رێبوار حەمەلاو شوانی
کوردستان وەک جوگرافیا و هەرێمی کوردستان وەک قەوارەیەکی ددانپێراوی گەلی کورد و نێودەوڵەتیش خاوەن کەوتۆتە پێگەیەکی ستراتیژی و جوگرافیی لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و شوێنی گڕێدانی وڵاتانی عێراق و ناوچەکەیە بە جیهانی دەرەوە ، ئەو گرنگییە لە هەڵکەوتەکەی وایکردووە کە هەمیشە چاوی هەمووانی لە سەر بێت ، لەگەڵ هەر گۆڕانکاری و پێشهاتێک ڕاستەوخۆ یانیش ناڕاستەوخۆ کاریگەری لە سەر هەبێت.
لەگەڵ ئەوەشدا ئەزموونە ، بەرهەمی خەبات و قوربانیدانی زیاتر لە یەک سەدەیە ، هەروەها بە ئاسانی نەهاتووتەبەرهەم یانیش وەک دیاری پێشکەش بەگەلی کورد نەکراوە ، کە ئەمڕۆ وەک بیرکردنەوەی هەندێک حزب ولایەنی خاو لە سیاسەت و بیرکردنەوەی پێیان وابێت کە هەروەها بە ڕەشەبایەک لە ڕیشەوە هەڵدەکەنڕێت ، بەڵگەی مێژوویش ئەوەیە کاتێک هەموو جۆرە چەک و ئامرازێکی سووتێنەر وکوشندە بۆ سڕینەوەی مۆڕکی نەتەوایەتیمان بەکارهێنرا ، نەک هەر نەسڕاینەوە ، بەڵکو بەهێزتر لە جاران لەگۆڕەپانی خەبات بەردەوامیی هەبوو تا بە ئێستاشەوە کە تەنها لەم چەند ساڵەدا جۆرها چەک و سیناریۆ وقەیران لە نێوخۆ و دەرەوە و فایرۆسی بەکرێگیراو بەکارهات بەڵام خۆڕاگرانە لە سەر پێیەکانی مایەوە .
دەمهەوێت بڵێم ، دوای بەکارهێنانی جۆرها نەخشە وپیلان و دادگە و لە ئێستاشدا ، کارتێک بەناوی هەڵبژاردنێکی دیراینکراو کە پێشوەختە ئەنجامەکانی لە پێناو نەهێشتن یانیش لاوازکردنی قەوارەی دیموکراسی و سیمای جوانی پێکەوەژیان بوو بەکارهێنرا ، لە کاتێکدا ئەوانەی کە لە دوو ساڵ پێشەوە بە هیچ جۆڕیک ئامادە نەبوون هەڵبژاردن بکەنەوە ، دوو جاریش ڕەتیان کردەوە ، ئێستاش هەست بەوە دەکەن کە ئەو کارتەشیان بەرەو سووتان دەچێت ،ئەوەی مەرامی ناحەزان و ئەو لایەنانە بوو نەک تەنها لێدانی حکوومەتی کوردستان بەڵکو هەموو قەوارەی هەرێمی کوردستان بوو.
سەرۆکوەزیرانی کوردستان بەڕێگەیەکی دیموکراسیانە و پارتی وەک حزبی یەکەمی کوردستان بنەماکانی دەستاودەستکردنی دەسەڵاتی وەرگڕت ، کە ئامانج تێیدا خزمەتکردنی هەموو کوردستانیان بوو بەبێ جیاوازی و بەرژوەندی کەسی و حزبی لە پێناو کوردستانێکی بەهێز وئاوەدان و گەشەسەندووە ، هەروەها بە نەخشە وپلانی ورد لە رووی ئیداری و چاکسازی و ئابووری و ئاوەدانییەوە گەورەترین نەخشەی بونیاتنانەوەی ژێرخانی هەرێمی کوردستانی لە نێو کابینەکەی جێگرکرد لە پێناو سڕینەوەی دیاردەی ڕۆتین و خزمەتکردن و ئاسانکاری بۆ ڕایکردنی ئیش وکارەکانی هاووڵاتیان و ئینجا هەنگاو بەهەنگاو ڕێشەکێشکردنی گەندەڵکاری، ئەو هەنگاوانەش وایانکرد کە نەیاران بە ڕێگەی دژایەتیکردن و پیلان داڕشتن و دروستکردنی ئاستەنگ لە سەر ئاستی ناوخۆ و دەرەکی بۆ حکوومەتی کوردستان شکست بەو بەرنامانە بهێنن بەڵام مەسروور بارزانی بە پشت بەستن بەخوای مەزن و هێزوئیرادە و پشتیوانی گەلی کورد و خۆڕاگری ، هۆکار بوون بۆ هەرەسهێنانی پیلان و تێکشکاندنی خەونی ناحەزانی کوردستان .
ئەم مێژووە پڕسەروەرییانەی خەڵکی کوردستان بۆ رووبەڕووبوونەوەی چەندین پیلانگێری وەک بڕینی مووچە و بودجە ، سڕکردنی پەرلەمانی کوردستان و ئەنجوومەنی پارێزگاکان ، هەوڵی ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی مینرێژکراو و دیزانکراو و ئیرادە و خۆراگری کوردستان بەڕامبەر دادگایەکی نادەستوور و نافیدڕاڵی ، بەیەکێک لە سەرکەوتووترین داستانە مێژووییەکانی گەلی کوردو بەتایبەتی لە سەردەمی کابینەی نۆیەم بە سەرۆکایەتی ڕێزدار مەسروور بارزانی هەژمار دەکریت ، لەگەڵ ئەوەشدا خەونی ناحەزان بە ڕێگەی چەندین دەزگەی میدیایی و پرۆپاگەندە و چەواشەکاری بۆ لاوازکردنی بیروباوەری کوردپەوەری و نیشتیمانپەوەری و خۆرادەستکردن شکستی پێهێنرا ، چونکە پێدەچێت زوو مێژوویان لە بیرکرد بێت کە ئەو ئەزموون و دەستکەوتانە هەروەها نەهاتوونەتەدی ، بەڵکو ئەم قەوارەیە ، خاوەن سەنگ وپێگەی ستراتیژییە لە رووی سیاسی وئابووری ودیپلۆماسییەوە هەم لەسەر ئاستی ناوچەکە و هەمیش نێودەوڵەتیی کە توانیوێتی هاوسەنگی زۆرێک لە ململانێی ناوچەیی وجیهان رابگرێت ، لەگەڵ ئەوەشدا دوورگەیەکی ئاڕام و سەقامگیری پێکەوەژیانە کە بناغەدانەرەکەی پارتی و بارزانییە کە زۆرجاران نەک وەک هەرێمێک بەڵکو هاوشێوەی دەوڵەتێک مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت و رۆڵ و خاوەن بڕیاربووە لە هاوکێشەکانی ناوچەکەدا ، کە هەموو ئەمانە وایانکردووە کە پێگەی هەرێمی کوردستان زیاتر جێگەی بایەخ و گرنگی بێت و نادیدەگرتن وپەراوێزخستنی ئەستە بووە و چونکە پێگەی کوردستان و دیپلۆماسی وسیاسی کاریگەری گەورەیە لە سەر رووداو و پێشهاتەکانی ناوچەیی و جیهانیش.
