ئۆكراینا ئاراستەی جەنگەكەی لە بەرژەوەندی خۆی گۆڕییەوە
بەریتانیا : لە ماوەی دوو مانگی ڕابردوودا ڕووسیا زیاتر لە 70 هەزار سەربازی لەدەستداوە
كەناڵی سی ئێن ئێن : ڕووسیا پیلانی تیرۆركردنی بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیایەكی بەرهەمهێنەری چەكی ئەڵمانی دارێشتووە
ڕووسیا : ئەمەریكا مووشەكی دوور مەودای ڕەوانەی ئەڵمانیا كردووە
مەهدی محەممەد – زاری كرمانجی :
دوای نزیكەی دوو ساڵ و نیو، هێشتا جەنگی نێوان ڕووسیا و ئۆكراینا بەردەوامە، گرژییە سیاسییەكانیش لە نێوان مۆسكۆ و ڕۆژئاوا لە پاشخانی پلانەكانی ناردنی مووشەكی دوور مەودا لە واشنتۆنەوە بۆ ئەڵمانیا زیاتر دەبن .
دەسەڵاتدارانی كیێڤ بڵاویانكردەوە، هێزەكانی ڕووسیا بۆردوومانەكانیان بۆ سەر شاری خێرسۆن چڕتر كردووەتەوە و زیانێكی زۆریان بە ژێرخانی وڵات گەیاندووە بەبێ ئەوەی هیچ زیانێكی گیانی لێ بكەوێتەوە. هاوكات هێزی ئاسمانی ئۆكراینا ڕایگەیاند كە بەرگری ئاسمانی وڵاتەكە پێنج مووشەكی كروز و ١١ فڕۆكەی بێفڕۆكەوانیان خستووەتە خوارەوە كە شارەكانی سەرتاسەری وڵاتیان كردە ئامانج لە ماوەی چەند كاتژمێری ڕابردوودا. مووشەكەكان لە ناوچەی ساراتۆڤ لە باشووری ڕووسیا هەڵدراون و كەوتوونەتە سەر ناوچەی خملنسێتسكی، سانی و خێركاسی لە ئۆكراینا.
هەفتەی ڕابردوو ڕووسیا بەشێك لە ناوچەیەكی سنووری دووەمی تەنیشت ئۆكراینای چۆڵ كرد، ئەمەش لە كاتێكدایە كە چالاكییە سەربازییەكانی ئۆكراینا لە نزیك سنوورەكان بە شێوەیەكی بەرچاو زیادی كردووە.
هێزەكانی ئۆكراینا سەرلەبەیانی ڕۆژی سێشەممەی ڕابردوو هێرشیان كردە سەر سنووری ڕووسیا و دەستیان بەسەر هەندێك ناوچەی ڕۆژئاوای ناوچەی كورسكی ڕووسیادا گرت، لە هێرشێكی لەناكاودا كە پێ دەچێت ئامانجی بەهێزكردنی پێگەی كیێڤ بێت لە ئەگەری دانوستانەكانی ئاگربەستی دوای هەڵبژاردنەكانی ئەمریكا بەڕێوە دەچێت.
دوێنێ یەكشەممە ڕووسیا توانی سەقامگیری بۆ بەرەی ناوچەی كورسك بگەڕێنێتەوە.
ئەمڕۆ دووشەممە وەزارەتی بەرگری ڕووسیا ڕایگەیاند، بەرگری ئاسمانی ڕووسیا لە شەودا 11 فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئۆكرایناییان لەناو بردووە و ناوچەی سنووری كورسكیان كردووەتە ئامانج.
لای خۆیەوە وەزارەتی بەرگری بەریتانیا ڕایگەیاند، تێكڕای زیانەكانی شەڕی ڕۆژانەی سوپای ڕووسیا لە ئۆكراینا لە ماوەی مانگەكانی ئایار و حوزەیران، لە ڕووی ژمارەی كوژراو و بریندارەكانەوە، زۆرترین بووە لە سەرەتای دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی ڕووسیا لە ئۆكراینا. كە ڕۆژانە 899 سەربازی ڕووسی زیانیان بەر دەكەوێت .
وەزارەتەكە ئاماژەی بەوەش كرد، پێ دەچێت ڕووسیا لە ماوەی دوو مانگی ڕابردوودا زیاتر لە 70 هەزار سەربازی لەدەستدابێت، ئاماژەی بەوەش كرد، زیادبوونی زیانەكان ڕەنگدانەوەی بڕیارەكەیە بۆ كردنەوەی بەرەیەكی شەڕی نوێ لە ناوچەی خاركیڤ لەكاتێكدا هەمان خێرایی ئۆپەراسیۆنە هێرشبەرەكان بە درێژایی ئەو ناوچەیەی كە دەمێنێتەوە دەپارێزێت.
لەسەر ئاستی سیاسی، وەزیری بەرگری ڕووسیا لەم ماوەیەدا پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لەگەڵ هاوتا ئەمریكییەكەی ئەنجامدا، باسیان لە كەمكردنەوەی مەترسییەكانی ئەگەری پەرەسەندن كردووە، بەپێی بەیاننامەیەكی وەزارەتی بەرگری ڕووسیا. ئەو پەیوەندییە تەلەفۆنییە لەسەر دەستپێشخەریی مۆسكۆ لە ژێر ڕۆشنایی زیادبوونی گرژییەكانی نێوان هەردوولا لە پاشخانی پلانی واشنتۆن بۆ گواستنەوەی مووشەكی دوور مەودا، بڕیارێك كە كریملین هۆشداری داوە ئەگەری هەیە ببێتە هۆی گەڕانەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەكانی جەنگی سارد.
ئەمەش هاوكات بوو لەگەڵ ئاشكراكردنی پیلانێكی ڕووسیا بۆ كوشتنی بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیایەكی بەرهەمهێنەری چەكی ئەڵمانی.
میدیاكانی ڕۆژئاوا ناوی ئارمین بابێرگەر، سەرۆكی كۆمپانیای ڕاینمیتاڵیان بڵاو كردەوە، دوای ئەوەی كەناڵی سی ئێن ئێن بڵاوی كردەوە، ئەمریكا ئەڵمانیای لە پلانی حكومەتی ڕووسیا بۆ كوشتنی ئاگادار كردووەتەوە و مۆسكۆش ڕەتی كردەوە بە مەبەستی ئەو كارە بێت .
گرنگی “ڕاینمیتاڵ” لەوەوە سەرچاوە دەگرێت كە ئەو كۆمپانیایەیە كە ئەو تۆپخانە و تانكە بەرهەم دەهێنێت كە ئۆكراینا لە شەڕی دژی ڕووسیادا بەكاری دەهێنێت، بە گوێڕەی ڕۆژنامەی نیویۆرك تایمز، كە ڕوونی كردەوە كە بابەرگەر تاكە كەسایەتی پیشەسازی بەرگری بووە كە بە ناویەوە كراوەتە ئامانج یان پێ دەچێت ڕووسەكان پلانێكی پێشكەوتوویان بۆ ئامادە كردبێت بۆ تیرۆركردن.
لە لایەكی دیكەوە ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی ڕایگەیاندووە كە بڕیارە ئەم هەفتەیە ڤۆلۆدیمیر زێلنسكی سەرۆكی ئۆكراینا گەشت بكات بۆ بەریتانیا و وتارێك پێشكەش بكات پێش ئەوەی سەركردەكانی ئەورووپا لە كۆشكی بلینهایم كۆ ببنەوە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر ئۆكراینا و ئاسایش و دیموكراسی لە ئەورووپا.
زێلێنسكی هەفتەی ڕابردوو لە كۆبوونەوەی لووتكەی ناتۆ كە لە واشنتۆن بەڕێوەچوو لەگەڵ كیر ستارمەر سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا كۆبووەوە، بەڵام سەردانەكەی بۆ بەریتانیا یەكەم دەرفەتی دەبێت بۆ چاوپێكەوتن لەگەڵ شاندێكی گەورەتری حكومەتی پارتی كرێكاران، كە تامەزرۆی پشتڕاستكردنەوەی بەردەوامی پشتیوانی بەریتانیا بۆ ئۆكراینا دەبێت.
ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی ڕایگەیاندووە كە ڕێكخستنەكانی سەفەری سەرۆكی ئۆكراینا بە دەگمەن پشتڕاست دەكرێتەوە، بەڵام سەرچاوەیەك بە دڵنیایی ٩٠٪ پشتڕاستی كردووەتەوە كە زێلێنسكی ئامادە دەبێت.
پێنجشەممەی داهاتوو سەركردەكانی ئەورووپا لە بەریتانیا كۆ دەبنەوە و لە چوارەمین كۆبوونەوەی كۆمەڵگەی سیاسی ئەورووپادا كۆ دەبنەوە، كە دوای لەشكركێشی ڕووسیا بۆ سەر ئۆكراینا لە شوباتی ٢٠٢٢ دەستی پێ كرد و ئامانج لێی ئاسانكارییە بۆ پتەوكردنی پەیوەندییەكانی نێوان سەركردەكانی یەكێتی ئەورووپا و سەركردەكان لە وڵاتانی غەیرە ئەندامی یەكێتی لە دانیشتنێكی نافەرمیدا. كۆنفرانسەكانی پێشووتر لە ئیسپانیا و مۆڵدۆڤا و كۆماری چیك بەڕێوەچوون.
ستارمەر، میوانداری كۆبوونەوەكە، لە كۆبوونەوەی پلینیۆمی كردنەوەی كۆبوونەوەكەدا وتارێك پێشكەش دەكات، كە لە یەكێك لە هۆڵەكانی كۆشكی بلێنهایم، شوێنی لەدایكبوونی وینستن چەرچڵ بەڕێوە دەچێت. پێشبینیش دەكرێت پابەندبوونی بەریتانیا بە ئۆكراینا و زێلێنسكی پشتڕاست بكاتەوە، هەروەها پەیوەندییەكانی لەندەن لەگەڵ یەكێتی ئەورووپا دوای برێگزیت دووبارە ڕێك بخاتەوە.
پێش كۆبوونەوەی داهاتوو، ستارمەر ئاماژەی بەوەدا كە ئەورووپا ڕووبەڕووی هەندێك لە گەورەترین ئاستەنگەكانی سەردەمی ئێستا بووەتەوە، ئاماژەی بەوەش كرد كە شەڕی ئۆكراینا لە سەرانسەری كیشوەرەكەدا دەنگ دەداتەوە، لە كاتێكدا باندەكانی قاچاخچیتی مرۆڤ بێتاوانەكان دەگوازنەوە بۆ گەشتە مەترسیدارەكان كە زۆر جار بە كارەسات كۆتایی دێت.
