دلشاد عبدالله بەرواری
پارێزەر و راوێژكاری یاسایی
كەسێن بچویك و بێ دەسهەلات هەردەم د بن لنگێن مەزنان دا دهێنە پێپەسكرن، گورگێن دەڤ ب خوین حوكمداریا ڕاست دكەن و سیاسەتێ دگێڕن ب رێكێن نە دروست…
ئەوێن هەڕەشە دكەن وەكی كەلاغان تەنێ قاڕەقاڕا وانە، كارێ وان تەنێ خۆنیشاندان و قیژی و قاژیە. وەكی قازاوعەلوكانە و ئاستێ سیاسەتكرنا وان ژ دەنگڤەدانا شكەفتەكێ نە پترە، ئەڤرۆ، ل بەر سیبەرا گوهۆڕینێن مەزن یێن ل دەڤەرا مە، پێدڤیە ئەم ب هشیاری و وریایی ل رەوشا سیاسی یا عێراقێ بنێڕین. ل عێراقێ، دیمەنێ سیاسی یێ ئالۆزە. بازێن سیاسەتێ، ب شێوەیەكێ نهێنی و ڤەشارتی، كارێن خۆ دكەن. ئەڤ یەكە دبیتە ئەگەرێ هندێ كو گەلەك جاران خەلك نەشارەزا ب راستی چ دقەومیت د ناڤ كۆریدۆرێن دەستهەلاتێ دا.
د ڤێ سیستەمێ دا، كەسێن بچویك و بێ دەستهەلات، نەخاسمە ئەوێن ژ كەمینەیان، هەردەم د بن لنگێن مەزنان دا دهێنە پێپەسكرن.مافێن وان دهێنە پشتگوهـ ئێخستن و دەنگێ وان ناهێتە بهیستن. ئەڤ یەكە دژی پرەنسیپێن دیموكراسیێ و دادپەروەریێ یە كو مە سۆز دابوو پێ رابین پشتی روخاندنا رژێما بەعس.
د هەمان دەم دا، هندەك هێز هەنە كو ب شێوەیەكێ هۆڤانە دەستهەلاتێ دگرن. ئەڤ ‘گورگێن دەڤ ب خوین’ حوكمداریا راست دكەن و سیاسەتێ دگێڕن ب رێكێن نە دروست ژ كو مەكا فەلیتەنە حكمی ل دەستهەلاتا عێراقێ دكەن . ئەو ب زۆرداری و گەندەلیێ خۆ ل سەر كورسیێن دەستهەلاتێ دپارێزن، بێ كو گوهـ بدەنە پێدڤیێن گەلی و پێشڤەچوونا وەلاتی.
ژ لایەكێ دی ڤە، هندەك گروپ و كەس هەنە كو هەڕەشەیێن مەزن دكەن، لێ د راستیێ دا كارێن وان ژ دەنگڤەدانەكێ بێتر نینە. وەكی كەلاغان، دەنگێ وان بلندە لێ كریارێن وان كێمن. كارێ وان تەنێ خۆنیشاندان و قیژی و قاژیە وان وەكی قازاوعەلوكانە ، بێی كو تشتەكێ بكەن.
لێ دگەل ڤێ یەكێ ژی، دڤێت ئەم ژبیر نەكەین كو هەرێما كوردستانێ د ناڤ دەڤەرەكا نەسەقامگیر دا یە و رەوشا ئێراقێ و دەڤەرێ گەلەك مەترسی ل سەر . دڤێت لایەنێن ئوپۆزیسیۆن پێداچون د سیاسەتا خودا بكەن بە شداری كومبونێ لایەنێن سیاسی دا بكەن ئەڤە دبیتە ئەگەرێ هندێ كو هێزێن سیاسی یێن كوردی كو یەكگرتی بمینن، سەرەڕای ناكۆكیێن خۆ یێن ناڤخۆیی. ئاخفتنێت قەیس خەزعەلی ل سەر هەرێما كوردستانێ نیشانا تەنگاڤبوونا رەوشا سیاسی یا عێراقێ نە. ئەڤ جۆرە گوتارێن توند بیت بیتە ئەگەرێ زێدەبوونا ئالۆزیان…
دڤێت هەرێم هەڤپەیمانیێن خۆ یێن ناڤخۆیی و نێڤدەولەتی بكاربینیت دا كو فشارێ ل سەر لایەنێن توندرەو یێن عێراقێ چێبكەت. لایەنێن توندڕەو ژسەركردێن وان ژ كومەكا فەلیتەنە حكومرانێ ل عێراقێ دكەن
د هەمان دەم دا، گرنگە كو هەرێم خۆ ژ هەر كریارەكا پرۆڤۆكاتیڤ دویر بێخیت و هەول بدەت كو رێكێن دیالۆگ و چارەسەریێن ئاشتیانە بكاربینیت. پێدڤی یە كو هەرێم بەردەوام گرنگیێ بدەتە پاراستناسەقامگیریێ و ئەمنیەتێ، نە تەنێ بۆ خۆ، لێ بۆ هەمی عێراقێ ژی.
هەروەسا، دڤێت هەرێم هەول بدەت كو پشتەڤانیا جڤاكا نێڤدەولەتی بۆ مافێن خۆ یێن دەستووری بدەستڤە بینیت و گرنگیا رۆلێ خۆ د شەڕێ دژی تیرۆرێ دا دیار بكەت ئەڤ یەكە دێ هاریكاریا هەرێمێ كەت
_هەردیسان ئەڤ رەوش دیار دكەت كو پێدڤی یە هەرێما كوردستانێ و حكومەتا فیدرال یا عێراقێ پێكڤە كار بكەن دا كو چارەسەریەكا درێژخایەن بۆ ناكۆكیێن خۆ پەیدا بكەن و یەكگرتنا عێراقێ بپارێزیت
د داویێ دا، دڤێت ئەم بێژین كو رەوشا سیاسی یا عێراقێ گەلەك ئالۆزە نابێت ئێراق بەرەكی دی شەری دروست بكە مەبەست بەری كورد و پێدڤی ب چارەسەریێن نوی و بیرەكا ڤەكری هەیە. پێدڤی یە كو هەمی لایەن یەك بگرن. ئێراق دیربێخێن ل شەرێ دهێتە رودان ل دەڤەرێ ئەڤە دێ بیتە ئەگەرێ سەقامگیری ئێراقێ و دەڤەرێ گشتی.
