زارى کرمانجى:
دوای ئەوەی ئۆكراینا لەسەر داوای ئەمەریكا بۆ ماوەی 30 رۆژ ئاگربەست بۆ جەنگی بەرانبەر بە رووسیا رازی بووە. بەڵام بۆ ئەوەیش رووسیا مەرجی هەیە و تا ئێستە وەڵامەكەی بە ڵێڵی ماوەتەوە.
پێگەی “عەرەبیە” ئەمڕۆ پێنجشەم 13ی ئادار بڵاوی كردووەتەوە، دوای ئەوەی دوێنێ ئۆكراینا رازیبوونی خۆی بە ئاگربەست بۆ ماوەی 30 رۆژ لە جەنگەكەی بەرانبەر بە رووسیا راگەیاند كە لەسەر پێشنیاری دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكایە، كەچی وەڵامی رووسیا بۆ ئەو ئاگربەستە ڵێڵیی پێوە دیارە و وەك باس دەكرێت، مەرجی بۆ ئاگربەست داناوە.
بۆ رێككەوتن لەسەر ئاگربەست، كرێملین زانیاریی لەسەر نەداوە و تەنیا گوتوویەتی، ئەو پرسە لە گفتوگۆی نێوان ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكا و ڤلادیمێر پوتین سەرۆكی رووسیا دەكرێت و بڕیاری لەسەر دەدرێت. بەڵام دوو سەرچاوەی ئاگادار دووپاتیان كردووەتەوە كە مۆسكۆ لیستێكی مەرجی بۆ داواكارییەكانی رادەستی واشنتن كردووە، ئەویش بۆ وەستانی جەنگەكە و رێكخستنی پێوەندییەكانی وڵاتەكەی لەگەڵ ئیدارەی ئەمەریكا.
ئەو سەرچاوانە ناوەڕۆكی لیستەكەی رووسیایان روون نەكردووەتەوە و تەنیا گوتوویانە، بەرپرسانی رووسی و ئەمەریكی لە گفتوگۆ راستەوخۆكانیان لە ماوەی سێ هەفتەی رابردوو، قسەیان لەسەر ئەو پرسە كردووە. بەڵام ئەوەشیان ئاشكرا كردووە كە مەرجەكانی مۆسكۆ بۆ ئاگربەست، هاوشێوەی ئەو مەرجانەیە كە پێشتر مۆسكۆ بۆ كێیڤ و واشنتن و ناتۆی ناردووە، وەك ئەوەی نابێ ئۆكراینا ببێتە ئەندامی ناتۆ، هەروەها دەبێ ددانپێدانانی نێودەڵەتی هەبێت كە دوورگەی قرم و چوار كەرتی تر سەربە رووسیا دەبن.
هەروەها رووسیا پێشتریش مەرجی داناوە كە دەبێ ئەو هۆكارانەی وایان كردووە جەنگەكە دەست پێ بكات، لە بنەڕەتەوە چارەسەر بكرێن، هەروەها دەبێ ناتۆ واز لە فراوانبوونی خۆی لە رۆژهەڵات بێنێت.
ئێستەیش سەرۆكی ئەمەریكا چاوەڕێی وەڵامی سەرۆكی رووسیا لەبارەی ئاگربەستی 30 رۆژی دەكات، بەڵام سێشەمی رابردوو ڤۆڵۆدیمێر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراینا، رازیبوونی وڵاتەكەی لەسەر ئەو پرسە راگەیاند وەك هەنگاوێك بۆ گەیشتن بە ئاشتی.
جەنگی رووسیا لە دژی ئۆكراینا كە لە 24ی شوباتی 2022 دەستی پێ كرد، بەهۆیەوە هەزاران كوژراو و برینداری لە هەردوولا لێ كەوتووەتەوە، بەهۆیەوە ملیۆنان ئۆكراینیش ئاوارە بوون و شوێنەكانیان بەرەو وڵاتانی ئەوروپا جێهێشتووە. هاوكات ئەمەریكا و وڵاتانی رۆژئاوا سزای ئابووریی توندیان بەسەر رووسیادا سەپاندووە و لە هەمان كاتیشدا بە چەك و كەلوپەلی سەربازی و دارایی، پاڵپشتیی ئۆكراینا دەكەن.
