‌م بێهنا خۆ ناده‌ین هه‌تا تشته‌كێ مسۆگه‌ر ژ خۆشتڤی یێت هه‌وه نه‌زانین.
سلاڤ ل بیرهاتن و گیانێ قوربانی یێت ئێزدی و ل ئیرادا بهێز و خۆڕاگرییا ئێزدییا. سلاڤ ل بیرهاتن و گیانێ هه‌می وان پێشمه‌رگێت قه‌هره‌مان یێت كو ب فه‌رمانده‌هییا جه‌نابێ سه‌رۆك مه‌سعوود بارزانی، بۆ ڕزگاركرنا شه‌نگالێ و پاراستنا سه‌رجه‌م پێكهاتێت كوردستانێ و عیراقێ، گیانێ خۆ داین.
گه‌له‌ك سپاس.
