شەهریڤان صاڵح عمر
بەشی مێژوو قۆناغی چوارەم زانکۆی سۆران
ئاڵاچیە:
ئاڵا نیشانە و ناسنامەی نەتەوە و هەبوونی گەلانە،ئەمرۆ هەموو گەل نەتەوەیەکی خاوەن وەلاتی سەربەخۆ و بئ وەلات خاوەن ئالای تایبەت بەخۆیانن. رێکخراوەی نەتەوە یەکگرتوەکان و پارت و رێکخراوە سیاسیەکانی جیهان و دام و دەزگا فەرهەنگی و ئابورییەکان و شارەوانییەکان و زانستگاکان و کۆمپانیا بازرگانییەکان و کۆمپانیا تەکنەلۆژیاکان و یانە وەرزشیەکان و فیستڤال و بۆنە و یادەکانیش خاوەن ئالا و نیشانەیەکی تایبەتی خۆیانن.
ئالای هەر نەتەوە و ولاتئک لەگەل ئالای هەر نەتەوە وەلاتێکیتر جیاوازە. بە هەمان شێوە ئالای رێکخراوە و دام و دەزگانیش لەگەل یەکتری جیاوازن ، هەریەکەیان خاوەن رەنگ و شێوە و واتای جیاواز و تایبەت و بەخۆیەتی.
ئاڵای میرنشینەکانی کوردستان:
میرنشینەکانی کوردستان هەریەکەیان لەسەرەتای دامەزراندنیانەوە خاوەنی کۆمەڵێك تایبەتمەندی سەربەخۆ یاخود نیمچە سەربەخۆ بوون،کورد لەماوەی سەدەی دەیەمی زایینی تاکو کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم خاوەنی ژمارەیەکی زۆر میرنشین بووە وەك میرنشینی(شەدادی ،مەروانی ، بابان ،ئەردەلان ، بێدلیس ، سۆران ، هەکاری ، بادینان ، لوڕی گەورە ، لوڕی بچووك ، حەسەنکێف ، بۆتان،…هتد، کە هەندێك لە میرنشینەکان تەمەنیان کەمتر لە سەدەیەك بووە و ئەوانیتریش تەمەنیان لە نێوان یەك سەدە تاکو حەوت سەدە بووە. بەشێك لە میرنشینە کوردیەکان لەسەدەی هەژدە و نۆزدە خاوەنی کۆمەڵێك تایبەتمەندی سەربەخۆ بوون وەك بەرزکردنەوەی ئالا،لێدانی سکەی پارە،دورستکردنی خوێندنگا و مزگەوت،دورستکردنی کەلوپەلی سەربازی وەك تۆپ و چەك،هەولدان بۆ فراوانکردنی سنووری میرنشینەکەیان.
کێ ئاڵای کوردستانی دورست کرد؟
ئالای کوردستان لەلایەن سەیدزادە فاتمە حوسێنی ژنە تێکۆشەری خەلکی مەهاباد کە یەکەم کەس بووە بەدەستی خۆی ئالای کوردستانی دووریوە.
کەی ئاڵای کوردستان هەلکرا؟
ئالای کوردستان هێمای شۆڕشە ڕزگاریخوازە یەك بەدوای یەکەکانی کورد بووە،تاکو لەڕۆژی ١٩٤٦/١/٢٢ و لەڕێوڕەسمی ڕاگەیاندنی کۆماری کوردستان لە گۆرەپانی چوارچرای شاری مەهاباد(سابلاغ) بۆ یەکەمجار بەرەسمی هەڵدراوە و بوو بەرەمزی کۆماری کوردستان.
داگرتنی ئاڵای کوردستان:
دوای کەمتر لە ١١ مانگ و بەپیلانێکی دوژمنانی کورد،کۆماری کوردستان شکستی هێنا و لەڕۆژی ١٩٤٦/١٢/١٧ بەمەبەستی پاراستنی ئالاکە لە دوژمنان کە سوکایەتی پێنەکەن،ئالاکەیان داگرتووە.
شێوەی ئاڵای کوردستان:
ئالای کوردستان لە لاکێشەی ئاسۆیی پێکهاتووە،لاکێشەی سەرەوە رەنگی سوورە کە وەك ئاماژەیەك بۆ خوێنی شەهیدان دانراوە،ئەوەی ناوەند رەنگی سپییە کە ئاماژە بە ئاشتی و ئارامییە،لاکێشەی خوارەوە رەنگی سەوزە کە هێمای سەوزی کوردستان و وەرزی بەهارە،بەرینی ئالا دوو لەسەر سێ درێژییەکەیەتی.
٧٥ ساڵ لەمەوبەرو لە ١٩٤٦/١٢/١٧ دا ئاڵای کوردستان لەدوای رووخانی کۆماری کوردستان لەمەهاباد داگیرا.
رۆژی ١٢/١٧ وەك ڕۆژی ئالای کوردستان دەستنیشانکراوە لە هەرێمی کوردستان و لە دامودەگازا فەرمییەکان سالانە هاوشێوەی سالانی ڕابردوو،یادەی دەکرێتەوە و بۆنە و ڕێوڕەسمی تایبەی بەو بۆنەوە بەڕێوەدەچێت.
