ئامادەكردنی : خەلیل نەبی
ئامانج لە نووسینی ئەم وتارە، بە دیار خستنی مێژووی هاتنی مەسیحییەكانە بۆ شاری سۆران و مێژووی كڵێساكانی لەو دەڤەرەدا و پەیوەندی ناوی شارۆچكەی دیانا بە مەسیحیەتەوە، هەروەها كاریگەری كڵێسا لە پەروەردەكردنی منداڵانی دیانان.
یەكەم دیانا:
شارۆچكەی دیانان دەكەوێتە ڕۆژهەڵاتی دەروازەی گەلی عەلی بەگ ، بە دووری نزیكەی ١٠٠كم لە شاری هەولێر، ناوی دیانان بە پێ سەرچاوەكانی لای ئاشوورییەكان بە واتای (حاكم) دێت، كەوا ئاشوورییەكان لەم شارۆچكەیە دادگایەكی گەورەیان دروست كردووە. لە بیستەكانی سەدەی ڕابردوو گەلی مەسیحیەت لە شوێنی ڕەسەنی خۆیان كۆچ دەكەن بۆ كوردستان، دیانا بە بەشێكی سەرەكی مەسیحییەكان دادەنرێت لە ساڵی ١٨٨٦دا زیاتر لە ١١ خانەوادەی مەسیح لە دیانا دەژیان، كە لەلایەن قەشەیەك بە ناوی عیسا القئیس ەوە خزمەتیان دەكرا، كەوا كلێسەیكی بچووكیان دروست كرد بوو بۆ نوێژ و بۆنە ئایینییەكانیان. ژمارەی خانەوادە مەسیحییەكان گەیشت بە نزیكەی ٣٩٠ خانەوادە .
دووەم كڵێساكان:
لە دیانا دوو كڵێسا هەن ، دانەیەكیان كۆن و دانەیەكیان مۆدێرنە، كەوا بە ناوی (مار گۆرگیسی) دەكەونە گەڕەكی ئاشوورییەكان لە دیانا، كڵێسا كۆنەكە لە ساڵی ١٩٢٨ بە خۆڵ و گڵ دروستكراوە. كڵێسایەكی بچووكە تا ئێستاش سەردانی دەكرێت . سەبارەت بە كڵێسا مۆدێرنەكەی مارگۆرگیس لە سەردەمی پاتریكی پیرۆزی مارگۆرگیسی سێیەمدا دروستكراوە، بە یارمەتی حوكمەتی هەنگاریا كە دیزاینێكی جوانی ڕۆژهەڵاتی هەیە كە لە ناوی شوێنی زیاتر لە ٤٠٠ كەس دەبێت . جگە لەم كڵێسایە چەند مەزارگەیی هەن لەدیانا.
سێیەم چالاكییەكانی كڵێسا:
منداڵەكانی دیانا بە سەلامەتی دەژین بەهۆی باوەشكردنەوەی كڵێسا بۆیان، كڵێسا جگە لە هێمایەكی ئایینیی بەڵكوو دایكێكی بەزەیدارە كە هەموو كەسێكی نزیك و دوور، پیاو و ژن و منداڵ و بەساڵاچوو لە خۆ دەگرێت. وە چەندین چالاكی ئەنجام دەدرێت وەكوو چالاكی ئایینی و كۆمەڵایەتی و وەرزشی و فێستیڤاڵ و پێشانگای جۆراوجۆر و خولی وێنەكێشان و كۆمپیوتەر و فێر بوونی زمان.
دەرەنجام :
كۆچكردن و گواستنەوە لە هەموو ئایینێك بەدی دەكرێت، بەهێز بوون و لاواز بوونیش لە قۆناغێك بۆ قۆناغێك لە هەموو ئایینێك هەیە، ئایینی مەسیحیش بە هەمان شێوەی ئاوێنەكانی دیكە، دووچاری كۆچكردن و گواستنەوە بووە، بەڵام ئەمە نەبووەتە هۆی لاواز بوونیان، بە نموونە ئایینی مەسیحی لە دیانا سەرەڕای هەبوونی ڕێژەی زیاتری ئاوێنەكانی تر هەر بە زیندوویەتی ماوەتەوە و كز نەبووە. ئەوان جگە لە بەڕێوەبردنی ئاینەكەیان توانیویانە سەنتەرێكی ڕۆشنبیری دابمەزرێنن كەوا لەم سەنتەردا چەندین كتێب و گۆڤار نووسراون، وە چەندین چالاكی تر ئەنجام دەدرێت.
سەرچاوەكان :
١-وتاری ئیڤان جانی گۆربیل
٢-وتاری ئیڤان جانی گۆربیل
٣- چاوپێكەوتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ قەشە یترۆن یۆنان داو
