بێكاری لە سۆران؛ لە چاوەڕوانییەوە بۆ دەستپێشخەری

بابەتی یەكەم: لە دوكانێكی بچووكەوە بۆ براندێكی خۆماڵی؛ چۆن پڕۆژەی بچووك ئابووریی سۆران دەبووژێنێتەوە ؟

كامەران ئیبراهیم شێروانی

لە خەیاڵدانی گشتیی ئێمەدا، بووژانەوەی ئابووری بە پڕۆژە و كۆمپانیای گەورەوە گرێدراوە. ئەم چاوەڕوانییە، لەبری هاندەربوون، بووەتە هۆی سستی و بێئومێدی، چونكە كلیلی چارەسەری خستووەتە دەستی ئەوانی تر. بەڵام ڕاستی ئەوەیە كە هیچ ئابوورییەكی بەهێز لەسەر بناغەی پڕۆژە گەورەكان بە تەنیا دانەمەزراوە. بەپێچەوانەوە، بزوێنەری ڕاستەقینەی ئابووریی وڵاتانی پێشكەوتوو، تۆڕێكی چڕوپڕە لە پڕۆژەی بچووك و مامناوەند. پرسیاری بنەڕەتی لێرەدا ئەوەیە: لەبری ئەوەی چاوەڕێی هاتنی یەك كارگەی گەورە بین، بۆچی بیر لەوە نەكەینەوە كە سەد گەنجی سۆرانی، هەر یەكەیان پڕۆژەیەكی بچووك دابمەزرێنێت و پێكەوە سەدان هەلی كاری نوێ بڕەخسێنن؟
وەك جاك ما، دامەزرێنەری گرووپی عەلی بابا، دەڵێت: “كۆمپانیا گەورەكان وەك نەهەنگ وان؛ بەهێزن بەڵام هێواشن. لە كاتێكدا پڕۆژە بچووكەكان وەك ماسی ناو ئۆقیانووس وان؛ خێرا و گورجوگۆڵن و دەتوانن خۆیان لەگەڵ هەر گۆڕانكارییەكدا بگونجێنن.”
بۆ تێگەیشتن لەم هێزە، سەیری ئەڵمانیا دەكەین كە ئابوورییەكەی لەسەر شانی چەمكی “میتڵشتاند” (Mittelstand) وەستاوە. ئەمە فەلسەفەیەكە كە پشتی بە تۆڕێك لە كۆمپانیای بچووك و مامناوەندیی پسپۆڕ بەستووە كە جەخت لەسەر كوالێتیی بەرز و داهێنانی درێژخایەن دەكەنەوە. ئەم “پاڵەوانە شاراوانە” بڕبڕەی پشتی ئابووریی ئەڵمانیان و زۆرینەی هەلی كاریان دابین كردووە. چیرۆكی میتڵشتاند دەیسەلمێنێت كە ئابوورییەكی خۆڕاگر پێویستی بە بناغەیەكی پتەو لە پڕۆژەی بچووك هەیە، نەك تەنها پشت بەستن بە چەند كۆمپانیایەكی زەبەلاح.
ئێستا، با ئەم بیرۆكەیە بهێنینەوە ناو واقیعی سۆران. بازاڕی شارەكە، بەتایبەت بەهۆی گەشەی كەرتی گەشتیارییەوە، پڕە لە دەرفەت. گەنجان دەتوانن بە پڕۆژەی خزمەتگوزاری و بەرهەمهێنانی بچووك ئەم بۆشاییانە پڕ بكەنەوە. بۆ نموونە، پێشكەشكردنی خزمەتگوزاریی پرۆفیشناڵ بە هۆتێل و شوێنە گەشتیارییەكان، دروستكردنی براندێكی مۆدێرن بۆ جلوبەرگی كوردی، یان گۆڕینی سامانە خۆماڵییەكان بۆ بەرهەمی ناوازە و یادگاری كە چیرۆكی ناوچەكە بگێڕنەوە. گەشتیارێك كە سەردانی سۆران دەكات، دەتوانێت پارچەیەك لە كولتوور و سروشتی سۆران لە شێوەی بەرهەمێكی دەستیی جواندا لەگەڵ خۆی بباتەوە.
ڕەنگە گەورەترین بەربەست پرسیاری “چۆن و لەكوێ دەست پێبكەم؟” بێت، بەتایبەت بەهۆی نەبوونی سەرمایە. چارەسەر لە گۆڕینی تێڕوانینماندایە. ئەمڕۆ، پێویستت بە دوكان و بازاڕ نییە؛ تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان دەتوانن ببنە بازاڕی كارەكەت. گەنجان دەتوانن لە ژوورێكی بچووكی ماڵەوە، بە كەمترین تێچوو، دەست پێبكەن و لە ڕێگەی سۆشیاڵ میدیاوە بەرهەمەكانیان نمایش بكەن و متمانەی كڕیار بەدەست بهێنن. كاتێك كارەكەیان گەشەی كرد، ئەوكات دەتوانن بیر لە فراوانكردنی بكەنەوە.
لە كۆتاییدا، بووژانەوەی ڕاستەقینەی ئابووریی سۆران لە سەرەوە نایەتە خوارەوە، بەڵكو لە خوارەوە، لە دڵی كۆمەڵگاوە، سەرهەڵدەدات. كاتێك دەیان پڕۆژەی بچووك وەك چرا دادەگیرسێن، پێكەوە ڕووناكییەكی گەورە دروست دەكەن. ئەمە بانگەوازێكە بۆ گۆڕینی كولتووری چاوەڕوانی بۆ كولتووری دەستپێشخەری. داهاتووی ئابووریی سۆران لە بیرۆكە بوێرەكانی گەنجەكانیدا دەنووسرێتەوە.
لە بابەتی داهاتوودا، بە وردی قسە لەسەر كەرتێكی گرنگی تر دەكەین و دەبینین چۆن گەنجان دەتوانن كەرتی گەشتیاری لە كارێكی وەرزییەوە بكەنە پیشەسازییەكی بەردەوامی تەواوی ساڵ.