كاردانەوەكانی سەردانی كردنی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ ئەمریكا و واژوو كردنی چەند گرێبەستیك بە بەهای زیاتر لە 100 ملیار دۆلار، لەسەر ئاستی جیهانی بەردەوامە، لە نێوترین كاردانەوەدا، مایك پۆمپیۆ لە رۆژنامەی نیۆیۆرك وتارێكی نووسیوە و ئاماژەی بەوەداوە كورد باشترین و متمانە پێكراوترین هاوپەیمانی ئەمریكایە لە ناوچەكە.
مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە سەردەمی گەڕی یەکەمی سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپ (لە ساڵانی ٢٠١٧ بۆ ٢٠٢١ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا بوو)، لەسەرەتای وتارەکەدا، نووسیویەتی “لە کاتێکدا مەسرور بارزانی، سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانی نیمچە-سەربەخۆی عێراق، ئەم هەفتەیە سەردانی واشنتۆن دەکات، ئەم دۆستانە شایستەی باشترینن. زیاتر لەوەش، ئەوان قەڵغانێکی گرنگن دژی هەژموونی ئێران لە ناوچەیەکدا کە کۆماری ئیسلامی بە تەواوی دزەی کردووەتە ناو عێراق و بووەتە داردەستی ئێران.”
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا زیاتر نووسیویەتی: “ئاواتەکانی کورد بۆ خۆبەڕێوەبەریی زیاتر نەک هەر رەوان، بەڵکوو لەگەڵ بەرژەوەندییە گرنگەکانی خودی ئەمریکاشدا یەکدەگرنەوە. وەک وەزیری دەرەوە و بەڕێوەبەری سی ئای ئەی لە یەکەم گەڕی سەرۆکایەتیی سەرۆک ترەمپدا، من لە نزیکەوە شایەدیی پابەندبوونی لە بننەهاتوویان بووم بۆ بەدەستهێنانی ئامانجە هاوبەشەکانمان. لایەنە هەرێمییەکانی تر دۆستایەتیی زارەکی پێشکەش بە ئەمریکا دەکەن، بەڵام کورد دۆستایەتیی خۆی لە رێگەی کردار و قوربانیدانەوە دەسەلمێنێت. جەنگاوەرانی کورد بەردەوام دژی خراپترین دوژمنەکانی ئەمریکا جەنگاون، گرووپە جیهادییەکانی وەکوو داعش، قاعیدە و ئەوانی دیکە کە بووەتە هۆی پاراستنی خوێن و سامانی ئەمریکا. پێچەوانەی زۆرێک لە هاوبەشەکانی دیکەی ناوچەکە، کورد هەرگیز دەستی نەداوەتە تیرۆری دژە ئەمریکی، هەرگیز نەبوونەتە هۆی لەدەستدانی گیانی ئەمریکییەکان و هەرگیز لە دۆستایەتییاندا سستییان نەنواندووە.”
لەدرێژیە وتارەکەیدا، وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمریکا، سەبارەت بە کورد نووسیویەتی: “وەفادارییەکەیان دەستكەوتی نائاسایی بەدەستهێناوە لە بەرامبەر وەبەرهێنانێکی کەمدا، بە بەراورد بەو تریلیۆن دۆلارەی کە لە ململانێکانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا خەرجکراوە. ناوچە کوردییەکان خاوەنی سەرچاوەی سروشتیی بەرچاون کە وایان لێدەکات توانای خۆبژێویی ئابوورییان هەبێت. تەنها هەرێمی کوردستان خاوەنی نزیکەی ٤٥ ملیار بەرمیل نەوتە — نزیکەی یەک لەسەر سێی کۆی یەدەگی عێراق — سەرەڕای کێڵگە گازییە سروشتییە گرنگەکان. ناوچە کوردییەکان هەروەها کانزای بەنرخیشیان تێدایە کە بەهۆی کۆسپە سیاسییەکانەوە زۆربەیان دەست لێنەدراون. حکوومەتی هەرێمی کوردستان سەرباری سنووردارکردنەکانی بەغدا، حوکمڕانییەکی کاریگەریان نیشانداوە، ئابوورییەکی کارای بنیاتناوە و وەبەرهێنانی نێودەوڵەتی بۆ خۆی راکێشاوە. ئەگەر ئازادیی ئابووری پێبدرێت، کوردستان بە خێرایی پەرەدەستێنێت و دەبێتە هاوبەشێکی خۆبژێو کە پێگەی ستراتیژیی ئەمریکا بەهێز دەکات بەبێ ئەوەی سەرچاوەکانمان بەفیڕۆ بدات.”
مایک پۆمپیۆ زیاتر لەسەر پێگەی گرنگی کورد لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەنووسێت و ئاماژە بەوە دەکات “لە پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانمدا لە سەرانسەری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، من بینیومە چی وای لە کورد کردووە کە جیاواز بن: لە ناوچەیەکدا کە دەسەڵاتخوازی و توندڕەوی باڵادەستە، ناوچە کوردییەکان وەک دوورگەی لێبووردەیی دەردەکەون. کۆمەڵگە کوردییەکان ئەو ئایدۆلۆژیا دژە ئەمریکی و دژە جووەیان رەتکردووەتەوە کە بەشێکی زۆری ناوچەکەی ژەهراوی کردووە و وەک ئەمریکییەکان، ئەوان تامەزرۆی مافی چارەی خۆنووسین و حکوومەتی نوێنەرایەتین؛ هیچ ئارەزوویەکیان نییە ببنە دەوڵەتێکی پاشکۆی دوژمنێکی ئەمریکا.”
پۆمپیۆ دواتر دێتە سەر سیاسەتی رابردووی ئەمریکا بەرامبەر بە کورد و دەڵێت: “بۆ ماوەیەکی زۆر، ئەمریکا ئەو توانا شاراوە ستراتیژییەی پشتگوێ خستووە، ئەمەش لە ترسی لێکەوتە هەرێمییەکان و لە هەندێک حاڵەتدا، تەنها لەبەر بێ جووڵەیی بووە. لەم قۆناغە هەستیارەی کارکردنی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، دەبێت کورد بخەینە ناو ستراتیژی هەرێمیی خۆمانەوە. یەکەم، ئەمریکا دەبێت بە توندی دژی هەوڵە هەرێمییەکان بوەستێتەوە کە ئامانجیان لاوازکردنی خۆبەڕێوەبەریی کوردە. کاتێک سوپای پاسدارانی ئێران مووشەک هەڵدەداتە سەر ناوچە کوردییەکان، وەک چۆن ساڵی رابردوو کردیان، دەبێت واشنتۆن بە شێوەیەک وەڵام بداتەوە کە دەرئه‌نجامی هەبێت. هیچ هێزێکی هەرێمی نابێت بتوانێت بەبێ سزا دژی هاوبەشەکانمان کار بکات. بۆ ئەوەی بە سەرکەوتوویی هێزی ئەمریکا نیشان بدرێت، دەبێت ئەمریکا هێڵی سوور دابنێت و جێبەجێی بکات کە هاوپەیمانەکانمان لە دەستدرێژیی سیستەماتیک بپارێزێت. هەروەها دەبێت رێگری بکەین لەوەی ناوچە کوردییەکان لە رووی ئابوورییەوە بخنکێنرێن وەک سزایەک بۆ خۆبەڕێوەبەرییەکەیان. بەغدا چەندین جار پارەی راگرتووە و هەناردەی نەوتی بلۆک کردووە — تاکتیکێک کە لەلایەن تارانەوە هاندەدرێت بۆ کورد ناچار بە ملکەچبوون بکات.”
هەروەها مایک پۆمپیۆ گوتیشی “دەبێت واشنتۆن کاریگەرییە بەرچاوەکەی لەسەر حکوومەتی عێراق بەکاربهێنێت بۆ راوەستانی راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی کوردستان. ئەمە هەم رێگا بە کورد دەدات گەشە بکات و هەم دابینکردنی نەوتی جیهانی زیاد دەکات، کە ئاسایشی وزە بەهێز دەکات. ئەمریکا دەبێت رێز لە رەوایەتی ریفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی ساڵی ٢٠١٧ بگرێت، کە تێیدا ٩٣٪ی کوردانی عێراق دەنگیان بۆ سەربەخۆیی دا. لەبری رێزگرتن لەم پرۆسە دیموکراسییە، بەغدا (بە پشتیوانیی ئێران) تانک و میلیشیای نارد بۆ سزادانی کورد و سەپاندنی گەمارۆ. لەو کاتەدا، ویلایەتە یەکگرتووەکان سەقامگیریی دەستکردی عێراقی لە سەروو ئاواتەکانی کوردەوە دانا، هەڵەیەک کە ئێستا دەبێت راستی بکەینەوە. داننان بە کارایی ریفراندۆمەکە لە رێگەی پشتگیریکردنی خۆبەڕێوەبەریی کوردەوە، مانای رێزگرتنە لە ئیرادەی دیموکراسی گەلێک کە مافی دیاریکردنی داهاتووی خۆیان بەدەستهێناوە.”
لە کۆتایی وتارەکەیدا، وەزیری دەرەوەی پێشووی ئەمریکا نووسیوویەتی: “دەبێت لەگەڵ کورد کاربکات لەپێناو ڕێڕەوێکی ئاشتیانە و لەسەر بنەمای دانوستان بۆ خۆبەڕێوەبەری و سەربەخۆیی زیاتر. ئەم ئامانجە درێژخایەنە دەبێت لە رێگەی کەناڵە دیپلۆماسییەکانەوە پەیڕەو بکرێت بۆ خۆلادان لە هەڵگیرسانی ململانێی نوێ، بەڵام ئامانجێکە شایەنی ئەوەیە بۆ پێشخستنی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا کاری بۆ بکرێت. ئەمریکا دەبێت هانی بەغدا و هەولێر بدات چوارچێوەیەکی یاسایی بۆ سەروەریی زیاتری کورد دابمەزرێنن کە هەم ئاواتەکانی کورد و هەم نیگەرانییەکانی عێراق لەبەرچاو بگرێت. بە هەمان شێوە، دەبێت لەگەڵ تورکیاشدا کە ژمارەیەکی زۆری دانیشتووانی کوردی تێدایە، بکەوینە گفتوگۆ، بە جەختکردنەوە لەسەر سوودە ستراتیژییەکانی کوردستانێکی سەربەخۆتر و کۆتاییهێنان بە یاخیبوونە بەردەوامەکەیان.”
پۆمپیۆ کە لەساڵانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ش بەڕێوەبەری ئاژانسی هەواڵگریی ئەمریکا (سی ئای ئەی) بووە، پێش دەستبەکاربوونی وەکو وەزیری دەرەوە، لە کۆتاییدا نووسیویەتی: “لە ساڵانی خزمەتمدا، فێربووم کە ئەمریکا بەهێزترینە کاتێک بە پتەوی لەگەڵ ئەوانەدا دەوەستین کە هاوبەشمانن و هەمان بەهامان هەیە و بەردەوام بەرژەوەندییەکانمان دەخەنە پێشەوە. دەبێت سەرۆک وەزیران لە ئەمریکا پێشوازییەکی گەرمی لێبکرێت، لەوکاتەی سەرقاڵی رێگاکانین بۆ دەدۆزینەوە بۆ ئەوەی پێکەوە ئاشتی و خۆشگوزەرانی پێش بخەین.”
