گرنگترین ڤیتامینەكان بۆ ئەوانەی كە خوێندكارن

شەهلا رەشید- سۆران

پزیشكێكی پسپۆڕ، لەم بابەتە تەندروستییەدا ئاماژە بە گرنگترین ڤیتامینەكان و كانزاكان دەكات بۆ ئەوانەی كە خوێندكارن.

د. كامەران رەسوڵ، پزیشكی پسپۆڕی زانستی خۆراك، بە زاری كرمانجی راگەیاند” خۆراكی تەندروست و شێوازی ژیان رووڵێكی گەورەی هەیە لە بەهێزكردنی یادەوەری و گرنگترین ڤیتامین و كانزاكان بۆ بەهێز كردنی یادەوەری و بیركردنەوە:

— سەرەتا خۆراكی تەندروست و شێوازی ژیان رووڵێكی گەورەیان هەیە لە بەهێزكردنی یادەوەری و بیركردنەوە، هەروەها بۆ ئەمەش تیشك دەخەینە سەر گرنگترین ڤیتامین و تەواوكەری خۆراكی و كانزاكان كە یارمەتی زیادكردنی بیركردنەوە و یادەوەری و كەمكردنەوەی بیرچوونەوە دەدەن لەوانەش:

-كۆمەڵەی ڤیتامینB بە تایبەت B6 رووڵێكی گرنگی هەیە بۆ بەهێزكردنی یادەوەری لە رێگای زیاتر رژاندنی دۆپامین و سیڕۆتۆنین كە هەر دووكیان بریتین لە گەینەری دەمار، زانیارییەكان دەگواستنەوە بۆ مێشك، سەرچاوەی خۆراكەكانیش، سپێناخ، مۆز، گوڵەبەڕۆژە، ماسی سەلموون و توونە، گۆشتی مانگا و قەلەموون و پەتاتەی شیرین .
-كۆلین، بە یەكێك لە كۆمەڵەی ڤیتامین B هەژمار دەكرێت، رووڵێكی سەرەكی هەیە لە بەهێزكردنی یادەوەری، بیركردنەوە و چالاككردنی مێشك، باشترین سەرچاوە خۆراكییەكاتیش بریتین لە هێلكە، جگەر و گۆشت، ماسی ناو دەریا، پاقلەمەنییەكان.
-ڤیتامین B12 زۆر بەسوودە بۆ مێشك، خوێن، زیادكردنی بیرەوەری و بەهێزكردنی یادەوەری، هەروەها كەمی ئەم ڤیتامینە دەبێتە هۆی كەمخوێنی، سەرچاوەكانی خۆراك، گۆشتی سوور، ماسی و بەرهەمەكانی شیر .
-ڤیتامین B9كە بە فۆلیك ئەسید ناسراوە
-ڤیتامین B1 وB 2 یادەوەری بەهێز دەكەن و گرنگن بۆ كۆئەندامی دەمار، سەرچاوە خۆراكییەكانی بریتین لە دانەوێڵە تەواوەكان، گۆشت و جگەر، هێلكە، سەوزە گەڵاتۆخەكان وەك سپێناخ، سۆیا و شیر.
-ڤیتامین C دژە ئۆكسانێكی زۆر گرنگە، گرنگترین خۆراكەكانی، میوە مزرەمەنییەكان، هەڵوژە، شلیك و بیبەر .
-ڤیتامین Eدژە ئۆكسانیكی بەهێزە ، سەرچاوەی خۆراكی، زەیتی رووەكی، چەرەس، ماسی، هێلكە و جگەر .
‌‌-ڤیتامینD كەمی ئەم ڤیتامینە هۆكاری سەرەكی شەكەت بوون، هیلاكی، تەشەنووجی ماسوولكەكان و تێكچوونی مەزاج و شت بیرچوونەوەیە، سەرچاوەی سەرەكی بریتییە لە تیشكی خۆر نێوان كاتژمیر 10ی بەیانی بەیانی بۆ 4ی ئێوارە، هەروەها بڕێكی زۆر كەم لە خۆراكدا هەیە، جگە لە زەیتی جگەری نەهەنگ و ماسییە چەورییەكان وەك سەلموون و ماكڕوێل .
ئەم پزیشكە پسپۆڕە، گووتیشی” گرنگترین تەواوكەرە خۆراكییەكان و كانزاكان ئەمانەی خوارەوە دەگرنەوە:
-ریاتین، یەكێكە لە ترشە ئەمینیە گرنگەكان
-ئەنزیمی q 10

• ئۆمێگا 3 گرنگن بۆ چالاككردنی مێشك، چونكە دەچنە پێكهاتووی خانەكانی مێشك و كۆئەندامی دەمارەوە .
• مەگنیسیۆم