رێبوار حەمەلاو شوانی
ئەگەر چی دروستکردنی میلیشاکانی حەشد بە پاساوی شەڕی تیرۆریستان داعش، بەهۆی شکستی سوپا زەبەلاحەی کە عێراقەوە بوو کە هەموو عێراقی لەماوەی چەند کاتژمێرێکدا رادەستی داعش کرد بە هەموو چەک و تەقەمەنی پێشکەوتوویی وەرگرتوو لە ئەمەریکا و هاوپەیمانان ، پاساوێک بوو تا لە ڕێگەی ئەو گروپ و میلیشیایانەوە بە بەناوی مەزهەب و تایفە ، ئێران هەژموونی خۆی بە ڕێگەی عێراقەوە بە سەر هەموو ناوچەکەدا زاڵ بکات ، هەر بەم شێوەیەش دەرچوو کاتێک ئەو گروپ ومیلیشیانە کاریان بۆ بەدیهێنانی هیلالێک دەکرد کە تاران 45 ساڵ بوو لە ناوچەکە خەونی پێوە دەبینی
ئەوەتا چەند ساڵێکە بە هۆی بەکارهێنانی ئەو گروپ ومیلیشیانانە لە دەرەوەی سنوورەکان جگە لەوەی کە بوونەتە مایەی ناسەقامگیری و هەرەشە بۆ سەر ئاشتی و پێکەوەژیان لە عێراق و ناوچەکە بە گشتی لە هەمانکاتیشدا حکوومەتێکی سێبەریان لە عێراق دروستکردووە ، کە دەستیان بە سەر هەموو جومگەکانی ئەمنی و ئیداریی ودارایی دا گرتووە جگە لە جێبەجێکردنی فەرمانی ئاغاکانیان نە یاسا و نە دەستوور و نە هاوبەشی و یەکتر قبووڵ کردن بۆیان گرنگ و بایەخی نییە لەگەڵ جێبەجێکردنی فەرمانی وڵاتانی هەرێمی و بەرژوەندییە تایبەتیەکانیان .
ئەو گروپ و تاقمە میلیشیانە ، ساڵانە بە دەیان ملیارد دۆلار بە ناوی مووچە و چەک و تەقەمەنی وئینجا دەستبەسەرداگرتنی خاڵە سنوورییەکان و بیری نەوت زیان بە هەموو گەلانی عێراق دەگەێنن ، جگە لەوەش ڕێگری لە مافە رەوا دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان دەکەن هەر لە ماف و شایستە داراییەکان تا دەگاتە ماددەی 140ی دەستووری تایبەت بە ناوچە داگیرکراوەکان ، بەتایبەتی لەم چەند ساڵەی دواییشدا بە دەیان جار بە مووشەک و درۆنی وڵاتانی دراوسێ هێرش و پەڵاماری تیرۆریستی یان بۆ سەر هەرێمی کوردستان ئەنجامداوە ، لەگەڵ ئەوەشدا بە دەیان هێرشیان کردۆتە سەر بنکەی هێزەکانی ئەمەریکا و هاوپەیمانان لە عێراق و ناوچەکەدا .
ئەوەش وایکردووە کە ئەو گروپ ومیلیشیایانە زیانی گەورە بە بەرژوەندییەکانی ئەمەریکا و هاوپەیمانان و هەتا خودی عێراقیش بگەێنن ، بۆیە ئێستا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هەموو فشارەکانی چڕ کردۆتەوە بەتایبەت بە رامبەر بە دەسەڵاتدارانی عێراق بۆ کۆتایی هێنان بە میلیشیاکانی حەشد و چەککردن و تواندنەوەیان و لەگەڵ ئەوەشدا هەنگاوەکان بۆ دوورخستنەوە و بڕینی دەستی ئێران لە عێراق لە رووی ئەمنی و داراییەوە چڕ کردۆتەوە بەتایبەتی ڕێگریکردن لە سپیکردنەوەی پارە بە پاساوی جۆراجۆر و ئینجا قەدەغەکردنی هاوردەکردنی غاز بۆ دابیکردنی کارەبا بۆ عێراق .
ئەوەی جێگەی هەڵوەستەکردنە ، گوشار وهۆشدارییە یەک لە دوای یەکەکانی ئەمەریکا بۆ ئەو تاقم و گروپە میلیشیایانە بە عێراق رۆژ بەرۆژ زیاتر دەبن ، پێدەچێت دەسەلاتی ئەو میلیشیایانە زیاتر بێت لە دەسەڵاتی حکوومەتەکەی سوودانی بەتایبەتی کە لەماوەی رابردوو ، عێراق ڕێرەوەی گەیاندنی چەک وهاوکاری دارایی بووە بۆ گروپە میلیشیاکانی حوسییەکان و حزبولا و گروپەکانی تری لەناوچەکەدا ئەوەش ئەمەریکا و هاوپەیمانانی نیگەران کردووە و رۆژ بە رۆژیش متمانەی واشنتۆن بە بەغدا کەمتر و لاوازتر دەبێت و لە ئەگەری چەک دانەماڵین و نەتواندنەوەی ئەو گروپ و میلیشیا تیرۆریستانە ، بژاردە و هێرشی سەربازی ئەمەریکا و هاوپەیمانی لەناوچەکە دەستپێدەکات ، ئەمەو جگە لە گەمارۆی ئابووری لە دژی عێراق و گەڕاندنەوەی بەغدا بۆ خاڵی سفر .
بۆیە ، هیچ دەرفەتێک لە بەردەم عێراق نەماوە ، یان کۆتایی هێنانی یەکجاری بە گروپ و میلیشیا تیرۆریستەکانی حەشدا یانیش بەرژوەندییەکانی خەڵک و جێبەجێکردنی دەستوور و دوورکەوتنەوە لە هەژموونی ئێران و کۆتایی هێنان بە دەسەڵاتی میلیشیایی و تایفی و مەزهەبی کە لە ئایندەیەکی نزیکدا زیاتر بەرچاو روونی دەبێت .
