.
نووسینی/ د. یادگار ئیسماعیل
بەڕێز عەلی حەمە ساڵح و هەڵوێست و پاشخانی خۆیی و پاشخانی هاوڕێیانی، بڵاوكراوە و سەرنجەكانی و سەرنجێكی پوخت.
ئەگەر ئەو بڵاوكراوەیەی بەڕێز عەلی حەمەساڵح لە چیرۆكێك بووایە، ناڵێم با دەروونشیكارە پۆستكۆلۆنیالەكان شیكردنەوەی بۆ بكەن، چەند دووفاقییەك و ناڕوونیی و دژیەكییەكی تیادایە، ئەمە بە لەبەرچاوگرتنی پاشخانی بژمێریی خۆیی و پارت گۆڕین و هەڵوێستی ئێستایی و پاشخانی ئەوانەشی ئێستا هاوەڵیی و هاوڕێیەتیان دەكات، چەندین لێكدانەوە هەڵدەگرێت. لەوەش خراپتر، قسەكانی دەچوونە ژێرباری تیۆرەكانی پۆستكۆلۆنیالیزم و لاوازیی بیركردنەوەی خۆجێیی و ئاوێتەبوون دەبوو بە فەرهەنگ و بیركردنەوە و هەژموونی داگیركار و دوایین قۆناغی دەستەمۆیی، كە داواكردنی پارەیە لە دەسەڵاتی ناوەند و داگیركاری نا خۆجێیی و بیانی، كە داهاتێكە لە سامانی گشتی دێتە دەست!
ئەگەر وایە و بەرێزیان نەزانن بەغدا و عەرەب و عێراق داگیركارن و دوژمن و خۆسەپێنن، ئەوا شەست ساڵی دیكەی ماوە وەكو كەسێكی پۆستكۆلۆنیال و واقع بین بیر بكاتەوە. نەگبەتیە، كە بەڕێزیان زۆر هێرش دەكاتە سەر پێنووس و لێنووس و قسەی زۆر دەكات! رەخنەكانی راستیشیان بە رێژەیەكی باش تێدایە، بەڵام ئامانج و كردار و ڕەفتاری ئەو شتێكی دیكەمان پێ دەڵێن.
بە كورتی: یەكەم. لە كوێی دونیا رژێمی ناوەند، تەنانەت بە واشنتنیشەوە ئەوەندە ویستراوە، چ جای ڕژێمێكی ناوەند-نەتەوەیی خۆسەپێن و ناوەندگەرای پاوانخوازی تائیفی لێوان لێو لە سیاسەتی گەندەڵیی و جیاكاریی و پەراوێزخستنی تەنانەت عەرەبی سونەش!
دووەم. ئەمە جۆرە جاشهزریە مەترسیدارە، پارە ببێتە مەككە بە بێ ئەوەی وا بیر بكەیتەوە تۆسقاڵێك مافت بەسەر ئەعراب دەسەڵاتداری عێراقەوە هەبێت، واز لەو سەد ساڵە پڕ لە كوشتن و كۆمەڵكوژیی و كیمیاباران و هێرش و بودجە بڕین، لە كاتێك بودجە بۆ داعش دەنێردرا! بەڵام ئیدیكە ستۆكهۆڵم سیندرەم و نەخۆشی پاشا ئۆدیپیەس نەبێت دەبێت چی بێت!؟
سێیەم. بۆ بەناو بەرهەڵستكاری كورد، كە خۆی وا نیشان دەدات لەگەڵ چاكسازیی و گۆڕانكارییە، كەچی هەوڵی لاوازكردنی پێگەی هەرێمی خۆجێیی دەدات و پاساو دەهێنێتەوە؟ ئەمە لە كوێ هەیە و بە جاش لەقەڵەم نەدرێت؟ لە كشمیر؟ لە كاتالۆنیا؟ لە سكۆتلاند؟ لە تێكساس؟
چوارەم. ئەو بڵاوكراوەیەی خوارەوەی ئەو بەڕێزە، سەدا ملیۆن دەربڕی جاشیزم و جاشگەرایی و ناوەندگەرایی و عئراقچییەتی و قەبوڵكردنی هاووڵاتیبوونیی پلە دووی ژێردەستەی نوزنوزكەرە “عێراق پارە دەنێرێت”، ئەو زۆڵباوكە عێراقەت بە لایەنی كەم 45% خاكی كوردستانی هێشتا لەژێر دەستە، ئەوێی كردۆتە چ بەهەشتێك و چی بۆ كردوون!؟
پێنجەم. بە ڕاستی نابینم ئەوەندە دژی گەندەڵیی بێت، زیاتر دژە پارتێكی دیاریكراوە و یەكگرتنیشی لەگەڵ چەند پێكهاتەیەكی نوێی كۆنە یەكێتی و پاشخان عێراقچیی دەرخەری ئەوەن، دواتر لە چی عێراق ناگەندەڵترە لە هەرێمی كوردستان؟! نازانم! لە حەشدی شەعبی؟ لە دەركردنی سونەكان؟ بزركردنی چەندین تریلیۆن دۆلار؟ خستنە لیستی رەشی دەیان بەنكی عێراقی بە تۆمەتی پارەشوشتنەوە؟ لە پەراوێزخستن و كوشتن و دوورخستنەوەی بەرهەڵستكارەكان؟ قەڵاچۆكردنی عومەر و ئەبوبەكر و عوسمانەكان؟ بە دادگایی كردنی زەید و مەعاویە؟!
شەشەم. لە خاڵۆچكەی سێیەم دەڵێت “دروستكردنی دوژمنی وەهمی”، نازانم ئەو ڕوانگەی لە بەغدایە ئەو بەڕێزە لێی ئاگادار نیە یان عەرەبی نازانێت؟ لە چیدا عەرەبی عێراقیی یان دەسەڵاتدارانی عێراقی دوژمنی كورد نین؟ لە كاراكردنی بەناو دادگەی فیدرالی تەنیا لە بەرژەوەندی باڵی ئێران لە كوردستان؟ بە دژایەتیكردنی دامەزراوە و دەسەڵاتەكانی هەرێمی كوردستان؟ بە جێبەجێ نەكردنی مادە پەیوەستەكان بە كوردستان و خاكی كوردستان؟ بە ناردنی هێزی دیجلە؟ هێرشی شازدەی ئۆكتۆبەر و پانكردنەوەی پێشمەرگە بە دەبابە؟ سەرم لەو جۆرە كوردانە سوڕماوە! چۆن جلی كوردی لەبەر دەكەن و بە كوردی دەدوێن و هیچ لە دوژمن نابینن و و تەنانەت بە دوژمنیشی نابینن، كەچی هەموو ورد و درشتی هەرێمی كوردستان دەبینن؟! ئەمانە هەڵگری چ جۆرە ئایدۆلۆجیا و بیركردنەوەی سیاسیین؟ جاشیزم یان عێراقییزم، بەڵام لە پای و پێناو چی؟!
حەوتەم. سێ ساڵ بوو یەكێتی نیشتمانی كوردستان بەهۆی باڵباڵێن و پیلان و بێسەروبەریی نێوەخۆیی یاری بە هەڵبژاردن دەكرد، ریمۆنتادا لە نێوخۆی حزبەكە هەبوو (خەتای پارتیشی زۆر تێدابوو كە موجامەلەی یەكێتی دەكرا)، كوا هاوپەیمانی ئەو كاتی ئەو بەڕێزە و دەوروبەری و رەخنەكانیان؟!
هەشتەم. ئایا هەموو ئامانجی بەناو بەرهەڵستكاری كورد نەهێشتنی پارتیە؟ یان بەدیهێنانی دەستكەوت بۆ هەرێم و گەڕاندنەوەی شكۆ و پاراستنی دەسەڵاتەكان و بەهێزتركردنی قەوارەی خۆجێیی؟! ئەو جۆرە ریتۆریك و ئاوازە لە بەرهەڵستكار نابیستن، هەر دەڵێن ببەنەوە پارێزگەكانی باكوور و گرنگ پارەی خێران لە بەغدادەوە بێت.
بە كورتی، جۆرێك لە پراكتیزەكردن و بەرجەستەكردنی سیاسەت و كردار لە هاوشێوەكانی ئەو بەڕێزە و هاوئاوازەكانی دەخوێندرێتەوە، كە هیچ ئامانجی گرتنە دەسەڵاتی هەرێمی كوردستانیان نەبێت، بەڵكو گەڕانەوەی بێت بۆ ژێر بەزەیی بەغداد. هیچیان خاوەن دونیابینی و پرۆژە نین بۆ داهاتووێكی بەهێزتری هەرێمی كوردستان، باس لە مافی سەربەخۆیی و رەوایی دۆزی كورد ناكەن، تەنیا ئەوەندەم پێ هەڵدەهێنجرێت، وەكو هەرزەكاری لاسار لە قۆناغی كاردانەوە ڕەتیان نەكردبێت و هێرش بكەنە سەر بەرامبەری كورد لای باوكە زۆڵەكەیان بەغداد و باوكە عێراقی پۆستكۆلۆنیال و داگیركار و كۆمەڵكوژكاریی بودجە بڕی داعش بەخێوكەر!
تێبینی: ئەمە بە هێچ شێوەیەك پاساو نیە بۆ كەموكوڕی نێوەخۆ و ئەو شتانەی كە دەكرا پیشەیی تر و باشتر بووایە و نەبوو!
