هەرێمی کوردستان سەرکەوتووترین ئەزموونە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست

رێبوار حەمەلاو شوانی
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە هۆی ڕێککەوتننامە و پەیماننامەکان لە ماوەی رابردوو ، ڕووبەڕووی چەندین قەیران و ململانێ و جەنگی گەورە بووە ، هەموو ئامرازێک بۆ لەناوبردن و سڕینەوەی گەلی کورد و شێواندن و گۆڕینی جوگرافیایی کوردستان درا و بۆیە ، ئەو هەڵە گەورە مێژوویی وچاوچنۆکییەی زڵهێزان و داگیرکەران بووە هۆی گیانلەدەستدانی هەزاران کەس و وێرانکاری زۆر ، بەڵام نەیانتوانی کوردوکوردستان بسرنەوە و لەناووببەن .
لە ماوەی 34 ساڵی رابردوو ، گەلی کورد سەرەڕای هەموو ئاستەنگەکان و فشارەکانی ناوخۆیی و دەرەکی بۆ لەناوبردنی ئەزموونی هەرێمی کوردستان لەلایەن نەیارانی کوردستانەوە و بەکارهێنانی هەندێک هێزولایەنی ناوخۆیی بەڵام بە خۆراگری و ئەزموونی سەرکردایەتییە سیاسییە ژیرانەکەی گەلی کورد توانی گەل و ئەزموونەکەی بپارێزێت ، بەتایبەتی ئەم ئەزموونە لە ساڵی 2005 بە شێوەیەکی فەرمی وەک قەوارەیەکی فیدڕاڵی لە نێو دەستووری هەمیشەیی عێراقدا نووسرایەوە و دانیپێنرا
دواتر وڵاتانی ئیقلیمی و دراوسێ زور هەوڵیان دا قەوارەی هەرێمی کوردستان لاواز بکەن و شەڕی دەروونی و میدیایی و شەری ئیرادە و خۆرادەستکردنی گەلی کوردیان بەڵام بەو خۆڕاگرییە ڕێک پێچەوانەکەیان بینی و بەڵکو کوردستان هەنگاوی گەورە و پێشکەوتوو بەرەو پێشەوە هاویشتووە
هەرێمی کوردستان وەک ئەزموونێکی سەرکەوتوو لە ڕووی پێکەوەژیانی ئاشتیانەی هەموو پێکهاتە و ئایین و ئایینزاکان لە ناوچەیەکی پڕ کێشە و ئاڵۆزیدا توانیوێتی نموونەیەکی جوان پێشکەش بەهەموو وڵاتانی ناوچەکە و بەتایبەتی عێراق و سووریا و ئێرانیش بکات ،چونکە هەرێمی کوردستان دوورگەیەکی ئارامە ، ئەوەش وایکردووە کە چاو وسەرنجی دوونیایی لە سەر بێت ، بەتایبەتی کە پێشمەرگەی کوردستان توانی لە جیاتی هەموو دونیا شەڕی تیرۆریستان بکات
هەروەها لە رۆژهەڵاتێکی ناوەڕاست پڕ و کێشەدا کە شەڕ و کوشتن ووێراتکاری رۆژ بە رۆژ زیاتر دەبێ ، خەڵکی کوردستان و گشت دەزگە ئەمنییەکانی توانیویانە بەرگری لەو ئاسایش و ئارامییەی هەرێمی کوردستان بکەن ، ئەو سەقامگیرییەی هەرێمی کوردستان و بەرگریکردن لە ئاسایش کاریگەری لە سەر وڵاتانی ناوچەکە و ئەوروپاییش هەبووە .
لەلایەکی دیکەوە ، سەرەڕای هەموو ئەو دژایەتیکردنانەی عێراق و وڵاتانی دراوسێ ، هەرێمی کوردستان لەڕووی گەشەسەندنەوە لە ڕووی ئاوەدانییەوە پێشکەوتنی گەورەی بەخۆیەوە بینیووە کە بە بەڕاوەرد لەگەڵ سێ دەیەی رابردوو رۆژ بە رۆژ گۆرانکاری بێ وێنەی هەر لە گوندەکانەوە تا شاڕ و شارۆچکەکان بەخۆیەوە بینیووە کە ، ئەو شاندانەی کە سەردانی هەرێمی کوردستان دەکەن گەواهیدەری ئەو راستییانە دەدەن .
هەروەها هەرێمی کوردستان لەڕووی ئابووری و ڕاکێشانی سەرنجی بازرگان و دەیان کۆمپانیایی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و سەرمایەداران توانیوێتی پێشکەوتن و گەشەسەندنی گەورە بە خۆیەوە ببینێت ، لەگەڵ ئەوەی دەسەڵاتدارانی عێراق لەماوەی چەند ساڵی رابردوو هەوڵی زۆیان دا بۆ ڕێگرکردنی لە پێشکەوتنی و شکاندنی ئیرادەی خەڵکی کوردستان بەڕێگەی بەکارهێنانی کارتی ئابوری و مووچەوە .
بە شێوەیەکی گەشتی هەنگاوەکانی هەرێمی کوردستان لە ناوچەیەکی پڕ کێشە و ئاڵۆزدا ، توانیوێتی سەرکەوتووانە مامەڵە لەگەڵ هاوکێشەکانی ناوچەکە بکات ، قەوارەی هەرێمی کوردستان و دەستکەوتەکانی لە شەڕ و کێشەکان بپارێزێت و لەهەمانکاتیشدا ئەم ئەزموونە هەوێنی ئاشتی و سەقامگیری بووە ، ئەوەش وایکردووە لە سەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتیی هەمیشە خاوەن پێگە و سەنگ و قورسایی بێت.