محەممەد ئیسلامی، سەرۆکی ڕێکخراوی وزەی ئەتۆمی ئێران ئەمڕۆ سێشەممە، پشتڕاستی کردەوە کە تەکنۆلۆژیای ئەتۆمی وڵاتەکەی “هەرگیز سنووردار نابێت”. و ئەمەش سەرەڕای داواکارییەکانی ئەمریکا و زلهێزەکانی ئەوروپا بۆ وەستاندنی پیتاندنی یۆرانیۆم لە ئاستێکی بەرزدا.
ئیسلامی، لە میانی وتارێکیدا کە لە ئیسفەهان پێشکەشی کرد، کە دامەزراوەی ئەتۆمی نەتەنزیشی تێدایە، وتی: پێویستە بە هەوڵ و کۆڵنەدان درێژە بە ڕێگای پێشکەوتن بدەین و تەکنەلۆژیای ئەتۆمی ئێران هەرگیز بەرتەسک نابێتەوە.
وە ئێران دەستی کردبوو بە پێشێلکردنی ئەو سنوورە پیتاندنانەی کە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی ساڵی ٢٠١٥ (پلانی گشتگیری هاوبەشی کارکردن)دا دانرابوو، دوای ئەوەی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٨ لە ڕێککەوتنەکە کشایەوە.
دوای هەڵبژاردنی جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا، تاران بەرزکردنەوەی ئاستی پیتاندنی یۆرانیۆمی بۆ ئاستی پاکی 20% ڕاگەیاند، دواتر دواتر ئاستی بەرزکردەوە بۆ 60%، ئەمەش ڕێژەیەکی بەرفراوان بە نزیکەی ئەو ئاستەنگە دەزانرێت کە پێویستە بۆ بەرهەمهێنانی مادەی شکستاوی گونجاو بۆ ئەتۆمی چەک و چەک.
دانوستانەکانی دواتر لەگەڵ ئەمریکا و وڵاتانی ترۆیکای ئەوروپا (بریتانیا، فەرەنسا و ئەڵمانیا) نەیانتوانی ناکۆکی سەرەکییەکان چارەسەر بکەن یان ڕێکەوتنی ئەتۆمی زیندوو بکەنەوە یان بگەنە ڕێککەوتنێکی نوێ. لە ئەنجامدا ئێستا پێدەچێت تاران بەشی یۆرانیۆمی پیتێنراوی لەسەدا ٦٠ی هەبێت کە بتوانێت ٤ بۆ ٥ بۆمبی ئەتۆمی بەرهەمبهێنێت، ئەگەر بێت و بەدواداچوون بۆ چەکی ئەتۆمی هەڵبژێرێت.
ئیسلامی زیادی کرد: زانست و تەکنۆلۆژیا بە دوو توخمە جەوهەری لە دروستکردنی دەسەڵات و دەسەڵات دادەنرێن، ئاماژەی بەوەشکرد کە بەدواداچوونەکانی ئێران بۆ وزەی ئەتۆمی بەشداربووە لە گۆشەگیربوونی ئێران لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا.
وە لە درێژەی قسەکانیدا وتی: هەر وڵاتێک دەتوانێت سەربەخۆیی و پێشکەوتنی خۆی بپارێزێت تەنها کاتێک هەوڵی گەشەپێدان بدات بەبێ ئەوەی پشت بە کەسانی دیکە ببەستێت، بەتایبەتی زلهێزە باڵادەستەکانی جیهان.
پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە ئەم ستراتیژە کە بە شێوەیەکی سەرەکی ئاراستەی ڕۆژئاوا کراوە، زیانی گەورەی بە ئابووری ئێران گەیاندووە کە لە ئێستادا بە هۆی هەڵاوسانی ساڵانەی ٥٠ لەسەدەوە دەناڵێنێت و دابەزینی نرخی تمەن بۆ ئاستێکی بێ وێنە، کە بەهاکەی ١١ هەزار دابەزیوە جار لە ماوەی ٤٥ ساڵی ڕابردوودا.
وە قەیرانی بەربڵاوی کەمیی کارەبای ئەم هەفتەیە حکومەتی ناچارکرد فەرمانگە و کارگە و قوتابخانەکانی چەند پارێزگایەک دابخات، سەرەڕای ئەوەی ئێران دووەم گەورەترین یەدەگی غازی سروشتی لە جیهاندا هەیە.
وە بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران بەهۆی ١٥ ساڵ سزا نێودەوڵەتی و ئەمریکاوە زیانی سەدان ملیار دۆلاری داهات و گەشەی ئابووریی لێکەوتووەتەوە.
لە کاتێکدا دۆناڵد ترەمپ ئامادەیە پۆستی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە ئەمریکا وەربگرێت، تاران ڕووبەڕووی سیاسەتی “زۆرترین فشار”ی خۆی دەبێتەوە، کە بریتییە لە جێبەجێکردنی توندتری سزاکان و ئەگەری هەیە سنووردارکردنی زیاتریش لەخۆ بگرێت.
