ماف و ئازادی گەلان بەخششی خودایە نەك خێر و سەدەقەی وڵاتان

م-مەحموود محەمەد سەرپەرشتیاری پەروەدەیی

ئایینی ئیسلام و شەریعەتەكەی هاتووە بۆ سەپاندی ماف و دادپەروەری، بۆ سڕینەوەی تارمایی ستەم و زولم لەهەموو بستێكی سەرئەم زەمینە .
هەق (حق) بەردی بناغەی سیستەمی یاسایی قورئانە، لەپەیوەندی نێوان تاكەكان و كۆمەلگاكان و جیهان بە گشتی، وە ناوێكە لە ناوە جوانەكانی خودا، ئاسمانەكان و زەوی بە حەق دروستكراون، وە قورئانیش سەرچاوەی شەریعەت بە هەق و بۆ هەق هاتووە .
هەقیش هەمیشە بە ماف و دادپەروەری و راستی دەگوترێت، كەئەوەش دەروازەی راستەقینەیە بۆ رێز و شكۆی مرۆڤەكان .
خودا رێزی لە هەموو مرۆڤەكان ناوە، مرۆڤایەتی ڕێزی تەواوی لای خودا هەیە، هەروەك لەم ئایەتە هاتووە :  (وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا )70 الاسراء : سوێند بە خوا بەراستی ئێمە رێزمان لە نەوەكانی ئادەم گرتووە، بەجۆرەها هۆی گواستنەوەو نیشتەجێبوون بەسەر وشكایی و دەریا هەلمان گرتوون، وە لەرزق و رۆزی چاك وپاكی جۆراو جۆر بەهرەوەرمان كردوون ، رێزی زیادەی ئەوانمان داوە بە سەر زۆربەی بەدیهێنراوانی تر كە دروستمان كردوونە .
هەر بۆ سەلماندنی ئەم رێزە جارێكی تر خودا سوێند دەخوا كە مرۆڤ لە دروست بوونیدا رێزی لێگراوە : (ڵقَدْ خَڵقْنَا ٱلْإِنسَـانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ )﴿٤﴾ التین :بەراستی ئێمە ئینسانمان لە جوانترین شێوەو رێك و پێكترین شێوە دروستكردووە لە هەموو رووێكەوە.،.
رێزگرتنیش دەروازەی راستەقینەیە بۆ ئازادی و سەربەخۆیی لە دیاریكردنی چارەنووس و بەرێوەبردنی بەرژەوەندیەكان. چونكە بەهیچ چەشنێك ژێر دەستی و چەو ساوەیی و كۆیلایەتی لەگەلِ ئەو رێزو شكۆیە تێكناكاتەوە كە قورئان باسی دەكات و داكۆكی لە پیادە كردن و بەدی هێنانی دەكات . بۆیە دەبێت باش بزانین كە خودا لە هەموو بوارەكان جەخت لە ئازادی مرۆڤ دەكات هەتا لە بواری ئایدۆلوژیا هەروەك لەم ئایەتە روو لە پێغەمبەری خۆشەویست دەكات و لە دوای ئەو پەیامێك بۆ هەموو خەلیفە و جێنشینەكانی ( وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لامن مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا  أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ )﴿٩٩﴾ يونس   واته‌: خۆئەگەر خودای تۆ بیویستبایە دەیتوانی بە زۆر وناچاری وا بكات هەر هەموو خەلكی سەر زەوی باوەری بهێنن، جا تۆ خەڵكان ناچاردەكەی تا بە زۆرە ملێ ببنە باوەڕدار، بەڵی خودا وەك رێزێك مرۆڤی سەرپشك كردووەو ئازادی پێداوە تا بە ویست وئازادی خۆیان باوەری خۆیان دەست نیشان بكەن .
بۆیە لە دوای پێغەمبەریش عومەری كوری خەتتاب قوتابخانەی داد پەروەری كاتێك گەنجێكی مەسیحی قیبتی هاتە لای سكالای لەسەر كورەكەی عەمری كوری عاس تۆمار ، كرد لە مەوسمی حەج ، والیەكانی كۆكردەوە و وەك شێر بەسەری نەراندن و ئەم هەق وئازادیەی دوپات كردەوەو و فەرمووی ( متى استعبدتم الناس وقد ولدتهم أمهاتهم أحرارا ) كەی واتان لێهاتووە خەلكان بكەن بە كۆیلەی خۆتان؟ كەچی ئەوان بەئازادی لە دایكیان بوونە .
كەواتە مرۆڤەكان هەمیشە بە ئازادی لە دایك بوونە وەدبێت بە ئازادیش لە ژیان بمێننەوە ، وە بۆكەسیش نییە ، ئازادییان زەوت بكات ، ئەم ئازادی و رێزەش بەخششی خودایە،
هەروەها خوای پەروەردگار ئەوەش لە قورئان بۆ روون دەكاتەوە ، كە مرۆڤەكان لە ئەسلدا یەكن لە ئادەم و حەوا لە دایك بوونەو زۆر بوونە ،هەرهەمووشیان یەكسانن ..(يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ) (13)الحجرات : ئەی خەلكینە بێگومان ئێوە هەمووتانمان لە نێر و مێیەك دروست كردووە ،وە ئێوەمان كردووە بە چەندین گەل وتیرە و هۆزی جۆراو جۆر ، تایەكتر بناسن و پەیوەندی چاكتان بەیەكەوە هەبێت ، بەراستی بەرێزترینتان لەلای خودا ئەو كەسانەن كە زۆر لەخواترسن وپابەندی فەرمانەكانیەتی ..بەراستی خودا زاناو ئاگادارە بە هەمووتان .
بەلێ من هەرچی و هەركێ بم كوردبم عەڕەب فارس تورك خوا دروستی كردووە، رەشكردنەوەی شوناسی نەتەوەكان شەر لە گەل قەدەر وبریاری خودایە، بۆیە شاعێری كوردی بەناوبانگ مەلا قانع ئەم یاسایە دەكاتە بەشێكی هۆنراوەكەی و دەلێ:
بەدەستی خۆم نیە وەللا لە دیوانی خودا كوردم
لەناو شێخ ومیرو بەگ ومەلا وشاه وگەدا كوردم
تەماشای گەوهەری من كەی ، دەزانی ئاشكرا كوردم
بە كوردی بووم وخولقاوم و هەتا رۆژی جەزا كوردم
بەلێ مافی ئازادی و سەربەخۆیی گەلان بۆ ئەوەیە تا چەوساوەكان رزگاربن و چیتر لەژێر چەتری سیستمە فیرعەونی نەژاد پەرستەكان ، بەهاووڵاتی پلە دوو وسێ هەژمار نەكرێن، چیتر گەنجەكانیان جینۆ ساید وژنەكانیان ئەنفال نەكرێن هەروەك خودا ئەم راستیەمان بۆ دەخاتە روو لەبارەی فیرعەونی میسر و شۆرشە خوداییەكەی موسا كە یەكێك لەهۆ و ئامانجی ئەم شۆرشە چیبوو :(1نَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَائِفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْنَاءَهُمْ وَيَسْتَحْىِۦ نِسَاءَهُمْ  إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٤﴾ وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَ‌ارِثِينَ )٥ القصص : بەراستی فیرعەون بالادەست و درندەبوو لەولاتەكەیدا خەلكی بەش بەش كردبوو ،هەندێكی دەچەوساندنەوە وسزای سەختی دەدان ،مندالە نێرینەكانی سەردەبری و كچان وئافرەتانیشی بە چەوساوەیی بۆ خزمەت و پێرابواردن دەهێشتەوە ، بەراستی كەسێكی خراپەكاری گەندەل بوو، ئێمەش دەمانەوێت ئاور لە چەوساوەكان بدەینەوە وچاكەیان لەگەل بكەین بە رزگار كردنیان لەو نەهمەتیانە و بیانكەینە سەركردەو خاوەن دەسەلاتی خۆیان وبیانبەینە شوێنی ئەو خراپەكارانە.
بەلی ئازادی مافی هەموو نەتەوەكانە ، چەوساندنەوە تاوانە، رازی بوون و بێدەنگیش لە چەوسانەوە هەرتاوانە.
بۆیە بەلێ بۆ ئازادی و دەوڵەتی كوردی سەرشۆری بۆ شۆفینیەكانی دژ بەمافە ڕەواكانی گەلەكەمانن .