گەرمیان سەلاحەدین
ئەزموونی دادوەری عێراق، سەبارەت بە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری، ئەزموونێكی ناوازە لە مێژووی دادوەری ووڵاتانی عەرەبیدا و دەگمەنە لە ڕووی مێژووییەوە دەسەڵاتی دادوەری و دادوەرەكان لە هەموو وڵاتانی عەرەبیدا بەدەست هەژموونی دەسەڵاتی جێبەجێكردنەوە (حكومەت) دەناڵێنن لەسیستەمی حكومی ئەو وڵاتانە ئەم حاڵەتی باڵا دەستی حكومەت بووەتە هۆی ئەوەی كە دەسەڵاتی دادوەری دابمەزرێت تاكو لە بەرامبەردا، بە بێلایەنی وعادالەت ، بەتایبەتی سەبارەت بە كێشەكانی حوكمڕانی و سیاسەت كار بكات …
بەڵام دەسەڵاتی دادوەری عێراق كە میكانزمێكی ڕێخۆشكەرە ئامرازە بۆ حكومەتە قوڵە میلیشیاویە پانئێرانیەكە دەتوانێ چ نموونەیەك پێشكەش بكات لە كاتێكدا بێ بنەمای و نادەستوری بڕیارەكانی لە رۆحی یاساكانەوە دوور دەكەوێتوە و لە بازنەی بە سیاسی كردن خۆ پێناسە دەكات .
ئەو زووڕنا ڕاگەیاندنە گچكانەی كەوتوونەتە بەرگر كردن لە دادگای نافیدرالی بێجگە لەوەی ئەوانە حزبی سیاسەتكردنن بە كێشەكان و خاوەن دۆز نین تێنەگەیشتوون لــــــــە
سەر مەترسییەكانی سەربەخۆیی دامەزراوەیی كۆنترۆڵنەكراوی بێ سنوری دادوەری ، وەك چۆن دەسەڵاتی دادوەری سەربەخۆ بووە ؟، نەك سەربەخۆ، هاوسەنگ نەبووە و ئەمەی كە دروست بووە كێشەی نوێ لە دۆخی دادوەری عێراقی جیهانی عەرەبیدا خوڵقاندوە كە مودێلێكی نوێ سیاسیانەی ژێر پەردەی ویلایەتیە !
لە ئەنجامی ئەم سەربەخۆییەدادەسەڵاتی دادوەری، بەتایبەت دادگای باڵای فیدراڵی، ڕۆڵی سیاسی گرنگ دەبینی لە بەرری كاری بۆ ئەو گروپ و حزبە میلیشیاویانەی سەر بەبەرەی وویلایەتین كە لە ئەزموونە سیاسییەكانیاندا بێ دزترین ڕێكحراون و دۆگما و خاوەن تەكتیكی رۆژانەی سیاسەتن و بێ ستراتیژیەتی كاری سیاسی هاوچەرخ نین ئەزموونی نەبوونی دادوەریەكی بێلایانە ئەم حاڵەتی مشتومڕی زۆری لێكترازانی رایی سیاسی لە كۆمەڵگای عێراقی و نوخبەی سیاسی و لەناو خودی دادوەرەكانیشدا دروستكردوە.
گەر بە لێكۆڵینەوە لە ئەزمونی عێراقی- ڕۆشنایی بخاتە سەر ئەو لادان و كێشانەی كە دەتوانن لە ئەنجامی جیاكردنەوەی تەواوەتی دەسەڵاتی دادوەری لە باقی دەسەڵاتەكان سەرهەڵبدەن، بە شێوەیەكی ناهاوسەنگ، پێدانی سەربەخۆیی زیادەڕۆیی و نابەرپرسانە بۆتە ئەنجامی كار كردن بۆ ماوەیەكی كاتی لە پێناو چەسپاندنی دەسەلاتی میلیشیاوی وەلائیەكان زیاتر نییە ، ئەو كات حزبە كوردیە بێ دۆزەكان نەزانانە بۆ سەد ساڵی كە قەزیەی كوردی بەرەو پاشیش بچێت لایان گرنگ نییە چونكە حزبی سیاسی نەتەوەی ونیشتمانی نین و قوربانیەكانی داویانە تەنها بۆ باڵادەستی بووە لە پەنجا ساڵی رابردوو ، ئەو حزبەی لە قوڵەی سیاسیەوە بڕیار بدات نەك هەر دادگای باڵا بەڵكو كۆی مەتبەخی سیاسی عێراقی دەگۆڕێت و چونكە پشت ئەستورە بە قەزیەی ڕەوای نەتەوەكەی .
