شەهلا رەشید- سۆران
پزیشكێكی پسپۆڕی زانستی خۆراك، باسی سكچوون یەكسەر دوای خواردن دەكات و گرنگترین هۆكارەكان و چارەسەرییەكانیش دەخاتەڕوو.
د. كامەران رەسوڵ، پزیشكی پسپۆڕی زانستی خۆراك، بە زاری كرمانجی راگەیاند” سكچوون راستەوخۆ دوای خواردن دیاردەیەكی باوە و ئەو جۆرەیە كە لە پڕ روودەات و كەسی تووشبوو هەست بە ئازارێكی زۆر دەكات لە ریخۆڵەكانیدا و ناچار دەبێ كە بچێتە سەرئاو، هۆكارەكانیشی دابەش دەكرێن بۆ دوو كۆمەڵە بە گوێرەی ماوەی بەردەوامبوونی سكچوونەكە، ئەوانیش بریتین لەمانە:
1-ماوەیەكی كورت : كەمتر لە دوو هەفتە دەخایەنێت و رەنگە لە خۆیەوە چاك ببیتەوە یا بە دەرمان چارەسەر بكرێت لەم حاڵەتانەدا :
-هەوكردن بەهۆی ڤایرۆسەوە، كە باوترین هۆكارە وێنەی ڤایرۆسی هەوكردنی جگەر، رۆتا ڤایرۆس و تۆرۆرك ڤایرۆس .
- ژەهراوی بوون بەخۆراك، بەهۆی پیسبوونی خۆراك و ئاو بە بەكتریا و ڤایرۆسەوە، خۆراكە زیاتر باوەكان بریتین لە هێلكە و مریشك، پەنیری كوردی و خواردنی نەكوڵاو.
- هەرس نەكردنی لاكتۆز، ئەو كەسە توانای هەرسكردنی ماددەی لاكتۆزی نییە كە لە شیر و شیرمەنییەكان دا هەیە و تووشی غازات و سكچوون دەبێت دوای خواردنیان.
-تووشبوون بەمشەخۆرەكانی وەك ئەمیبا و هەندێك جۆری كرم .
-سكچوون لەكاتی گەشتكردندا.
-لە ئەنجامی خواردنی زۆربەی جۆرەكانی ئەنتی بایۆتیك. - سكچوونی منداڵان، ئەو جۆرەیە كە منداڵ دوای خواردنەوەی شەربەتی شیرینكراو بە شەكر تووش دەبن .
2-سكچوون بۆ ماوەیەكی بەردەوام و درێژخایەن، ئەگەر زیاتری خایەند لە ماوەی چوار هەفتە و رۆژانە سێ جار سكچوونی هەبێت یان پیسایی شل بكات، لە هۆكارە گرنگەكانی وەك ئەمانەی خوارەوە:
-كۆنیشانەی گرژبوون یان تەهیچی كۆڵۆن كە یەكێكە لە باوترین هۆكارەكانی، رەنگە ماوە ماوە ئەو كەسە تووشی قەبزی ببێت لەگەڵ غازات و پێچی زۆری ناوسك .
-نەخۆشەكانی هەوكردنی ریخۆڵەكان، بەهۆی تێكچوونی كۆئەندامی لەشەوە وەك نەخۆشی كڕۆنز و قورحەی كۆڵۆن .
-تێكچوونی كوێرە گلاندەكان، وەك غوودەی ژەهراوی. - نەخۆشی گەنم ( Celiac Diease )
- پاش نەشتەرگەری لابردنی زراو، تا چەند مانگێك دواتر نامێنێت .
ئەم پزیشكە پسپۆڕە، گووتیشی” شێوازی چارەسەركردن بە گوێرەی هۆكارەكان، ماوەی سكچوون، باری تەندروستی و تەمەنی كەسی تووشبوو، بوونی نیشانەی نەخۆشی و دەرئەنجامی تر دەگوڕێت، كە رێگای مێژووی نەخۆشییەكە و پشكنینی نەخۆش لەلایەن پزیشك و پشكنینی پیسایی، خوێن، تیشك، سۆنەر و هەر پشكنینێكی دیكە پێویست بكات، دواتر لە رێگا نەهێشتنی هۆكار و پارێزی خواردن و دەرمانەوە چارەسەر دەكرێت .
