زاری كرمانجی نوێترین زانیاری لەسەر دەستپێكردنەوەی پڕۆژەكانی ئیدارەی سۆران بڵاو دەكاتەوە

موڕشید برادۆستی – زاری كرمانجی:
لە قەزا و ناحییەكانی سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، ژمارەیەكی زۆری پڕۆژەی خزمەتگوزاری بەهۆی وەرزی زستان و سەختی كەشوهەوا ڕاگیراون و نەتوانرا سەرجەم پڕۆژەكان تەواو بكرێن. لە سەرەتای مانگی 4 بە شێوەی فەرمی وەك كاتی دەستپێكردنەوەی پڕۆژەكان دیاری كرا بوو، بەڵام بەپێی زانیارییەكان، تاكو ئێستا زۆربەی ئەم پڕۆژانە دەستیان پێنەكراوە و ڕاگیراون.
بەپێی ئەو زانیاریانەی بە زاری كرمانجی دراون، تەنها لە ساڵی ڕابردوو، زیاتر لە 150 پڕۆژەی گەورە و ستراتیژی لە سنووری ئیدارەی سۆران بە بەڵێندەران سپێردرا، كە بەشێكیان نیوەكارەیەكانیشیان تەواو كراوە، بەڵام تا ئێستا دەست بەجێبەجێ كردنی پڕۆژەكان نەكراوەتەوە، یەكێك لە بەڵێندەرانی سنوورەكەش دەڵێت:” تا بوددجەمان پێ نەدرێت ناتوانین كارەكانمان دەستپێ بكەینەوە”.
سەربەست سەعید دانیشتووی گەڕەكی ڕاپەڕینە لە سنووری ئیدارەی سۆران، بە زاری كرمانجی گووت:” لە ساڵی رابردوو پڕۆژەی ئاوەڕۆی ماڵان لە نزیك كۆڵانەكەمان دەستی پێكراوە، كە پڕۆژەیەكی زۆر گرنگ و ستراتیژیە بۆ قەزای سیدەكان، ئێمەی دانیشتوانانی نزیك ئاوەڕۆ لە بۆنی ناخۆش و مەترسی بەرز بوونەوەی ئاو لە وەرزی زستان و بەهاراندا ڕزگارمان دەبێت، بەڵام بەهۆی تەواو نەكردنی ئەو پڕۆژەیە گرفتی زۆرمان بۆ دروست بووە”.
ئەو هاووڵاتییە، ئاماژەشی بەوەدا، ساڵی رابردوو، ئاوەڕۆیەكە دروستكرا و بەشێكی كارەكانی تەواو كرا، بەڵام پڕۆژەكە بەشێوەیەكی گشتی كۆتایی پێنەهێنراوە، سەرەتا بەهۆی وەرزی زستان كارەكانی ڕاگیرا، ئەمساڵیش تا ئێستا دەست بەكاركردنیان نەكردۆتەوە و پڕۆژەكەیان بەم شێوەیە جێهێشتووە كە مەترسی كەوتنی دیواری خانوومان هەیە، لە هەمان كات مەترسی لەسەر مناڵەكانیشمان هەیە بەهۆی بەرزی شوێنی ئاوەڕۆ و هەبوونی ئاو لە نێویدا، داواكارین هەوڵبدرێت ئەو پڕۆژەیە دەستی پێبكرێتەوە تا بە زووی تەواو بكرێت”.
نەسیم حالی یەكێك لە بەڵێندەرەكانی سنووری ئیدارەی سۆرانە و بەڵێندەری پڕۆژەی قیڕتاوكردنی گەڕەك و كۆڵانەكانی ئازادیە لە سیدەكان، بۆ زاری كرمانجی گووتی:” هەموو بەڵێندەرەكان بەیەكەوە بڕیاری ئەوەمانداوە دەست لەكار هەڵبگرین تاكو حكوومەت بوددجەمان بۆ دابین دەكات، بەم شێوەی ئێستا ناتوانین دەست بەكارەكانمان بكەینەوە، لەو پڕۆژەی گەڕەكی ئازادی 750 ملیۆن دینارم خەرج كردووە و نیوەی كارەكانم تەواو كردووە، كەچی تەنها 100 ملیۆن دینارم پێدراوە، بۆیە تا ئەوكاتەی پارەی پێویستیمان پێنەدەدرێت ناتوانین دەست بەجێبەجێ كردن و تەواو كردنی پڕەژەكانمان بكەین”.
بەپێی ئەو زانیاریانەی لە تاقیگەی بیناسازی لە ئیدارەی سۆران، بە زاری كرمانجی دراوە، ئەو پڕۆژانەی جێبەجێ دەكرێن تەواوكاری پڕۆژەكانی ساڵی ڕابردوون، ئەوانیش ئەو پڕۆژانەن كە لەلایەن كۆمپانیای كاڤین گرووپ ئەنجام دەدرێن، ئەو پڕۆژانەی دیكەی ساڵی ڕابردوو هێشتا لەلایەن بەڵێندەرانەوە دەست بەكارەكانی خۆیان نەكردۆتەوە”.
بۆ ئەم مەبەستە، زاری كرمانجی پەیوەندی كرد بە دلشاد بایز بەڕێوەبەری لقی سۆرانی بەڵێندەرانی سۆران، ناوبراو ئامادە نەبوو لەسەر ڕاگیرانی پڕۆژەكان و هۆكاری دەستپێنەكردنەوەیان لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران هیچ زانیاریەك بخاتەڕوو.
لەوبارەیەوە، عەبدولقادر ئەكڕەم سەرۆكی شارەوانی سیدەكان، بە زاری كرمانجی ڕاگەیاند:” ساڵی ڕابردوو، لە سنووری شارەوانیمان بە گوژمەی دوو ملیار دینار پڕۆژەی ئاوەڕۆی ماڵان و قیڕتاوكردنی گەڕەكی ئازادی و فەرمانبەران چووە واری جێبەجێ كردن و 60% كارەكانیان تەواو كراوە، بەڵام ئەمساڵ هێشتا كارەكانی ئەو پڕۆژانە لەلایەن بەڵێندەرانەوە دەستیان پێنەكراوەتەوە، هۆكارەكەش بۆ وەرنەگرتنی پارە دەگەڕێتەوە لەلایەن حكوومەتەوە”.
سەرۆكی شارەوانی سیدەكان، ئەوەشی خستەڕوو:” دەستپێنەكردنەوەی پڕۆژەكان لەلایەن بەڵێندەرانەوە لە تەواوی قەزا و ناحیەكانی ئیدارەی سۆرانە نەك تەنها قەزای سیدەكان، ئەمەش گرفتی بۆ هاووڵاتییان و دانیشتوان دروست كردووە، بۆیە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران لە هەوڵی ڕژدایە بۆ چارەسەر كردنی ئەو گرفتە، پێویستە پەلە بكرێت لە دەستپێكردنەوەی پڕۆژەكان”.
لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران بە قەزا و ناحیەكانیشەوە، لە ساڵی رابردوو زیاتر لە 150 پڕۆژەی جۆرا و جۆری خزمەت گوزاری چووەنەتە واری جێبەجێ كردن، بەپێی زانیاریەكانی زاری كرمانجی بەشێوەیەكی گشتی70%ی پڕۆژەكان تەواو كراوە و ئەوانی دیكەش هێشتا دەست بەكارەكانیان نەكراوەتەوە.
لای خۆیەوە، هەژار حەكیم بەڕێوەبەری ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكانی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، بە زاری كرمانجی ڕاگەیاند:” لە ساڵی ڕابردوو زیاتر لە 150 پڕۆژەی گرنگ و ستراتیژی لەسەر بوددجەی ئیدارە و وەزارەتەكان جێبەجێ كراون، كە بەشێكی پڕۆژەكان تەواو كراون و بەشەكەی دیكە هێشتا دەستیان بە كاركردن نەكردۆتەوە .
بەڕێوەبەری ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكانی ئیدارەی سۆران، دەڵێت:” كاروانی ئاوەدانی و خزمەتكردنی هاووڵاتییان ئامانجی سەرەكی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێمی كورستان بووە، ژمارەیەك پڕۆژەی ستراتیژی ئێستا لە واری جێبەجێكردندان و ڕانەگیراون كە خۆی لە پڕۆژەكانی شەقامی 40 مەتری سۆران، 30ی مەتری، ئۆڤەر پاسی سۆران، شەقامی دووسایدی حاجی ئۆمەران و هەندێ پڕۆژەی دیكە، ئەوانەی كە بەخاوی كارەكانیان بەڕێوەدەچن یا هێشتا دەست بەكارەكانیان نەكراوەتەوە پەیوەندی هەیە بە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەتی هەرێمی كوردستان”.
ئاشكراشی كرد، حكوومەتی هەرێمی كوردستان مافی هیچ بەڵێندەرێك پێشێل ناكات و ئامانجی ئیدارەی سەربەخۆی سۆرانیشە كەوا هەموو بەڵێندەرێك ماف و شایستە داراییەكانیان لەبەرامبەر جێبەجێ كردنی پڕۆژەكان پێبدرێت، لەسەر ئەو بابەتەش لەگەڵ وەزارەتی دارایی و سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران لەسەر هێڵین كەوا بوددجەی پێویست بۆ تەواوی پڕۆژەكانی سنوورەكەمان دابین بكات تا سەرجەم پڕۆژەكان لە كاتی خۆیاندا تەواو بكرێن”.
هەژار حەكیم بەڕێوەبەری ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكانی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، گووتیشی:” كابینەی دەیەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، بەرنامەیەكی گەورەتر و ستراتیژیەكی فراوانتری دەبێت لە خزمەتكردنی زیاتری هاووڵاتیان، بێگومان پڕۆژەی گەورەر و نوێ لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران دەكەونە واری جێبەجێ كردن”.