هیوا ساعدی
ئەكتەرانی داگیركەر لە حاستی بەرفراوان لە ماف و داواكارییەكان و گەیشتنی كورد بە سەروەریی سیاسی و رەواڵەت بە تێگەیشتنی رەهەندی سەربەخۆیی مانای ئەوە نییە كورد بە هەموو مافەكانی خۆی گەیشتووە تەنیا ململانێ و ئاڵۆزییەكانی رووداوەكان دەبێتە كارت بۆ ئەوە كورد لە بواری ئانترۆپۆلۆژی یا خۆناسین ئایدیای مرۆڤی كوردە بۆیە لە هەموو بەشە داگیركراوەكانی كورد بەهۆی ئاسمیلاسیۆن و بندەستی و ململانیێ سەركوت كراوە و تەنیا دەنگی خۆی بیستووە و تەنیا كارەساتەكانی لە جیهاندا ناسراوە دەبێ چارەسەری پووچەڵكردنی بیری ناحەزان و داگیركەران ببێتە هزری رووناكی تاكی كورد، بۆیە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بووتە بناخەی ستراتێژی و ترافیكی و ململانێ سیاسی دەوڵەتە زلهێزەكان بە تەرخانكردنی هێز و سەرمایە لە ئاستی پاڵپشتی كورد و گەیشتن بە مافەرەواكانی لە سەردەمی گلۆبالیزم شتی ئاسائیە و كورد لە ئابدەیت بوونەوەی سیاسەتەكانی رۆژ دوور نەكەوێتەوە، سەرەتا دەبێت كورد خۆی مافی چارەنووسی بەدەس بهێنێت و چاوەڕوانی هیچ لایەن و دەوڵەتێك نەبێت، پەیوەندی بۆ بەهێزكردن و سیمای قارەمانییەتی كورد تەنیا پاراستنی قەوارەی سیاسی كوردستانە و شەڕ لەگەڵ داگیركەر و هەبوونی هێزێكی یەكریز و یەكگرتوو لەژێر ناوی پێشمەرگەیە.
وەك ئەوەی هەیە نەبوونی ئاڵترناتیڤێك لەسەر ڕوونكردنەوەی مافی چارەنووس و سەروەریی سیاسی و سەربەخۆیی وەك دەنگ هەیە، بەڵام لەژێر سێبەری داگیركاری دەوڵەتە داگیركەرەكان_ئێران و ئێراق و توركیا و سووریا بووتە بازرگانی نەوت و ئالۆزی زیاتری ناوچە و درووستكردنی شەڕی ناوخۆیی لەناو كورد و نەبوونی یەكریزی دوورخستنەوە لە ئایدۆلۆژی و باوەڕ بە كوردبوون ئەمانە تەنیا گۆشەی لەكێشەی كورد لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاستە،
زۆربەی ئەوانەی كە لە هەموو چوار پارچە و پانتایی ڕۆژهەڵات ناوەڕاست شەڕیان لەگەڵ دوژمنی داگیركەر كرد و بۆ مافی سەروەریی سیاسی كە خۆی خاوەنی خاكی خۆی بیت و توانایی پاراستنی سیاسی خۆت بیت و ئاڵتێرناتیو و دەنگدان و رێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی و دەرچوون لە هەموو ئەو ململانێیانە دێتە ناو ماڵی كورد،
لەم هەلۆمەرجەی سیاسی كورد دەبێت خۆی لەم دەرفتەتەدا ناو ماڵی خۆی ڕێك بخات و دەسكەوتی سیاسی واتا زاڵبوون لەسەر مافەدەستوورییەكان كە بۆی دادەنێن قبۆڵ نەكات وەكۆ دیسكراكچێرێك و بیربكاتەوە و مێژوو نەدووپات دەبێتەوە نە خەڵك بەرگەی ئەم تراژیدیانەو كارەساتەو ململانیێ داگیركەرانە دەبن، تاكی كورد دەبێ مێژوو بۆ خۆی تۆمار بكات،
لە ڕۆژگاری تەكنەلۆژیا، واتا مۆدرنییەت و پۆست مۆدرنییەت تەنیا ئەوە نەبێت سیستەمی ماڵەكان گۆڕرابێت، كورد دەبێت جاریكی دیكە ئابدەیت بوون لە دەرفەتەكان و بارودۆخەكان بەهێزكردنی ئۆپوزسیونەكانی لە هەر چوارپارچە و یەكریزی كردنەویكی كاریزماتیك لە بناخەی ستراتیژی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پاراستنی ناوی پێشمەرگە و داب و نەریتەكان و هەوڵدان بۆ بنەماسازی دەوڵەت بوون و پاراستنی قەوارەی سیاسی لە دەستنەدانی دەسكەوتەكانە، كێشەی كورد تەنیا مافەكانیەتی نە دەرچوون سەروەرییەكانی، ئەوەیش ئیرادەی كوردە كە هەمووكات سەلماندوویەتی و پراگماتیك بووە و كەمۆكۆڕیژی بووە لە تەواو نەبەردەكان و ململانێ سیایەكانی ناحەزان و داگیركەرانی كوردستان. بەڵام لە نەهایەت دەبێ سەركەوێ بیر هزری نەتەوە لە پێناو سەربەخۆیی و یەكگرتنی یەك كوردستان بەرانبەر بە داگیركەران.
