“پێویستە لە سەرجەم قۆناغەكانی خوێندن وانەی تایبەت بە گەشەپێدانی خود هەبێت”
سۆران سرێشمەیی- سۆران:
ئایات سەعدی شەریف، توێژەری دەروونی و دانیشتووی شاری سۆران، سەبارەت بە زۆر بوونی رووداوەكانی كوشتن دەڵێ، بێكاری گەنجان و بەكارهێنانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان فاكتەری سەرەكی زۆر بوونی رووداوەكانی كوشتنن، بۆیە گرنگە لە سەرجەم قۆناغەكانی خوێندن وانەی تایبەت هەبێت بۆ گەشەپێدانی خود.
لە میانەی بەشداریكردنی لە پڕۆگرامی “هیوا”ی ڕادیۆی زاری كرمانجی باس لە گرفتە دەروونییەكان و زۆر بوونی رووداوی كوشتن و چارەسەركردن یانیش كەمكردنەوە دەكات.
لە سەرەتادا گوتی:” كوشتن دیاردەیەكی جیهانییە و لە هەموو دونیادا حاڵەتی كوشتن و خۆ كوشتن ڕوودەدات بە گوێرەی داتایەكی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی جگە لە كوشتنی بە ئەنقەست ساڵانە یەك ملیۆن كەس خۆی دەكوژێت و نزیكەی بیست ملیۆنی تریش هەوڵی خۆ كوشتن دەدەن، هەرێمی كوردستانیش بەدەر نییە لەو ڕووداوانە كە بەداخەوە ڕۆژانە گوێبیستی هەواڵی جەرگبڕ و ناخۆش دەبینەوە، باوك كوڕی خۆی دەكوژێت و زاوا هەڵدەكوتێتە سەر ماڵی خەزووری و چەند كەسێك خەڵتانی خوێن دەكات و قوتابی مامۆستاكەی دەكاتە ئامانج و دەیان رووداوی تری كوشتن و خۆكوژی كە هەموو ئەوانە دەرهاوێشتەی كۆمەڵێك هۆكاری جۆراوجۆرن لەوانە بەكارهێنانی سوشیاڵ میدیا، بێكاری، كە كاریگەری كردۆتە سەر مرۆڤ وایكردووە پەیوەندی كۆمەڵایەتی و خێزانی لاواز بكات، سەرئەنجام تاك گۆشە گیر بێت و دواجار كاریگەری نەرێنی سایكۆلۆژی چێ بكات و هەڵچوونە دەروونییەكانی بە كوشتن و هەوڵدان بۆ خۆكوژی دامركێنێتەوە”.
ئایات سەعدی، زیاتر دەڵێت:” ڕەهەند و هۆكاری تریش هەن كە وایكردووە ڕێژەی كوشتن بە شێوەیەكی مەترسیدار بەرز بێتەوە ئەویش خراپی پەروەردەی خێزان و بەرتەسكردنەوەی ئازادی تاك دواجار ئەو مرۆڤە لە ژینگەیەكی زەبراوی ژیان دەكات و ئەو ڕق و توندوتیژییەی لە خێزانەوە دەگوازێتەوە نێو كۆمەڵ و خەڵك، خراپی سیستەمی پەروەردەی و نەبوونی وانەی تایبەت بە گەشەپێدانی خود لە سەرجەم قۆناغەكانی خوێندن وایكردووە تاكێكی شەڕانگێز بەرهەم بهێنرێت و مرۆڤێكی لاسار و تا ئەندازەیەكیش لادەر بخرێتە باوەشی كۆمەڵگە، ئەمانە و چەندین هۆكاری تر وایكردووە ڕێژەی كوشتن بەرەو هەڵكشان بچێت
لە مەڕ چۆنیەتی بەرپێگرتن و كەمكردنەوەی دیاردەی كوشتن بە هەموو جۆرەكانیەوە ئەو توێژەرە دەروونیە كۆمەڵێك چارەسەر دەخاتەڕوو:” پێویستە لە لایەن حكوومەت و خێزانەوە سانسۆر یانژی چاودێری بخرێتە سەر چۆنیەتی و چەندیەتی بەكارهێنانی سۆشیاڵ میدیا و راگەیاندن بە گشتی، هەروەها گرنگی بە لایەنی دەروونی تاك بدرێت لە ڕێگەی وۆركشپ و سمینارو وانەی تایبەت بە گەشەپێدانی خود كار لەسەر سایكۆڵۆژیای قوتابی بكرێت و لە ڕێگەی بڵاو كراوە یانیش هەر چەشنە ڕێگەیەكی تر مانگانە یان ساڵانە چەند جارێك هەڵمەتێكی ڕۆشنبیری سەرتاسەری ڕابگەینرێت، جگە لەمە توندو تۆڵكردنی ڕێكارەكان لە بەرامبەر هەر جۆرە تاوانێك بەجۆرێك سزاكان توند بكرێت تا كەس زاتی ئەوەی نەبێت بۆ هەڵڕشتنی ڕقەكانی پەنا بۆ چەك و كوشتن ببات، بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر كە ئەویش هۆكارە بۆ ئەوەی تاك دەست بۆ تاوان درێژ بكات ڕێگری لێ بكرێت و هەر كەسێك بەكاری بهێنێت یانیش هاوردەی بكات بە توندترین شێوە سزا بدرێت، بە كەم سەیری ئەو كەسانەش نەكرێت كە تووشی نەخۆشی دەروونی بوون، چونكە مەرج نییە هەر كەسێك ئەو نەخۆشیەی هەبێت مرۆڤێكی خراپ بێت بە پێچەوانەوە لە ڕێگەی سەنتەری تایبەتەوە هەوڵی چارەسەكردنیان بدرێت، بەمجۆرە دەتوانرێت ڕێگری لە تاوانی كوشتن و تاوانگەلی تر بگیرێت و كۆمەڵگەیەكی دوور لە ڕق و نزیك لە میهرەبانی دروست بكات”.
