بەختیار سەباح-زاری کرمانجی:
ڕۆژی 18ی ئازاری 2024، مەکتەبی سیاسی پارتی، بە سەرپەرشتی سەرۆک بارزانی لەسەر چەند پرسێکی گرینگ کۆبوونەوە. لە دوای کۆبوونەوەکەدا لەبارەی بڕیارەکانی دادگای باڵای فیدڕاڵی عێراق و هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی کوردستان و کورسی پێکهاتەکان و یاسای هەڵبژاردن و چەند تەوەرێکی دیکە، ڕاگەیێندراو ێکی بڵاوکردەوە، هەر زوو دواى بەیاننامەکەى پارتى دیموکراتى کوردستان، کاردانەوەى هەرێمى و عێراقى و نێودەوڵەتى لێکەوتەوە. لەمبارەیەوە مامۆستایەکی زانکۆ دەڵێت: ”ناکرێت بەپاساوی زۆرینە و کەمینە و تەنانەت بەناوی دیموکراسیشەوە، پرەنسیپەکانی(ھاوبەشی و سازان و ھاوسەنگی) پشگوێ بخرێت”.
د. پەرویز ڕەحیم، دکتۆرا لە ئاسایشی نەتەوەیی و مامۆستای زانکۆ لەمبارەیەوە بۆ زاری کرمانجی گووتی: ”پێش هەموو شتێک پێویستە وورد بین و ئەوە راست بکرێتەوە کە لە هیچ راگەیێندراوەکدا پارتی دیموکراتی کوردستان نەیوتووە، کە بایکۆتی هەڵبژاردن دەکات، بەڵکوو رایگەیاندووە؛ بەشداریی لە هەڵبژاردنێک ناکەن کە نایاسایی و نادەستووری و سەپێندراو بێت. ئەمەش بە واتای ئەوەیە کە پارتی دەیەوێت زەمینە، هەلومەرج و رێوشوێنەکانی هەڵبژاردنی کوردستان، دەستووری و یاسایی بن”. گووتیشی ”زۆر گرنگە ئەوە بخەینەروو، کە تەنها دەڕبرینی ناڕەزایەتی زارەکی و ئیدانەکردنی بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی بەس نییە بۆ وەستاندنی، و پێویست بوو هێزێکی نیشتمانی لە سونگەی هەستکردن بە بەرپرسیارییەتی مێژوویی و سیاسی خۆی لە بەرامبەر نیشتمان و گەلی کوردستان هەڵوێستی هەبێت، لە شوێنێکدا لەهەمبەر ئەو بڕیارانەدا کاردانەوەی کردەیی هەبێت و ئەم راگەیێندراوە تەعبیرە لە هەڵوێستی پارتی دیموکراتی کوردستان، سەبارەت بە بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی بە ئامانجی لەقاڵبدان و بچووککردنەوەی هەرێمی کوردستان، کە بە روونی لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە”.
” ناکرێت سەروەری و ئیرادەی گەلێک ببەسترێتەوە بە بڕیاری دادگا، یاخود هەر ناوەندێکی دیکەوە’
ئەو مامۆستایەی زانکۆ لەبارەی بەڕێوەچوونی پڕۆسەی هەڵبژاردن و یاسایی بوونی پرۆسەکە روونیکردەوە ”هێنانە ئارای بەستێن و زەمینەی دیموکراسی لەرێگەی دەستوور و یاساوە بۆ بەڕێوەچوونی پرۆسەیەک بەناوی هەڵبژاردن، بەشێکی بنچینەییە لە خودی دیموکراسی و هەڵبژاردنی ئازاد و بەم پێیەش خوڵقاندنی ئەم زەمینەیە لەوانەیە لە خودی هەڵبژاردنێکی رووکەش و بێ ناوەرۆک گرنگتر بێت. لەم روانگەیەوە، تا کاتێک ئەم بەستێن و هەلومەرجە ئازاد و یەکسان و یاسایی فەراهەم نەبێت، زیانمەندی سەرەکی خودی هاووڵاتییانی کوردستان و پاشان پرۆسەی سیاسی و لەکۆتاییدا خودی دیموکراسییە”.
ئاماژەی بەوەشکرد، ”ناکرێت سەروەری و ئیرادەی گەلێک ببەسترێتەوە بە بڕیاری دادگا یاخود هەر ناوەندێکی دیکەوە، راستییەکەی سەربەخۆیی دەسەڵاتی یاسادانانی هەرێم گرنگترین کۆڵەکەی سەروەریی هەرێمی کوردستانە، لە چوارچێوەی دەستووری عێراق کە زۆرینەی هاووڵاتییان دەنگیان پێداوە. بۆیە لە کاتێکدا ئەم سەروەرییە پێشێل بکرێت، ئەوە ئیرادەی گەلی کوردستان پێشێل کراوە”.
د. پەروێز ڕەحیم، سەبارەت بە نەهێشتنی کورسی کۆتای پێکهاتەکانی لە هەرێمی کوردستان گووتی: ”نەهێشتنی کۆتای پێکهاتەکان، کە سیمایەکی گەشی دیموکراسی و فرەیی هەرێمی کوردستان و جێگەی شانازی گەلەکەمان بووە، وایکردووە کە لەئێستادا پرۆسەکە لە ناوەڕۆک و ماناکانی نوێنەرایەتیکردن بەتاڵ بکرێتەوە، کە بەهایەکی گەورەی کۆمەڵگە مۆدێرنەکان و بە تایبەتی لیبراڵ دیموکراسییە”.
”کۆتای پێکهاتەکان، سیمایەکی گەشی دیموکراسی و فرەیی هەرێمی کوردستان بووە”
هەروەها دەلێت: ”دەبێ پێش هەموو شتێک ئەوە لە خۆمان بپرسین کە هەڵبژاردن بۆچییە و ج ئامانجێک دەپێکێت؟ کاتێک چوارچێوە و دامەزراوەکانی بەڕێوەبردن و یەکلاییکردنەوەی کێشە و تانەکان، هەروەها زەمینە و میکانیزمەکانی بەزۆر سەپێندراو بێت یاخود گومان لە سەربەخۆیی و بێلایەنیان هەبێت، ئەوە بەشداری یان بەشداری نەکردن هیچ واتایەک ناداتە دەستەوە و تەنانەت ئاماژەیەکی مەترسیدارە بۆ رەوایەتی دامەزراوەکان و داهاتووی پرۆسەی سیاسی. هەروەها خاڵێکی زۆر گرنگ و هەستیار ئەوەیە کە چی لە هەرێمی کوردستان و چی لە عێراق ناکرێت بە پاساوی زۆرینە و کەمینە و تەنانەت بەناوی دیموکراسیشەوە، پرەنسیپەکانی(ھاوبەشی و سازان و ھاوسەنگی) پشگوێ بخرێت”.
د. پەرویز ڕەحیم، دکتۆرا لە ئاسایشی نەتەوەیی و مامۆستای زانکۆ لە کۆتاییدا گووتی: ”دەبێت گەلی کوردستان و هێزە سیاسییەکانی لە ڕێگەی دامەزراوە فەرمییەکانی هەرێمی کوردستان و لەسەر بنەمای دیالۆگ و لێکتێگەیشتن و هەستکردن بە بەرپرسیارییەتی مێژووی خۆیان، و لەچوارچێوەی پرەنسیپەکانی(ھاوبەشی و سازان و ھاوسەنگی) ئەم پرسە یەکلایی بکەنەوە و هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بەڕێوەببەن”.
